<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X61n1154">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1154 淨土指歸集</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 1154 淨土指歸集</title>
			<author>明 大佑集</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>2卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">61</idno>.<idno type="no">1154</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">淨土指歸集</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB03314">
				<charName>CBETA CHARACTER CB03314</charName>
				<mapping cb:dec="986354" type="PUA">U+F0CF2</mapping>
			<mapping type="unicode">U+20DB9</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[口*紇]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15072">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName>
				<mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15106">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName>
				<mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15131">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName>
				<mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15210">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15210</charName>
				<mapping cb:dec="998250" type="PUA">U+F3B6A</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>恢</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[懨-猒+火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16014">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16014</charName>
				<mapping cb:dec="999054" type="PUA">U+F3E8E</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+979E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鞞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鞥-合+(白-日+田)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2005-06-17T09:42:48">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0369a" n="0369a"/>
<lb ed="X" n="0369a01"/>
<lb ed="X" n="0369a02"/>
<lb ed="X" n="0369a03"/>
<lb ed="X" n="0369a04"/><lb ed="R108" n="0114a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">淨土指歸集目錄</cb:mulu><head>淨土指歸集目錄</head>
<lb ed="X" n="0369a05"/>
<lb ed="X" n="0369a06"/><lb ed="R108" n="0114a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX61p0369a0601">卷上
<lb ed="X" n="0369a07"/><lb ed="R108" n="0114a04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX61p0369a0701">原敎門第一
<lb ed="X" n="0369a08"/><lb ed="R108" n="0114a05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX61p0369a0801">敎藉緣興</item><item xml:id="itemX61p0369a0805">彌陀因地</item><item xml:id="itemX61p0369a0809">三聖因地</item>
<lb ed="X" n="0369a09"/><lb ed="R108" n="0114a06"/><item xml:id="itemX61p0369a0901">淨<g ref="#CB15131">邦</g>殊勝</item><item xml:id="itemX61p0369a0905">諸佛護念</item><item xml:id="itemX61p0369a0909">文殊敎誡</item>
<lb ed="X" n="0369a10"/><lb ed="R108" n="0114a07"/><item xml:id="itemX61p0369a1001">與佛有緣</item><item xml:id="itemX61p0369a1005">折攝二門</item><item xml:id="itemX61p0369a1009">唯心發現</item>
<lb ed="X" n="0369a11"/><lb ed="R108" n="0114a08"/><item xml:id="itemX61p0369a1101">四種饒益</item><item xml:id="itemX61p0369a1105">廬山結社</item><item xml:id="itemX61p0369a1109">十八大賢</item>
<lb ed="X" n="0369a12"/><lb ed="R108" n="0114a09"/><item xml:id="itemX61p0369a1201">蓮社立祖</item><item xml:id="itemX61p0369a1205">歷代宗尙</item></list></item>
<lb ed="X" n="0369a13"/><lb ed="R108" n="0114a10"/><item xml:id="itemX61p0369a1301">宗旨門第二
<lb ed="X" n="0369a14"/><lb ed="R108" n="0114a11"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX61p0369a1401">心觀爲宗</item><item xml:id="itemX61p0369a1405">念佛通別</item><item xml:id="itemX61p0369a1409">四土淨穢</item>
<lb ed="X" n="0369a15"/><lb ed="R108" n="0114a12"/><item xml:id="itemX61p0369a1501">三身勝劣</item><item xml:id="itemX61p0369a1505">三輩九品</item><item xml:id="itemX61p0369a1509">六卽明佛</item>
<lb ed="X" n="0369a16"/><lb ed="R108" n="0114a13"/><item xml:id="itemX61p0369a1601">寂光有相</item><item xml:id="itemX61p0369a1605">勝妙方便</item><item xml:id="itemX61p0369a1609">心外無法</item>
<lb ed="X" n="0369a17"/><lb ed="R108" n="0114a14"/><item xml:id="itemX61p0369a1701">無生而生</item><item xml:id="itemX61p0369a1705">生卽無生</item><item xml:id="itemX61p0369a1709">淨土唯心</item>
<lb ed="X" n="0369a18"/><lb ed="R108" n="0114a15"/><item xml:id="itemX61p0369a1801">水澄月現</item><item xml:id="itemX61p0369a1805">譬如磨鏡</item><item xml:id="itemX61p0369a1809">十種無礙</item>
<lb ed="X" n="0369a19"/><lb ed="R108" n="0114a16"/><item xml:id="itemX61p0369a1901">擧一全收</item></list></item>
<lb ed="X" n="0369a20"/><lb ed="R108" n="0114a17"/><item xml:id="itemX61p0369a2001">法相門第三
<lb ed="X" n="0369a21"/><lb ed="R108" n="0114a18"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX61p0369a2101">道有難易</item><item xml:id="itemX61p0369a2105">定散二善</item><item xml:id="itemX61p0369a2109">揀示西方</item>
<lb ed="X" n="0369a22"/><lb ed="R108" n="0114b01"/><item xml:id="itemX61p0369a2201">二土苦樂</item><item xml:id="itemX61p0369a2205">娑婆十難</item><item xml:id="itemX61p0369a2209">淨土十易</item>
<lb ed="X" n="0369a23"/><lb ed="R108" n="0114b02"/><item xml:id="itemX61p0369a2301">皆正定聚</item><item xml:id="itemX61p0369a2305">橫竪二出</item><item xml:id="itemX61p0369a2309">顯密二修</item>
<lb ed="X" n="0369a24"/><lb ed="R108" n="0114b03"/><item xml:id="itemX61p0369a2401">乘戒緩急</item><item xml:id="itemX61p0369a2405">魔佛眞僞</item><item xml:id="itemX61p0369a2409">兜率勝劣</item>
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0369b" n="0369b"/>
<lb ed="X" n="0369b01"/><lb ed="R108" n="0114b04"/><item xml:id="itemX61p0369b0101">永明料揀</item><item xml:id="itemX61p0369b0105">法離四執</item><item xml:id="itemX61p0369b0109">理觀相應</item>
<lb ed="X" n="0369b02"/><lb ed="R108" n="0114b05"/><item xml:id="itemX61p0369b0201">智能導行</item><item xml:id="itemX61p0369b0205">循業發現</item><item xml:id="itemX61p0369b0209">善根多少</item>
<lb ed="X" n="0369b03"/><lb ed="R108" n="0114b06"/><item xml:id="itemX61p0369b0301">六卽揀濫</item></list></item>
<lb ed="X" n="0369b04"/><lb ed="R108" n="0114b07"/><item xml:id="itemX61p0369b0401">觀慧門第四
<lb ed="X" n="0369b05"/><lb ed="R108" n="0114b08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX61p0369b0501">一心三觀</item><item xml:id="itemX61p0369b0505">十六妙觀</item><item xml:id="itemX61p0369b0509">諦觀落日</item>
<lb ed="X" n="0369b06"/><lb ed="R108" n="0114b09"/><item xml:id="itemX61p0369b0601">約心觀佛</item><item xml:id="itemX61p0369b0605">尊特相好</item><item xml:id="itemX61p0369b0609">諦觀白毫</item>
<lb ed="X" n="0369b07"/><lb ed="R108" n="0114b10"/><item xml:id="itemX61p0369b0701">觀麤見妙</item><item xml:id="itemX61p0369b0705">普觀坐禪</item><item xml:id="itemX61p0369b0709">五方便門</item>
<lb ed="X" n="0369b08"/><lb ed="R108" n="0114b11"/><item xml:id="itemX61p0369b0801">四敎離念</item><item xml:id="itemX61p0369b0805">般舟三昧</item></list></item>
<lb ed="X" n="0369b09"/><lb ed="R108" n="0114b12"/><item xml:id="itemX61p0369b0901">行法門第五
<lb ed="X" n="0369b10"/><lb ed="R108" n="0114b13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX61p0369b1001">執持聖號</item><item xml:id="itemX61p0369b1005">四種行願</item><item xml:id="itemX61p0369b1009">禮佛懺悔</item>
<lb ed="X" n="0369b11"/><lb ed="R108" n="0114b14"/><item xml:id="itemX61p0369b1101">晨朝十念</item><item xml:id="itemX61p0369b1105">發願回向</item><item xml:id="itemX61p0369b1109">往生神呪</item>
<lb ed="X" n="0369b12"/><lb ed="R108" n="0114b15"/><item xml:id="itemX61p0369b1201">道場儀式</item><item xml:id="itemX61p0369b1205">尅期修證</item><item xml:id="itemX61p0369b1209">欣厭二行</item>
<lb ed="X" n="0369b13"/><lb ed="R108" n="0114b16"/><item xml:id="itemX61p0369b1301">上品三心</item><item xml:id="itemX61p0369b1305">日用繫緣</item><item xml:id="itemX61p0369b1309">睡時入觀</item>
<lb ed="X" n="0369b14"/><lb ed="R108" n="0114b17"/><item xml:id="itemX61p0369b1401">臨終正念</item><item xml:id="itemX61p0369b1405">三種淨業</item><item xml:id="itemX61p0369b1409">孝養父母</item>
<lb ed="X" n="0369b15"/><lb ed="R108" n="0114b18"/><item xml:id="itemX61p0369b1501">修十善業</item><item xml:id="itemX61p0369b1505">具足衆戒</item><item xml:id="itemX61p0369b1509">發菩提心</item>
<lb ed="X" n="0369b16"/><lb ed="R108" n="0115a01"/><item xml:id="itemX61p0369b1601">讀誦大乘</item><item xml:id="itemX61p0369b1605">親近善友</item><item xml:id="itemX61p0369b1609">聽聞正法</item>
<lb ed="X" n="0369b17"/><lb ed="R108" n="0115a02"/><item xml:id="itemX61p0369b1701">十種信心</item><item xml:id="itemX61p0369b1705">一心不亂</item></list></item></list></item>
<lb ed="X" n="0369b18"/><lb ed="R108" n="0115a03"/><item xml:id="itemX61p0369b1801">卷下
<lb ed="X" n="0369b19"/><lb ed="R108" n="0115a04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX61p0369b1901">證驗門第六
<lb ed="X" n="0369b20"/><lb ed="R108" n="0115a05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX61p0369b2001">菩薩往生</item><item xml:id="itemX61p0369b2005">龍樹往生</item><item xml:id="itemX61p0369b2009">遠公遺跡</item>
<lb ed="X" n="0369b21"/><lb ed="R108" n="0115a06"/><item xml:id="itemX61p0369b2101">三覩聖相</item><item xml:id="itemX61p0369b2105">智者遺誡</item><item xml:id="itemX61p0369b2109">善導功行</item>
<lb ed="X" n="0369b22"/><lb ed="R108" n="0115a07"/><item xml:id="itemX61p0369b2201">遺民見佛</item><item xml:id="itemX61p0369b2205">聲光現佛</item><item xml:id="itemX61p0369b2209">別峯行道</item>
<lb ed="X" n="0369b23"/><lb ed="R108" n="0115a08"/><item xml:id="itemX61p0369b2301">冥司崇敬</item><item xml:id="itemX61p0369b2305">西湖結社</item><item xml:id="itemX61p0369b2309">蓮華勝會</item>
<lb ed="X" n="0369b24"/><lb ed="R108" n="0115a09"/><item xml:id="itemX61p0369b2401">御書蓮社</item><item xml:id="itemX61p0369b2405">七寶華舫</item><item xml:id="itemX61p0369b2409">誓取金臺</item>
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0369c" n="0369c"/>
<lb ed="X" n="0369c01"/><lb ed="R108" n="0115a10"/><item xml:id="itemX61p0369c0101">焚毀仙經</item><item xml:id="itemX61p0369c0105">惟恭滅罪</item><item xml:id="itemX61p0369c0109">雄俊入冥</item>
<lb ed="X" n="0369c02"/><lb ed="R108" n="0115a11"/><item xml:id="itemX61p0369c0201">密修淨業</item><item xml:id="itemX61p0369c0205">臨終見佛</item><item xml:id="itemX61p0369c0209">臨終說法</item>
<lb ed="X" n="0369c03"/><lb ed="R108" n="0115a12"/><item xml:id="itemX61p0369c0301">俸錢畫佛</item><item xml:id="itemX61p0369c0305">念不間斷</item><item xml:id="itemX61p0369c0309">西方公據</item>
<lb ed="X" n="0369c04"/><lb ed="R108" n="0115a13"/><item xml:id="itemX61p0369c0401">七寶佛像</item><item xml:id="itemX61p0369c0405">繪像警迷</item><item xml:id="itemX61p0369c0409">龍舒立化</item>
<lb ed="X" n="0369c05"/><lb ed="R108" n="0115a14"/><item xml:id="itemX61p0369c0501">獨孤皇后</item><item xml:id="itemX61p0369c0505">女流往生</item><item xml:id="itemX61p0369c0509">惡輩往生</item>
<lb ed="X" n="0369c06"/><lb ed="R108" n="0115a15"/><item xml:id="itemX61p0369c0601">靈禽往生</item></list></item>
<lb ed="X" n="0369c07"/><lb ed="R108" n="0115a16"/><item xml:id="itemX61p0369c0701">決疑門第七
<lb ed="X" n="0369c08"/><lb ed="R108" n="0115a17"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX61p0369c0801">難信之法</item><item xml:id="itemX61p0369c0805">淨土非權</item><item xml:id="itemX61p0369c0809">辨明五惑</item>
<lb ed="X" n="0369c09"/><lb ed="R108" n="0115a18"/><item xml:id="itemX61p0369c0901">佛語不虗</item><item xml:id="itemX61p0369c0905">正信因果</item><item xml:id="itemX61p0369c0909">自障自蔽</item>
<lb ed="X" n="0369c10"/><lb ed="R108" n="0115b01"/><item xml:id="itemX61p0369c1001">身心虗僞</item><item xml:id="itemX61p0369c1005">婬殺相因</item><item xml:id="itemX61p0369c1009">臨終業相</item>
<lb ed="X" n="0369c11"/><lb ed="R108" n="0115b02"/><item xml:id="itemX61p0369c1101">不求勝進</item><item xml:id="itemX61p0369c1105">善人會集</item><item xml:id="itemX61p0369c1109">覺悟前非</item>
<lb ed="X" n="0369c12"/><lb ed="R108" n="0115b03"/><item xml:id="itemX61p0369c1201">十種障難</item><item xml:id="itemX61p0369c1205">疑城退墮</item><item xml:id="itemX61p0369c1209">十念往生</item>
<lb ed="X" n="0369c13"/><lb ed="R108" n="0115b04"/><item xml:id="itemX61p0369c1301">少善不生</item><item xml:id="itemX61p0369c1305">二乘不生</item><item xml:id="itemX61p0369c1309">辨明聖號</item>
<lb ed="X" n="0369c14"/><lb ed="R108" n="0115b05"/><item xml:id="itemX61p0369c1401">十二如來</item><item xml:id="itemX61p0369c1405">像卽眞身</item><item xml:id="itemX61p0369c1409">齋房設像</item>
<lb ed="X" n="0369c15"/><lb ed="R108" n="0115b06"/><item xml:id="itemX61p0369c1501">頓漸二修</item><item xml:id="itemX61p0369c1505">以理奪事</item><item xml:id="itemX61p0369c1509">四種情執</item>
<lb ed="X" n="0369c16"/><lb ed="R108" n="0115b07"/><item xml:id="itemX61p0369c1601">談空得失</item><item xml:id="itemX61p0369c1605">反經非聖</item><item xml:id="itemX61p0369c1609">失於遲暮</item>
<lb ed="X" n="0369c17"/><lb ed="R108" n="0115b08"/><item xml:id="itemX61p0369c1701">爲小失大</item><item xml:id="itemX61p0369c1705">不修十失</item><item xml:id="itemX61p0369c1709">永無魔事</item>
<lb ed="X" n="0369c18"/><lb ed="R108" n="0115b09"/><item xml:id="itemX61p0369c1801">般舟三力</item><item xml:id="itemX61p0369c1805">師子筋弦</item><item xml:id="itemX61p0369c1809">舟石不沉</item>
<lb ed="X" n="0369c19"/><lb ed="R108" n="0115b10"/><item xml:id="itemX61p0369c1901">擧念卽生</item><item xml:id="itemX61p0369c1905">如鏡現像</item><item xml:id="itemX61p0369c1909">願力強牽</item>
<lb ed="X" n="0369c20"/><lb ed="R108" n="0115b11"/><item xml:id="itemX61p0369c2001">求佛加護</item></list></item>
<lb ed="X" n="0369c21"/><lb ed="R108" n="0115b12"/><item xml:id="itemX61p0369c2101">斥謬門第八
<lb ed="X" n="0369c22"/><lb ed="R108" n="0115b13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX61p0369c2201">背宗失旨</item><item xml:id="itemX61p0369c2205">謬執偏空</item><item xml:id="itemX61p0369c2209">疑深障重</item>
<lb ed="X" n="0369c23"/><lb ed="R108" n="0115b14"/><item xml:id="itemX61p0369c2301">誑妄說法</item><item xml:id="itemX61p0369c2305">未得謂得</item><item xml:id="itemX61p0369c2309">胎息邪論</item>
<lb ed="X" n="0369c24"/><lb ed="R108" n="0115b15"/><item xml:id="itemX61p0369c2401">默照邪禪</item><item xml:id="itemX61p0369c2405">長生祕訣</item><item xml:id="itemX61p0369c2409">撥無因果</item>
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0370a" n="0370a"/>
<lb ed="X" n="0370a01"/><lb ed="R108" n="0115b16"/><item xml:id="itemX61p0370a0101">自甘塗炭</item></list></item>
<lb ed="X" n="0370a02"/><lb ed="R108" n="0115b17"/><item xml:id="itemX61p0370a0201">指廣門第九
<lb ed="X" n="0370a03"/><lb ed="R108" n="0115b18"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX61p0370a0301">法華授記</item><item xml:id="itemX61p0370a0305">華嚴結歸</item><item xml:id="itemX61p0370a0309">般若念佛</item>
<lb ed="X" n="0370a04"/><lb ed="R108" n="0116a01"/><item xml:id="itemX61p0370a0401">仁王觀佛</item><item xml:id="itemX61p0370a0405">寶積十心</item><item xml:id="itemX61p0370a0409">情想升沉</item>
<lb ed="X" n="0370a05"/><lb ed="R108" n="0116a02"/><item xml:id="itemX61p0370a0501">起信結歸</item><item xml:id="itemX61p0370a0505">天親造論</item><item xml:id="itemX61p0370a0509">論釋十疑</item>
<lb ed="X" n="0370a06"/><lb ed="R108" n="0116a03"/><item xml:id="itemX61p0370a0601">臨終設像</item><item xml:id="itemX61p0370a0605">茶毗十念</item><item xml:id="itemX61p0370a0609">古今著述</item></list></item>
<lb ed="X" n="0370a07"/><lb ed="R108" n="0116a04"/><item xml:id="itemX61p0370a0701">勸修門第十
<lb ed="X" n="0370a08"/><lb ed="R108" n="0116a05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX61p0370a0801">慈雲勸修</item><item xml:id="itemX61p0370a0805">校量功德</item><item xml:id="itemX61p0370a0809">妙觀功深</item>
<lb ed="X" n="0370a09"/><lb ed="R108" n="0116a06"/><item xml:id="itemX61p0370a0901">永無退轉</item><item xml:id="itemX61p0370a0905">高聲念佛</item><item xml:id="itemX61p0370a0909">禮佛功德</item>
<lb ed="X" n="0370a10"/><lb ed="R108" n="0116a07"/><item xml:id="itemX61p0370a1001">現生獲福</item><item xml:id="itemX61p0370a1005">爲僧念佛</item><item xml:id="itemX61p0370a1009">富貴學道</item>
<lb ed="X" n="0370a11"/><lb ed="R108" n="0116a08"/><item xml:id="itemX61p0370a1101">衆善相資</item><item xml:id="itemX61p0370a1105">勸修利益</item><item xml:id="itemX61p0370a1109">因循悞事</item>
<lb ed="X" n="0370a12"/><lb ed="R108" n="0116a09"/><item xml:id="itemX61p0370a1201">當思身後</item><item xml:id="itemX61p0370a1205">預備不虞</item><item xml:id="itemX61p0370a1209">功在純熟</item>
<lb ed="X" n="0370a13"/><lb ed="R108" n="0116a10"/><item xml:id="itemX61p0370a1301">十種勝利</item></list></item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0370a14"/>
<lb ed="X" n="0370a15"/><lb ed="R108" n="0116a12"/><p xml:id="pX61p0370a1501">淨土指歸集目錄</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0370a16"/>
<lb ed="X" n="0370a17"/>
<lb ed="X" n="0370a18"/><cb:docNumber>No. 1154</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0370a19"/><lb ed="R108" n="0116a14"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>淨土指歸集卷上</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0370a20"/>
<lb ed="X" n="0370a21"/><lb ed="R108" n="0116a15"/><byline cb:type="collector">吳郡<name role="" type="person">北禪寺</name>沙門　大佑　集</byline>
<lb ed="X" n="0370a22"/><lb ed="R108" n="0116a16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">原敎門第一</cb:mulu><head>○原敎門第一</head></cb:div>
<lb ed="X" n="0370a23"/><lb ed="R108" n="0116a17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">前文</cb:mulu><p xml:id="pX61p0370a2301">西方大聖人。以一大事因緣。出興於世。欲令衆生
<lb ed="X" n="0370a24"/><lb ed="R108" n="0116a18"/>開示悟入佛之知見。由機分利鈍故。四十餘年三
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0370b" n="0370b"/>
<lb ed="X" n="0370b01"/><lb ed="R108" n="0116b01"/>百餘會。隨機演敎。大小偏圓不同。皆爲一乘之法
<lb ed="X" n="0370b02"/><lb ed="R108" n="0116b02"/>而作方便。靈山開顯。咸歸一實。而本懷斯暢。三世
<lb ed="X" n="0370b03"/><lb ed="R108" n="0116b03"/>諸佛出世度生莫不咸然。而求其至簡至易。俾初
<lb ed="X" n="0370b04"/><lb ed="R108" n="0116b04"/>心凡夫。頓悟上乘。速登不退者。無若乎淨土法門
<lb ed="X" n="0370b05"/><lb ed="R108" n="0116b05"/>之徑且要也。葢甞論之。衆生佛性。本來成現。不由
<lb ed="X" n="0370b06"/><lb ed="R108" n="0116b06"/>他敎。無上菩提。本自有之。不因修得。然迷情深重。
<lb ed="X" n="0370b07"/><lb ed="R108" n="0116b07"/>淪墜永劫。若不値遇諸佛菩薩善友知識爲之開
<lb ed="X" n="0370b08"/><lb ed="R108" n="0116b08"/>示方便。則何由了生死而入佛慧者哉。爰自法藏
<lb ed="X" n="0370b09"/><lb ed="R108" n="0116b09"/>比丘値<name role="" type="person">世自在王佛</name>發四十八願。此念佛三昧。肇
<lb ed="X" n="0370b10"/><lb ed="R108" n="0116b10"/>興之於塵點劫前。故彌陀今見於淸泰。迦文宣示
<lb ed="X" n="0370b11"/><lb ed="R108" n="0116b11"/>於竺乾。恒沙如來廣舌讚揚於十方國土。爲三世
<lb ed="X" n="0370b12"/><lb ed="R108" n="0116b12"/>諸佛淨業正因。敎法之傳。其來尙矣。若夫東晉遠
<lb ed="X" n="0370b13"/><lb ed="R108" n="0116b13"/>公。結社於廬山。特發揮先佛之遺訓耳。故曰雖諸
<lb ed="X" n="0370b14"/><lb ed="R108" n="0116b14"/>三昧其名甚衆。功高易進。念佛爲先。是知諸佛菩
<lb ed="X" n="0370b15"/><lb ed="R108" n="0116b15"/>薩因地修行。同修此法。果位度生。同說此法。夫欲
<lb ed="X" n="0370b16"/><lb ed="R108" n="0116b16"/>了生死大事。遊諸佛性海者。何莫由斯道焉。</p>
<lb ed="X" n="0370b17"/><lb ed="R108" n="0116b17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">敎藉緣興</cb:mulu><head>敎藉緣興</head>
<lb ed="X" n="0370b18"/><lb ed="R108" n="0116b18"/><p xml:id="pX61p0370b1801">天台智者大師觀無量壽佛經疏序云。夫樂<g ref="#CB15131">邦</g>之與
<lb ed="X" n="0370b19"/><lb ed="R108" n="0117a01"/>苦域。金寶之與泥沙。胎獄之望華池。棘林之比瓊樹。
<lb ed="X" n="0370b20"/><lb ed="R108" n="0117a02"/>誠由心分垢淨。見兩土之升沉。行開善惡。覩二方之
<lb ed="X" n="0370b21"/><lb ed="R108" n="0117a03"/>麤妙。喩形端則影直。源濁則流昏。故知欲生<name role="" type="person">極樂國</name>
<lb ed="X" n="0370b22"/><lb ed="R108" n="0117a04"/>土。必修十六妙觀。願見彌陀世尊。要行三種淨業。然
<lb ed="X" n="0370b23"/><lb ed="R108" n="0117a05"/>化因事漸。敎藉緣興。是以闍王殺逆。韋提哀請。大聖
<lb ed="X" n="0370b24"/><lb ed="R108" n="0117a06"/>垂慈。乘機演法。曜玉相而流彩。聳珍臺而顯瑞。雖廣
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0370c" n="0370c"/>
<lb ed="X" n="0370c01"/><lb ed="R108" n="0117a07"/>示珍域。而宗歸安養。使末俗有緣。遵斯妙觀。落日懸
<lb ed="X" n="0370c02"/><lb ed="R108" n="0117a08"/>鼓。用標送想之方。大水結氷。實表琉璃之地。風吟寶
<lb ed="X" n="0370c03"/><lb ed="R108" n="0117a09"/>葉。共天樂而同繁。波動金蕖。將契經而合響。觀肉髻
<lb ed="X" n="0370c04"/><lb ed="R108" n="0117a10"/>而瞻侍者。念毫相而覩如來。及其瞑目吿終。上珍臺
<lb ed="X" n="0370c05"/><lb ed="R108" n="0117a11"/>而高踊。文成印壞。坐金蓮而化生。隨三輩而橫截。越
<lb ed="X" n="0370c06"/><lb ed="R108" n="0117a12"/>五苦而長騖。可謂微行妙觀至道要術者哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0370c07"/><lb ed="R108" n="0117a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">彌陀因地</cb:mulu><head>彌陀因地</head>
<lb ed="X" n="0370c08"/><lb ed="R108" n="0117a14"/><p xml:id="pX61p0370c0801">無量壽經云。過去久遠劫前。有佛出世。名曰錠光。次
<lb ed="X" n="0370c09"/><lb ed="R108" n="0117a15"/>名光遠。次名龍音。如是次第。至五十三佛。名世自在
<lb ed="X" n="0370c10"/><lb ed="R108" n="0117a16"/>王。時有國王。聞佛說法。心懷悅豫。棄國出家。號法藏
<lb ed="X" n="0370c11"/><lb ed="R108" n="0117a17"/>比丘。佛爲廣說二百一十億佛刹莊嚴人天善惡國
<lb ed="X" n="0370c12"/><lb ed="R108" n="0117a18"/>土麤妙種種不同。法藏聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0370c1201" n="0370c1201"/><anchor xml:id="beg0370c1201" n="0370c1201"/>已<anchor xml:id="end0370c1201"/>。皆悉覩見。發大誓願。設
<lb ed="X" n="0370c13"/><lb ed="R108" n="0117b01"/>我得佛。國中有地獄餓鬼畜生者。不取正覺<note place="inline">云云</note>。法
<lb ed="X" n="0370c14"/><lb ed="R108" n="0117b02"/>藏比丘發如是等四十八願<anchor xml:id="nkr_note_add_0370c1401" n="0370c1401"/><anchor xml:id="beg0370c1401" n="0370c1401"/>已<anchor xml:id="end0370c1401"/>。大地震動。天雨寶等。
<lb ed="X" n="0370c15"/><lb ed="R108" n="0117b03"/>一向專志。莊嚴佛土。安立衆生。住於無上正眞之道。
<lb ed="X" n="0370c16"/><lb ed="R108" n="0117b04"/>今<anchor xml:id="nkr_note_add_0370c1601" n="0370c1601"/><anchor xml:id="beg0370c1601" n="0370c1601"/>已<anchor xml:id="end0370c1601"/>成佛。現在西方<name role="" type="person">安樂世界</name>。衆寶嚴淨超十方界。
<lb ed="X" n="0370c17"/><lb ed="R108" n="0117b05"/>無有須彌日月大海。不寒不熱。時常調適。皆是如來
<lb ed="X" n="0370c18"/><lb ed="R108" n="0117b06"/>往昔大願之所成就。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0370c19"/><lb ed="R108" n="0117b07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">三聖因地</cb:mulu><head>三聖因地</head>
<lb ed="X" n="0370c20"/><lb ed="R108" n="0117b08"/><p xml:id="pX61p0370c2001">悲華經說。往昔恒河沙劫。有轉輪王。名無諍念。王四
<lb ed="X" n="0370c21"/><lb ed="R108" n="0117b09"/>天下。王有大臣。名曰寶海。是梵志種。而生一子。相好
<lb ed="X" n="0370c22"/><lb ed="R108" n="0117b10"/>具足。出家成佛。號寶藏如來。爲王說法。王及千子請
<lb ed="X" n="0370c23"/><lb ed="R108" n="0117b11"/>佛供養。滿二百五十歲。佛入三昧。放大光明。現十方
<lb ed="X" n="0370c24"/><lb ed="R108" n="0117b12"/>世界。或淨或穢。佛從定起。王白佛言。何故世界有淨
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0371a" n="0371a"/>
<lb ed="X" n="0371a01"/><lb ed="R108" n="0117b13"/>不淨。佛言。菩薩以願力故。取淸淨土。離於五濁。復有
<lb ed="X" n="0371a02"/><lb ed="R108" n="0117b14"/>菩薩。以願力故。取不淨國。王言。我今發願。願成佛時。
<lb ed="X" n="0371a03"/><lb ed="R108" n="0117b15"/>國中無三惡道。皆眞金色。種種莊嚴。佛吿王言。汝於
<lb ed="X" n="0371a04"/><lb ed="R108" n="0117b16"/>西方。過一恒河沙阿僧祇劫。是時世界轉名安樂。汝
<lb ed="X" n="0371a05"/><lb ed="R108" n="0117b17"/>當作佛。號無量壽如來。爾時佛復吿第一不眴太子。
<lb ed="X" n="0371a06"/><lb ed="R108" n="0117b18"/>今當號汝爲觀世音。無量壽佛般涅槃後。當成佛道。
<lb ed="X" n="0371a07"/><lb ed="R108" n="0118a01"/>號普光功德山王如來。又吿第二尼摩太子。次當作
<lb ed="X" n="0371a08"/><lb ed="R108" n="0118a02"/>佛。號善住功德寶王如來。汝以願力。取淸淨土。復號
<lb ed="X" n="0371a09"/><lb ed="R108" n="0118a03"/>汝爲得大勢至。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0371a10"/><lb ed="R108" n="0118a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">淨<g ref="#CB15131">邦</g>殊勝</cb:mulu><head>淨<g ref="#CB15131">邦</g>殊勝</head>
<lb ed="X" n="0371a11"/><lb ed="R108" n="0118a05"/><p xml:id="pX61p0371a1101"><name role="" type="person">柳子厚</name>淨土院記云。中州之西數萬里。有國曰天竺。
<lb ed="X" n="0371a12"/><lb ed="R108" n="0118a06"/>釋迦牟尼如來示現之地。彼佛言。西方過十萬億佛
<lb ed="X" n="0371a13"/><lb ed="R108" n="0118a07"/>土有世界。曰極樂。佛號無量壽如來。其國無有三毒
<lb ed="X" n="0371a14"/><lb ed="R108" n="0118a08"/>八難。衆寶以爲飾。其人無有十纏九惱。羣聖以爲友。
<lb ed="X" n="0371a15"/><lb ed="R108" n="0118a09"/>有能誠心大願。歸心是土者。苟念力具足。則往生彼
<lb ed="X" n="0371a16"/><lb ed="R108" n="0118a10"/>國。然後出三界之外。其於佛道無退轉者。其言無所
<lb ed="X" n="0371a17"/><lb ed="R108" n="0118a11"/>欺也。</p>
<lb ed="X" n="0371a18"/><lb ed="R108" n="0118a12"/><p xml:id="pX61p0371a1801">張掄御書蓮社記云。臣甞讀天竺書。知有所謂極樂
<lb ed="X" n="0371a19"/><lb ed="R108" n="0118a13"/>世界阿彌陀佛者。光明無量。壽命無量。始享國履位。
<lb ed="X" n="0371a20"/><lb ed="R108" n="0118a14"/>捐去弗居。超然獨覺。悟心證聖。以大願力。普度一切。
<lb ed="X" n="0371a21"/><lb ed="R108" n="0118a15"/>其國悉以衆寶莊嚴。曲盡華好。地皆黃金。無山川丘
<lb ed="X" n="0371a22"/><lb ed="R108" n="0118a16"/>谷之險。氣序常春。無陰陽寒暑之變。無飢寒老病生
<lb ed="X" n="0371a23"/><lb ed="R108" n="0118a17"/>死之苦。無五趣雜居之濁。用是種種神通方便。現希
<lb ed="X" n="0371a24"/><lb ed="R108" n="0118a18"/>有事。善導衆生。衆生忻樂起信。於日用中能發一念。
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0371b" n="0371b"/>
<lb ed="X" n="0371b01"/><lb ed="R108" n="0118b01"/>念彼佛號。卽此一念。淸淨純熟。融會眞如。同一法性。
<lb ed="X" n="0371b02"/><lb ed="R108" n="0118b02"/>幻身盡時。此性不滅。一刹那頃佛土現前。如持左契
<lb ed="X" n="0371b03"/><lb ed="R108" n="0118b03"/>以取寓物。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0371b04"/><lb ed="R108" n="0118b04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">諸佛護念</cb:mulu><head>諸佛護念</head>
<lb ed="X" n="0371b05"/><lb ed="R108" n="0118b05"/><p xml:id="pX61p0371b0501">阿彌陀經云。如我今者讚歎阿彌陀佛不可思議功
<lb ed="X" n="0371b06"/><lb ed="R108" n="0118b06"/>德之利。東方亦有阿閦<g ref="#CB16014">鞞</g>佛。如是南西北方上方下
<lb ed="X" n="0371b07"/><lb ed="R108" n="0118b07"/>方悉有恒河沙數諸佛。各於其國。出廣長舌相。徧覆
<lb ed="X" n="0371b08"/><lb ed="R108" n="0118b08"/>三千大千世界。說誠實言。汝等衆生當信是稱讚不
<lb ed="X" n="0371b09"/><lb ed="R108" n="0118b09"/>可思議功德一切諸佛所護念經。若有善男子善女
<lb ed="X" n="0371b10"/><lb ed="R108" n="0118b10"/>人。聞是經受持者。及聞諸佛名者。是諸人等。皆爲一
<lb ed="X" n="0371b11"/><lb ed="R108" n="0118b11"/>切諸佛之所護念。皆得不退轉於阿耨菩提○稱讚
<lb ed="X" n="0371b12"/><lb ed="R108" n="0118b12"/>不可思議功德一切諸佛所護念經。總十六字。是本
<lb ed="X" n="0371b13"/><lb ed="R108" n="0118b13"/>經題目。什師隱略。在六方後。而用佛號爲題。以彌陀
<lb ed="X" n="0371b14"/><lb ed="R108" n="0118b14"/>名號衆所樂聞故。唐奘三藏重譯。名稱讚淨土佛攝
<lb ed="X" n="0371b15"/><lb ed="R108" n="0118b15"/>受經。攝受卽護念也。而具有十方諸佛言。聞是經典。
<lb ed="X" n="0371b16"/><lb ed="R108" n="0118b16"/>如說行者。必爲如是住十方面十殑伽沙諸佛世尊
<lb ed="X" n="0371b17"/><lb ed="R108" n="0118b17"/>之所攝受。一切定生無量壽佛<name role="" type="person">極樂世界</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0371b18"/><lb ed="R108" n="0118b18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">文殊敎誡</cb:mulu><head>文殊敎誡</head>
<lb ed="X" n="0371b19"/><lb ed="R108" n="0119a01"/><p xml:id="pX61p0371b1901">唐大曆間。法照法師因禮五臺。文殊爲現大聖竹林
<lb ed="X" n="0371b20"/><lb ed="R108" n="0119a02"/>寺。照入講堂。見文殊在西。普賢在東。萬菩薩衆圍繞
<lb ed="X" n="0371b21"/><lb ed="R108" n="0119a03"/>說法。照作禮請問。末代衆生智識淺陋。佛性心地無
<lb ed="X" n="0371b22"/><lb ed="R108" n="0119a04"/>由顯現。未審修何法門。最爲其要。文殊曰。汝所請問。
<lb ed="X" n="0371b23"/><lb ed="R108" n="0119a05"/>今正是時。諸修行門無如念佛。我於過去。因念佛故。
<lb ed="X" n="0371b24"/><lb ed="R108" n="0119a06"/>得一切種智。照又問曰。當云何念。文殊曰。此世界西
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0371c" n="0371c"/>
<lb ed="X" n="0371c01"/><lb ed="R108" n="0119a07"/>有阿彌陀佛。願力難思。汝當繫念。無令間斷。命終決
<lb ed="X" n="0371c02"/><lb ed="R108" n="0119a08"/>定往生。說<anchor xml:id="nkr_note_add_0371c0201" n="0371c0201"/><anchor xml:id="beg0371c0201" n="0371c0201"/>已<anchor xml:id="end0371c0201"/>爲照摩頂。照聞喜躍。在處大興念佛法
<lb ed="X" n="0371c03"/><lb ed="R108" n="0119a09"/>門。德宗勑迎入內。敎宮人念佛。法道大振。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0371c04"/><lb ed="R108" n="0119a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">與佛有緣</cb:mulu><head>與佛有緣</head>
<lb ed="X" n="0371c05"/><lb ed="R108" n="0119a11"/><p xml:id="pX61p0371c0501">香山居士曰。諦觀此<name role="" type="person">娑婆世界</name>微塵衆生。無賢愚。無
<lb ed="X" n="0371c06"/><lb ed="R108" n="0119a12"/>貴賤。無幼艾。有起心歸佛者。擧手合掌。必先向西方。
<lb ed="X" n="0371c07"/><lb ed="R108" n="0119a13"/>有怖厄苦惱者。開口發聲。必先念阿彌陀佛。又範金
<lb ed="X" n="0371c08"/><lb ed="R108" n="0119a14"/>合土。刻石織紋。乃至印水聚沙童子戲者。莫不率以
<lb ed="X" n="0371c09"/><lb ed="R108" n="0119a15"/>阿彌陀佛爲上首。不知其然而然。由是而觀。是彼如
<lb ed="X" n="0371c10"/><lb ed="R108" n="0119a16"/>來有大誓願於此衆生。此衆生有大因緣於彼國土
<lb ed="X" n="0371c11"/><lb ed="R108" n="0119a17"/>明矣。不然者。三方四維過現未來諸佛多矣。何獨如
<lb ed="X" n="0371c12"/><lb ed="R108" n="0119a18"/>是哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0371c13"/><lb ed="R108" n="0119b01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">折攝二門</cb:mulu><head>折攝二門</head>
<lb ed="X" n="0371c14"/><lb ed="R108" n="0119b02"/><p xml:id="pX61p0371c1401">牧菴忠禪師南嶽山彌陀墖記。其略曰。偉哉覺皇之
<lb ed="X" n="0371c15"/><lb ed="R108" n="0119b03"/>道。有折攝二門。調機濟物。故釋迦現穢土以折之。令
<lb ed="X" n="0371c16"/><lb ed="R108" n="0119b04"/>起厭苦之念。彌陀現淨土以攝之。俾發欣樂之志。穢
<lb ed="X" n="0371c17"/><lb ed="R108" n="0119b05"/>土者。丘陵坑坎之高低。刀兵飢疫之苦惱。淨土者。寶
<lb ed="X" n="0371c18"/><lb ed="R108" n="0119b06"/>池金地之莊嚴。法喜禪悅之安樂。故天台云。誠由心
<lb ed="X" n="0371c19"/><lb ed="R108" n="0119b07"/>分垢淨。見兩土之升沉。行開善惡。覩二方之麤妙。以
<lb ed="X" n="0371c20"/><lb ed="R108" n="0119b08"/>此言之。則知淨穢在此。而不在彼也。體正觀之者。達
<lb ed="X" n="0371c21"/><lb ed="R108" n="0119b09"/>彼刀兵等苦。是亦逆化之一端也。然履茲痛惡。而凡
<lb ed="X" n="0371c22"/><lb ed="R108" n="0119b10"/>情迷夢。猶尙以苦爲樂。倒置之甚。亦可悲哉。或曰。忻
<lb ed="X" n="0371c23"/><lb ed="R108" n="0119b11"/>淨厭穢。取捨未忘。豈聖人以二見之道化人耶。曰。經
<lb ed="X" n="0371c24"/><lb ed="R108" n="0119b12"/>不云乎。雖知諸佛國及與衆生空。而常修淨土。敎化
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0372a" n="0372a"/>
<lb ed="X" n="0372a01"/><lb ed="R108" n="0119b13"/>諸羣生。葢熾然忻厭。而不見有忻厭之相。斯爲得矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0372a02"/><lb ed="R108" n="0119b14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">唯心發現</cb:mulu><head>唯心發現</head>
<lb ed="X" n="0372a03"/><lb ed="R108" n="0119b15"/><p xml:id="pX61p0372a0301">無功居士曰。極樂去此十萬億刹。凡夫命終頃刻卽
<lb ed="X" n="0372a04"/><lb ed="R108" n="0119b16"/>至者。葢自心本妙耳。故楞嚴云。汝猶未明一切浮塵
<lb ed="X" n="0372a05"/><lb ed="R108" n="0119b17"/>諸幻化相。當處出生。隨處滅盡。因緣和合。虗妄有生
<lb ed="X" n="0372a06"/><lb ed="R108" n="0119b18"/>因緣別離。虗妄名滅。殊不知生滅去來本如來藏。常
<lb ed="X" n="0372a07"/><lb ed="R108" n="0120a01"/>住妙明。性眞常中。求於去來迷悟生死。了無所得。以
<lb ed="X" n="0372a08"/><lb ed="R108" n="0120a02"/>此推之。當命終時。染濁緣離。故娑婆當處幻滅。淸淨
<lb ed="X" n="0372a09"/><lb ed="R108" n="0120a03"/>緣合。故極樂當處幻生。此滅彼生。間不容髮。亦何頃
<lb ed="X" n="0372a10"/><lb ed="R108" n="0120a04"/>刻之可論乎。抑見終日取捨而未甞取捨者矣<note place="inline">自信錄</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0372a11"/><lb ed="R108" n="0120a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">四種饒益</cb:mulu><head>四種饒益</head>
<lb ed="X" n="0372a12"/><lb ed="R108" n="0120a06"/><p xml:id="pX61p0372a1201">慈雲懺主云。大覺世尊。以四種法。度諸衆生。一者示
<lb ed="X" n="0372a13"/><lb ed="R108" n="0120a07"/>現相好。令觀察者發菩提心。二者示現說法。令得聞
<lb ed="X" n="0372a14"/><lb ed="R108" n="0120a08"/>者開悟入道。三者示現化事。令見聞者獲諸法利。四
<lb ed="X" n="0372a15"/><lb ed="R108" n="0120a09"/>者名號流布十方。令其聞者執持繫念。罪滅善生。而
<lb ed="X" n="0372a16"/><lb ed="R108" n="0120a10"/>得度脫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0372a17"/><lb ed="R108" n="0120a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">廬山結社</cb:mulu><head>廬山結社</head>
<lb ed="X" n="0372a18"/><lb ed="R108" n="0120a12"/><p xml:id="pX61p0372a1801">靈芝照律師曰。彌陀敎觀。載于大藏。不爲不多。然佛
<lb ed="X" n="0372a19"/><lb ed="R108" n="0120a13"/>化東流。數百年間。世人殆無知者。晉遠法師居廬山
<lb ed="X" n="0372a20"/><lb ed="R108" n="0120a14"/>東林。神機獨<g ref="#CB15072">㧞</g>。爲天下倡。鑿池栽蓮。建堂立誓。專崇
<lb ed="X" n="0372a21"/><lb ed="R108" n="0120a15"/>淨業。號<name role="" type="person">白蓮社</name>。當時名僧巨儒不期而自至。慧持道
<lb ed="X" n="0372a22"/><lb ed="R108" n="0120a16"/>生。釋門之俊彥。鐂遺民<name role="" type="person">雷次宗</name>。文士之豪傑。皆服膺
<lb ed="X" n="0372a23"/><lb ed="R108" n="0120a17"/>請敎。而預其社焉。是故後世言淨土者。必以東林爲
<lb ed="X" n="0372a24"/><lb ed="R108" n="0120a18"/>始。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0372b" n="0372b"/>
<lb ed="X" n="0372b01"/><lb ed="R108" n="0120b01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">十八大賢</cb:mulu><head>十八大賢</head>
<lb ed="X" n="0372b02"/><lb ed="R108" n="0120b02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX61p0372b0201">社主東林辨覺大師慧遠</item><item xml:id="itemX61p0372b0211">西林覺寂大師慧永</item>
<lb ed="X" n="0372b03"/><lb ed="R108" n="0120b03"/><item xml:id="itemX61p0372b0301"><name role="" type="person">罽賓</name>沙門佛陀耶舍<note place="inline">此云覺明</note></item><item xml:id="itemX61p0372b0313">天竺沙門佛陀<g ref="#CB02494">䟦</g>
<lb ed="X" n="0372b04"/><lb ed="R108" n="0120b04"/>陀羅<note place="inline">此云覺賢</note></item><item xml:id="itemX61p0372b0407">東林普濟大師道生</item><item xml:id="itemX61p0372b0415">鴈門法師慧
<lb ed="X" n="0372b05"/><lb ed="R108" n="0120b05"/>持</item><item xml:id="itemX61p0372b0502">法師僧叡</item><item xml:id="itemX61p0372b0506">曇常</item><item xml:id="itemX61p0372b0508">曇順</item><item xml:id="itemX61p0372b0510">曇詵</item><item xml:id="itemX61p0372b0512">道昺</item>
<lb ed="X" n="0372b06"/><lb ed="R108" n="0120b06"/><item xml:id="itemX61p0372b0601">道敬</item><item xml:id="itemX61p0372b0603">彭城<name role="" type="person">劉遺民</name>仲思</item><item xml:id="itemX61p0372b0610">豫章雷次仲倫</item>
<lb ed="X" n="0372b07"/><lb ed="R108" n="0120b07"/><item xml:id="itemX61p0372b0701">鴈門<name role="" type="person">周續之</name>道祖</item><item xml:id="itemX61p0372b0708">南陽張野萊民</item><item xml:id="itemX61p0372b0714">南陽張詮
<lb ed="X" n="0372b08"/><lb ed="R108" n="0120b08"/>秀碩</item><item xml:id="itemX61p0372b0803">南陽宗炳少文</item></list></cb:div>
<lb ed="X" n="0372b09"/><lb ed="R108" n="0120b09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">蓮社立祖</cb:mulu><head>蓮社立祖</head>
<lb ed="X" n="0372b10"/><lb ed="R108" n="0120b10"/><p xml:id="pX61p0372b1001">石芝曉法師曰。蓮社之立。旣以廬山遠公爲始祖。數
<lb ed="X" n="0372b11"/><lb ed="R108" n="0120b11"/>百年來。繼此道者。代不乏人。莫不仰體佛慈。大啓度
<lb ed="X" n="0372b12"/><lb ed="R108" n="0120b12"/>門。異世同風。皆衆良導。傳記所載。誠不可掩。故歷代
<lb ed="X" n="0372b13"/><lb ed="R108" n="0120b13"/>之紀述者錄之。而爲繼祖焉。</p>
<lb ed="X" n="0372b14"/><lb ed="R108" n="0120b14"/><p xml:id="pX61p0372b1401">一長安光明法師。諱善導。二南嶽般舟和尙。諱承
<lb ed="X" n="0372b15"/><lb ed="R108" n="0120b15"/>遠。三雲峯五會國師。諱法照。四新定臺巖法師。諱
<lb ed="X" n="0372b16"/><lb ed="R108" n="0120b16"/>少康。五永明智覺禪師。諱延壽。六昭慶圓淨法師。
<lb ed="X" n="0372b17"/><lb ed="R108" n="0120b17"/>諱省常。七長蘆慈覺禪師。諱宗賾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0372b18"/><lb ed="R108" n="0120b18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">歷代宗尙</cb:mulu><head>歷代宗尙</head>
<lb ed="X" n="0372b19"/><lb ed="R108" n="0121a01"/><p xml:id="pX61p0372b1901">眞歇云。佛佛授手。祖祖相傳。唯此一事。更無餘事。釋
<lb ed="X" n="0372b20"/><lb ed="R108" n="0121a02"/>迦老子住世七十九年。說法三百餘會。獨於淨土之
<lb ed="X" n="0372b21"/><lb ed="R108" n="0121a03"/>敎。諄諄屢說而不<anchor xml:id="nkr_note_add_0372b2101" n="0372b2101"/><anchor xml:id="beg0372b2101" n="0372b2101"/>已<anchor xml:id="end0372b2101"/>。得不以是爲超凡入聖之捷徑
<lb ed="X" n="0372b22"/><lb ed="R108" n="0121a04"/>乎。廬山法師十八大賢百二十三人。俱留瑞應。具載
<lb ed="X" n="0372b23"/><lb ed="R108" n="0121a05"/>方册。歷代諸師著述淨土傳記淨業之文。無非祖聖
<lb ed="X" n="0372b24"/><lb ed="R108" n="0121a06"/>遺誥。淺深工拙。片言隻字。同歸於善。天台智者大師
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0372c" n="0372c"/>
<lb ed="X" n="0372c01"/><lb ed="R108" n="0121a07"/>悟法華三昧。說<anchor xml:id="nkr_note_add_0372c0101" n="0372c0101"/><anchor xml:id="beg0372c0101" n="0372c0101"/>己<anchor xml:id="end0372c0101"/>心所行曰。一心三觀。直示一心。當
<lb ed="X" n="0372c02"/><lb ed="R108" n="0121a08"/>處卽空。全體卽假。亦空亦有。非空非有。不可湊泊。不
<lb ed="X" n="0372c03"/><lb ed="R108" n="0121a09"/>容擬議。心路絕處。卽名爲佛。故淨土之敎。至于天台。
<lb ed="X" n="0372c04"/><lb ed="R108" n="0121a10"/>其說大備。昭昭然。猶揭日月而耀太虗也。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0372c05"/><lb ed="R108" n="0121a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">宗旨門第二</cb:mulu><head>○宗旨門第二</head></cb:div>
<lb ed="X" n="0372c06"/><lb ed="R108" n="0121a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">前文</cb:mulu><p xml:id="pX61p0372c0601">世或以念佛往生爲難乎。使愚夫愚婦執持聖號。
<lb ed="X" n="0372c07"/><lb ed="R108" n="0121a13"/>諦信而不疑。無不得生者。或以爲易乎。非夫宿植
<lb ed="X" n="0372c08"/><lb ed="R108" n="0121a14"/>深厚。洞達玄旨。不滯於偏小者。莫窺其閫奧。大本
<lb ed="X" n="0372c09"/><lb ed="R108" n="0121a15"/>經說。疑心修善。不了佛智。生彼胎宮。壽五百歲。不
<lb ed="X" n="0372c10"/><lb ed="R108" n="0121a16"/>見三寶。而上品生因。實在乎解第一義。故知明宗
<lb ed="X" n="0372c11"/><lb ed="R108" n="0121a17"/>得旨。乃萬行之前導。修淨業者。其可緩哉。</p>
<lb ed="X" n="0372c12"/><lb ed="R108" n="0121a18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">心觀爲宗</cb:mulu><head>心觀爲宗</head>
<lb ed="X" n="0372c13"/><lb ed="R108" n="0121b01"/><p xml:id="pX61p0372c1301">此經心觀爲宗。實相爲體所言佛說觀無量壽佛者。
<lb ed="X" n="0372c14"/><lb ed="R108" n="0121b02"/>佛是所觀勝境。擧正報以收依果。述化主以包徒衆。
<lb ed="X" n="0372c15"/><lb ed="R108" n="0121b03"/>觀雖十六。言佛便周○<name role="" type="person">四明尊者</name>妙宗鈔釋曰。經以
<lb ed="X" n="0372c16"/><lb ed="R108" n="0121b04"/>觀佛而爲題目。疏今乃以心觀爲宗。此二無殊。方是
<lb ed="X" n="0372c17"/><lb ed="R108" n="0121b05"/>今觀。良以圓解全異小乘。小昧唯心。佛從外有。是故
<lb ed="X" n="0372c18"/><lb ed="R108" n="0121b06"/>心佛其體不同。大乘行人知我一心具諸佛性。託境
<lb ed="X" n="0372c19"/><lb ed="R108" n="0121b07"/>修觀。佛相乃彰。今觀彌陀依正爲緣。熏乎心性所具。
<lb ed="X" n="0372c20"/><lb ed="R108" n="0121b08"/>極樂依正。由熏發生。心具而生。豈離心性。全心是佛。
<lb ed="X" n="0372c21"/><lb ed="R108" n="0121b09"/>全佛是心。終日觀心。終日觀佛。是故經目與疏立宗。
<lb ed="X" n="0372c22"/><lb ed="R108" n="0121b10"/>語雖不同。其義無別。又應須了。若觀佛者。必須照心。
<lb ed="X" n="0372c23"/><lb ed="R108" n="0121b11"/>若專觀心。未必託佛。如一行三昧。直觀一念。不託它
<lb ed="X" n="0372c24"/><lb ed="R108" n="0121b12"/>佛而爲所緣。若彼般舟。及此觀法。發軫卽觀安養依
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0373a" n="0373a"/>
<lb ed="X" n="0373a01"/><lb ed="R108" n="0121b13"/>正。而觀依正不離心性。故曰心觀。須知此觀不專觀
<lb ed="X" n="0373a02"/><lb ed="R108" n="0121b14"/>心。內外分之。此當外觀。以由託彼依正觀故。是以經
<lb ed="X" n="0373a03"/><lb ed="R108" n="0121b15"/>題稱爲觀佛。若論難易。今須從易。法華玄云。佛法太
<lb ed="X" n="0373a04"/><lb ed="R108" n="0121b16"/>高。衆生太廣。初心爲難。心佛衆生三無差別。觀心則
<lb ed="X" n="0373a05"/><lb ed="R108" n="0121b17"/>易。今此觀法。非但觀佛。乃據心觀。就下顯高。雖修佛
<lb ed="X" n="0373a06"/><lb ed="R108" n="0121b18"/>觀。不名爲難。是知今經心觀爲宗。意在見佛。故得二
<lb ed="X" n="0373a07"/><lb ed="R108" n="0122a01"/>說義匪殊塗。又應了知。法界圓融不思議體。作我一
<lb ed="X" n="0373a08"/><lb ed="R108" n="0122a02"/>念之心。亦復擧體作生作佛。作依作正。作根作境。一
<lb ed="X" n="0373a09"/><lb ed="R108" n="0122a03"/>心一塵。至一極微。無非法界全體而作。旣一一法全
<lb ed="X" n="0373a10"/><lb ed="R108" n="0122a04"/>法界作。故趣擧一。卽是圓融法界全分。旣全法界。有
<lb ed="X" n="0373a11"/><lb ed="R108" n="0122a05"/>何一物不具諸法。以一切法一一皆具一切法故。是
<lb ed="X" n="0373a12"/><lb ed="R108" n="0122a06"/>故今家立於唯色唯香等義。若其然者。何故經論多
<lb ed="X" n="0373a13"/><lb ed="R108" n="0122a07"/>以一心爲諸法總。立觀境耶。良以若觀生佛等境。事
<lb ed="X" n="0373a14"/><lb ed="R108" n="0122a08"/>旣隔異。能所難忘。觀心法者。近而復要。旣是能造。具
<lb ed="X" n="0373a15"/><lb ed="R108" n="0122a09"/>義勿彰。又卽能觀而爲所照。易絕念故。妙玄云。三無
<lb ed="X" n="0373a16"/><lb ed="R108" n="0122a10"/>差別。觀心則易。縱觀他境。亦須約心。此經正當約心
<lb ed="X" n="0373a17"/><lb ed="R108" n="0122a11"/>觀佛也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0373a18"/><lb ed="R108" n="0122a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">念佛通別</cb:mulu><head>念佛通別</head>
<lb ed="X" n="0373a19"/><lb ed="R108" n="0122a13"/><p xml:id="pX61p0373a1901">妙宗云。毗盧遮那遍一切處。一切諸法皆是佛法。所
<lb ed="X" n="0373a20"/><lb ed="R108" n="0122a14"/>謂衆生性德之佛。非自非它。非因非果。卽是圓常大
<lb ed="X" n="0373a21"/><lb ed="R108" n="0122a15"/>覺之體。故起信論云。所言覺義者。謂心體離念。離念
<lb ed="X" n="0373a22"/><lb ed="R108" n="0122a16"/>相者。等虗空界。無所不遍。法界一相。卽是如來常住
<lb ed="X" n="0373a23"/><lb ed="R108" n="0122a17"/>法身。依此法身。說名本覺。故知果佛圓明之體。是我
<lb ed="X" n="0373a24"/><lb ed="R108" n="0122a18"/>凡夫本具性德。故一切敎所談行法。無不爲顯此之
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0373b" n="0373b"/>
<lb ed="X" n="0373b01"/><lb ed="R108" n="0122b01"/>覺體。故四三昧通名念佛。但其觀法爲門不同。如一
<lb ed="X" n="0373b02"/><lb ed="R108" n="0122b02"/>行三昧。直觀三道顯本性佛。方等三昧則兼誦呪。法
<lb ed="X" n="0373b03"/><lb ed="R108" n="0122b03"/>華兼誦經。觀音兼數息。覺意歷三性。此等三昧歷事
<lb ed="X" n="0373b04"/><lb ed="R108" n="0122b04"/>雖異。念佛是同。俱爲顯於大覺體故。雖俱念佛。而是
<lb ed="X" n="0373b05"/><lb ed="R108" n="0122b05"/>通塗。顯諸佛體。若此觀門及般舟三昧。託彼安養依
<lb ed="X" n="0373b06"/><lb ed="R108" n="0122b06"/>正之境。用微妙觀。專就彌陀。顯眞佛體。雖託彼境。須
<lb ed="X" n="0373b07"/><lb ed="R108" n="0122b07"/>知依正。同居一心。心性遍周。無法不造。無法不具。若
<lb ed="X" n="0373b08"/><lb ed="R108" n="0122b08"/>一毫法。從心外生。則不名爲大乘觀也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0373b09"/><lb ed="R108" n="0122b09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">四大淨穢</cb:mulu><head>四大淨穢</head>
<lb ed="X" n="0373b10"/><lb ed="R108" n="0122b10"/><p xml:id="pX61p0373b1001">觀經疏云。此經以心觀淨則佛土淨。而爲宗致。四種
<lb ed="X" n="0373b11"/><lb ed="R108" n="0122b11"/>淨土。謂凡聖同居土。方便有餘土。實報無障礙土。常
<lb ed="X" n="0373b12"/><lb ed="R108" n="0122b12"/>寂光土也。各有淨穢。五濁輕重。同居淨穢。體析巧拙。
<lb ed="X" n="0373b13"/><lb ed="R108" n="0122b13"/>有餘淨穢。次第頓入。實報淨穢。分證究竟。寂光淨穢。
<lb ed="X" n="0373b14"/><lb ed="R108" n="0122b14"/>娑婆雜惡。荆棘瓦礫。不淨充滿。同居穢也。安養淸淨。
<lb ed="X" n="0373b15"/><lb ed="R108" n="0122b15"/>池流八德。樹列七珍。次於泥洹。皆正定聚。凡聖同居。
<lb ed="X" n="0373b16"/><lb ed="R108" n="0122b16"/>上品淨土也。方便有餘者。修方便道。斷四住惑。故曰
<lb ed="X" n="0373b17"/><lb ed="R108" n="0122b17"/>方便。無明未盡。故曰有餘。智論云。出三界外有淨土。
<lb ed="X" n="0373b18"/><lb ed="R108" n="0122b18"/>聲聞辟支佛出生其中。受法性身。非分段生。就中復
<lb ed="X" n="0373b19"/><lb ed="R108" n="0123a01"/>有利鈍。故論淨穢也。實報無障礙者。行眞實法。感得
<lb ed="X" n="0373b20"/><lb ed="R108" n="0123a02"/>勝報。色心不相妨。故言無障礙。純菩薩居。無有二乘。
<lb ed="X" n="0373b21"/><lb ed="R108" n="0123a03"/>仁王云。三賢十聖住果報。華嚴云。無量香雲臺。卽其
<lb ed="X" n="0373b22"/><lb ed="R108" n="0123a04"/>土淨妙五塵。就中次第頓入。更論淨穢也。常寂光者。
<lb ed="X" n="0373b23"/><lb ed="R108" n="0123a05"/>常卽法身。寂卽解脫。光卽般若。是三點不縱橫並別。
<lb ed="X" n="0373b24"/><lb ed="R108" n="0123a06"/>名祕密藏。諸佛如來所遊居處。眞常究竟。極爲淨土。
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0373c" n="0373c"/>
<lb ed="X" n="0373c01"/><lb ed="R108" n="0123a07"/>分得究竟。上下淨穢耳。故以修心妙觀。能感淨土。爲
<lb ed="X" n="0373c02"/><lb ed="R108" n="0123a08"/>經宗也○妙宗曰。大乘之法。其要在心。心具易知。色
<lb ed="X" n="0373c03"/><lb ed="R108" n="0123a09"/>具難解。故觀自觀它。皆修心觀。今觀淨土。須求於心。
<lb ed="X" n="0373c04"/><lb ed="R108" n="0123a10"/>心能具故。心能造故。心垢土垢。心淨土淨。此猶通示。
<lb ed="X" n="0373c05"/><lb ed="R108" n="0123a11"/>未是的論。的在一心。頓修三觀。此觀觀於安養依正。
<lb ed="X" n="0373c06"/><lb ed="R108" n="0123a12"/>畢竟淸淨。名心觀淨。此觀能令四佛土淨。如是方爲
<lb ed="X" n="0373c07"/><lb ed="R108" n="0123a13"/>此經宗致○此經本爲韋提希。厭同居穢。求同居淨。
<lb ed="X" n="0373c08"/><lb ed="R108" n="0123a14"/>故談妙觀。觀彼依正。三觀若成。麤垢先落。非有餘淨。
<lb ed="X" n="0373c09"/><lb ed="R108" n="0123a15"/>更生何處。須知正爲生同居淨。故說三觀。良由觀妙
<lb ed="X" n="0373c10"/><lb ed="R108" n="0123a16"/>能破三惑。不獨感於同居淨土。隨其惑斷淺深之處。
<lb ed="X" n="0373c11"/><lb ed="R108" n="0123a17"/>自然感得有餘等三。如病須藥。本爲身安。求得仙方。
<lb ed="X" n="0373c12"/><lb ed="R108" n="0123a18"/>修合服之。不但身安。兼能輕骨。身安可喩生同居淨。
<lb ed="X" n="0373c13"/><lb ed="R108" n="0123b01"/>輕骨可喩感上三土。只是一藥効乃深勝。如一妙觀
<lb ed="X" n="0373c14"/><lb ed="R108" n="0123b02"/>能淨四土。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0373c15"/><lb ed="R108" n="0123b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">三身勝劣</cb:mulu><head>三身勝劣</head>
<lb ed="X" n="0373c16"/><lb ed="R108" n="0123b04"/><p xml:id="pX61p0373c1601">妙宗云。所言佛者。究竟覺也。理智旣極。始本兩忘。無
<lb ed="X" n="0373c17"/><lb ed="R108" n="0123b05"/>相無名。不可說示。爲衆生故。乃順世間立名立相。言
<lb ed="X" n="0373c18"/><lb ed="R108" n="0123b06"/>佛本無身壽量者。但無有相隨情之三。非無性具微
<lb ed="X" n="0373c19"/><lb ed="R108" n="0123b07"/>妙身等。是故眞佛究竟一切淨穢法門。若一向無。何
<lb ed="X" n="0373c20"/><lb ed="R108" n="0123b08"/>異小乘所詮眞理。故眞無俗有。眞有俗無。皆順悉檀。
<lb ed="X" n="0373c21"/><lb ed="R108" n="0123b09"/>不可偏執。如谷答響。大小隨聲。如鑑現形。妍醜在質。
<lb ed="X" n="0373c22"/><lb ed="R108" n="0123b10"/>依於事識。但空見故。唯屬無常。若依業識不空見者。
<lb ed="X" n="0373c23"/><lb ed="R108" n="0123b11"/>卽此無常全體是常。常身無量。通應三土。無常有量。
<lb ed="X" n="0373c24"/><lb ed="R108" n="0123b12"/>但應同居。葢實報機分證。方見他受用身方便土。人
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0374a" n="0374a"/>
<lb ed="X" n="0374a01"/><lb ed="R108" n="0123b13"/>唯稟別圓。所見佛相。小有優降。然匪生身。悉是報佛。
<lb ed="X" n="0374a02"/><lb ed="R108" n="0123b14"/>若同居土。具四敎機。稟別圓者。能見報佛。故法華明
<lb ed="X" n="0374a03"/><lb ed="R108" n="0123b15"/>常在靈山。華嚴說法盡未來際。及諸大乘。卽於應相
<lb ed="X" n="0374a04"/><lb ed="R108" n="0123b16"/>見是法性尊特之身。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0374a05"/><lb ed="R108" n="0123b17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">三輩九品</cb:mulu><head>三輩九品</head>
<lb ed="X" n="0374a06"/><lb ed="R108" n="0123b18"/><p xml:id="pX61p0374a0601">無量壽經云。十方衆生願生彼國。凡有三輩。其上輩
<lb ed="X" n="0374a07"/><lb ed="R108" n="0124a01"/>者。捨家棄欲而作沙門。發菩提心。一向專念無量壽
<lb ed="X" n="0374a08"/><lb ed="R108" n="0124a02"/>佛。修諸功德。願生彼國。是人命終。無量壽佛與諸大
<lb ed="X" n="0374a09"/><lb ed="R108" n="0124a03"/>衆。現其人前。卽隨彼佛。生寶華中。住不退轉。其中輩
<lb ed="X" n="0374a10"/><lb ed="R108" n="0124a04"/>者。發菩提心。願生彼國。一向專念無量壽佛。奉持齋
<lb ed="X" n="0374a11"/><lb ed="R108" n="0124a05"/>戒。起立塔像。飯食沙門。其人臨終。無量壽佛與諸大
<lb ed="X" n="0374a12"/><lb ed="R108" n="0124a06"/>衆。現其人前。卽隨化佛。往生其國。住不退轉。其下輩
<lb ed="X" n="0374a13"/><lb ed="R108" n="0124a07"/>人。欲生彼國。發菩提心。若聞深法。不生疑惑。乃至一
<lb ed="X" n="0374a14"/><lb ed="R108" n="0124a08"/>念。念於彼國。此人臨終。夢見彼佛。亦得往生○天台
<lb ed="X" n="0374a15"/><lb ed="R108" n="0124a09"/>觀經疏曰。此經九品。爲令識位上中下。卽大本三輩
<lb ed="X" n="0374a16"/><lb ed="R108" n="0124a10"/>也。孤山刊正記曰。大本三輩。但齊觀經六品。以彼二
<lb ed="X" n="0374a17"/><lb ed="R108" n="0124a11"/>輩純明善行。不及惡人故也。靈芝謂。大本三輩皆曾
<lb ed="X" n="0374a18"/><lb ed="R108" n="0124a12"/>發心。可對觀經上品。中下二品則非所對。況復行因
<lb ed="X" n="0374a19"/><lb ed="R108" n="0124a13"/>與今全別。草庵輔正解曰。天台以今經九品。會同大
<lb ed="X" n="0374a20"/><lb ed="R108" n="0124a14"/>本三輩。乃約位次相同。不約行因發心之相也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0374a21"/><lb ed="R108" n="0124a15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">六卽明佛</cb:mulu><head>六卽明佛</head>
<lb ed="X" n="0374a22"/><lb ed="R108" n="0124a16"/><p xml:id="pX61p0374a2201">妙宗云。一切諸法無不是佛。迷故不知。故圓實敎不
<lb ed="X" n="0374a23"/><lb ed="R108" n="0124a17"/>順迷情。直是一切皆是佛法。世間相常。衆生是佛。不
<lb ed="X" n="0374a24"/><lb ed="R108" n="0124a18"/>稟敎者。但有理是。全不知是。若聞此敎。於名知是。若
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0374b" n="0374b"/>
<lb ed="X" n="0374b01"/><lb ed="R108" n="0124b01"/>入五品。於觀知是。入十信者。相似知是。四十一位。分
<lb ed="X" n="0374b02"/><lb ed="R108" n="0124b02"/>眞知是。若登極果。究竟證知一切諸法。皆是佛法。法
<lb ed="X" n="0374b03"/><lb ed="R108" n="0124b03"/>界無外。攝法不違。諸佛衆生色心依正。同一覺體。此
<lb ed="X" n="0374b04"/><lb ed="R108" n="0124b04"/>身湛寂。如鑑無情。形對像生。山毫靡間。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0374b05"/><lb ed="R108" n="0124b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">寂光有相</cb:mulu><head>寂光有相</head>
<lb ed="X" n="0374b06"/><lb ed="R108" n="0124b06"/><p xml:id="pX61p0374b0601">妙宗云。經論中言。寂光無相。乃是<anchor xml:id="nkr_note_add_0374b0601" n="0374b0601"/><anchor xml:id="beg0374b0601" n="0374b0601"/>已<anchor xml:id="end0374b0601"/>盡染礙之相。非
<lb ed="X" n="0374b07"/><lb ed="R108" n="0124b07"/>如太虗空無一物。良由三惑究竟淸淨。則依正色心
<lb ed="X" n="0374b08"/><lb ed="R108" n="0124b08"/>究竟明顯。故大經云。因滅是色。獲得常色。受想行識
<lb ed="X" n="0374b09"/><lb ed="R108" n="0124b09"/>亦復如是。仁王稱爲法性五陰。亦是法華世間相常。
<lb ed="X" n="0374b10"/><lb ed="R108" n="0124b10"/>大品色香無非中道。是則名爲究竟樂<g ref="#CB15131">邦</g>。究竟金寶。
<lb ed="X" n="0374b11"/><lb ed="R108" n="0124b11"/>究竟華池。究竟瓊樹。又復此就捨穢究盡。取淨窮源。
<lb ed="X" n="0374b12"/><lb ed="R108" n="0124b12"/>故苦域等判屬三障。樂<g ref="#CB15131">邦</g>金寶以爲寂光。若就淨穢
<lb ed="X" n="0374b13"/><lb ed="R108" n="0124b13"/>平等而談。則以究竟苦域泥沙而爲寂光。此之二說。
<lb ed="X" n="0374b14"/><lb ed="R108" n="0124b14"/>但順悉檀。無不圓極。問。佛無上報是卽理之事。可論
<lb ed="X" n="0374b15"/><lb ed="R108" n="0124b15"/>金等。究竟寂光是卽事之理。豈有金等。若其同有。事
<lb ed="X" n="0374b16"/><lb ed="R108" n="0124b16"/>理旣混。如何分於二土義耶。答。佛無上報是究竟始
<lb ed="X" n="0374b17"/><lb ed="R108" n="0124b17"/>覺。上品寂光是究竟本覺。始本旣極。豈分二體。應知
<lb ed="X" n="0374b18"/><lb ed="R108" n="0124b18"/>二土縱分事理。實非有無。豈眞善妙有而非理耶。祕
<lb ed="X" n="0374b19"/><lb ed="R108" n="0125a01"/>藏之理豈同小空。故此事理二名一體。以復本故。名
<lb ed="X" n="0374b20"/><lb ed="R108" n="0125a02"/>無上報事也。以復本故。名上寂光理也。故妙樂云。修
<lb ed="X" n="0374b21"/><lb ed="R108" n="0125a03"/>得四德。本有四德。二義齊等。方是遮那身土之相。況
<lb ed="X" n="0374b22"/><lb ed="R108" n="0125a04"/>淨名疏顯將寂光爲佛依報。故知定執報土。有金寶
<lb ed="X" n="0374b23"/><lb ed="R108" n="0125a05"/>等。寂光定無。斯乃迷名。全不知義矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0374b24"/><lb ed="R108" n="0125a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">勝妙方便</cb:mulu><head>勝妙方便</head>
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0374c" n="0374c"/>
<lb ed="X" n="0374c01"/><lb ed="R108" n="0125a07"/><p xml:id="pX61p0374c0101"><name role="" type="person">四明尊者</name>云。言極樂之界。葢覺皇之示權者。經論旣
<lb ed="X" n="0374c02"/><lb ed="R108" n="0125a08"/>以淨土之敎爲勝方便。驗知是如來善巧權用也。但
<lb ed="X" n="0374c03"/><lb ed="R108" n="0125a09"/>權名不局。實理亦通。是要甄分。方知去取。體外之權
<lb ed="X" n="0374c04"/><lb ed="R108" n="0125a10"/>須破。體內方便須修。離事之理則麤。卽權之實方妙。
<lb ed="X" n="0374c05"/><lb ed="R108" n="0125a11"/>故小乘無他佛之說。大敎有刹海之談。葢心性遍周
<lb ed="X" n="0374c06"/><lb ed="R108" n="0125a12"/>法界無外。理極故令事廣。華大故省池深。刹如帝珠
<lb ed="X" n="0374c07"/><lb ed="R108" n="0125a13"/>出現。重重無盡。方顯寂光之理。身類天饌感報。彼彼
<lb ed="X" n="0374c08"/><lb ed="R108" n="0125a14"/>不同。乃表遮那之性。豈應極樂不預唯心。故如來藏
<lb ed="X" n="0374c09"/><lb ed="R108" n="0125a15"/>中。七大具足。隨緣發現。應量而知。旣能彰地獄天宮。
<lb ed="X" n="0374c10"/><lb ed="R108" n="0125a16"/>豈不造穢<g ref="#CB15131">邦</g>淨國。本性雖具。由心發明。彌陀以無緣
<lb ed="X" n="0374c11"/><lb ed="R108" n="0125a17"/>之慈。取極樂之土。釋迦以樂說之辯。示往生之門。斯
<lb ed="X" n="0374c12"/><lb ed="R108" n="0125a18"/>皆善巧之權方。攝彼沉淪之品彚。令懼退轉者不退。
<lb ed="X" n="0374c13"/><lb ed="R108" n="0125b01"/>使不善觀者能觀。淨土權相葢多。今具略論此二。故
<lb ed="X" n="0374c14"/><lb ed="R108" n="0125b02"/>起信論云。初學大乘正信。以在此土不常値佛。懼謂
<lb ed="X" n="0374c15"/><lb ed="R108" n="0125b03"/>信心缺緣退失。當知如來有勝方便。令其不退。但當
<lb ed="X" n="0374c16"/><lb ed="R108" n="0125b04"/>專念<name role="" type="person">極樂世界</name>阿彌陀佛眞如法身。必生彼國。住正
<lb ed="X" n="0374c17"/><lb ed="R108" n="0125b05"/>定故。專念眞如法身者。豈異大乘正信。以依彼佛爲
<lb ed="X" n="0374c18"/><lb ed="R108" n="0125b06"/>境故。能牽生淨方。斯是如來權巧也。又觀無量壽佛
<lb ed="X" n="0374c19"/><lb ed="R108" n="0125b07"/>經云。凡夫心想嬴劣。未得天眼。不能遠觀。諸佛如來
<lb ed="X" n="0374c20"/><lb ed="R108" n="0125b08"/>有異方便。令其得見。此葢釋迦神力。彌陀願心。若有
<lb ed="X" n="0374c21"/><lb ed="R108" n="0125b09"/>諦觀。必能覩見。斯亦覺皇異妙方便也。此之權巧方
<lb ed="X" n="0374c22"/><lb ed="R108" n="0125b10"/>便。旣約圓論。卽與法華微妙方便。無二無別。故諸天
<lb ed="X" n="0374c23"/><lb ed="R108" n="0125b11"/>及人。聲聞緣覺。事度菩薩。漸修大士。充滿世間。數等
<lb ed="X" n="0374c24"/><lb ed="R108" n="0125b12"/>河沙。盡思度量。不能知覺。唯佛與佛乃能究盡。圓信
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0375a" n="0375a"/>
<lb ed="X" n="0375a01"/><lb ed="R108" n="0125b13"/>圓解。方能造修<note place="inline">答<name role="" type="person">楊文公</name>書</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0375a02"/><lb ed="R108" n="0125b14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">心外無法</cb:mulu><head>心外無法</head>
<lb ed="X" n="0375a03"/><lb ed="R108" n="0125b15"/><p xml:id="pX61p0375a0301">慈雲懺主云。或曰淨土在心。何須外覓。隨其心淨。則
<lb ed="X" n="0375a04"/><lb ed="R108" n="0125b16"/>佛土淨。豈用迢然求生他方淨土耶。釋曰。子又不善
<lb ed="X" n="0375a05"/><lb ed="R108" n="0125b17"/>心土之義也。將謂我心局在方寸。便見西方敻在域
<lb ed="X" n="0375a06"/><lb ed="R108" n="0125b18"/>外。苟如此者。又云何說心淨則佛土淨耶。華嚴經云。
<lb ed="X" n="0375a07"/><lb ed="R108" n="0126a01"/>心佛及衆生是三無差別。佛法旣遍。心法亦遍。若各
<lb ed="X" n="0375a08"/><lb ed="R108" n="0126a02"/>有方面。何謂無差。又云。遊心法界如虗空。虗空豈有
<lb ed="X" n="0375a09"/><lb ed="R108" n="0126a03"/>分隔。若了一念心遍。一塵亦遍。十萬億刹。咫步之間。
<lb ed="X" n="0375a10"/><lb ed="R108" n="0126a04"/>豈在心外。世人若談空理。便撥略因果。若談自心。便
<lb ed="X" n="0375a11"/><lb ed="R108" n="0126a05"/>不信有心外諸法。豈唯謗法。亦謗自心。殃墜萬劫。良
<lb ed="X" n="0375a12"/><lb ed="R108" n="0126a06"/>可痛哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0375a13"/><lb ed="R108" n="0126a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">無生而生</cb:mulu><head>無生而生</head>
<lb ed="X" n="0375a14"/><lb ed="R108" n="0126a08"/><p xml:id="pX61p0375a1401">長蘆賾禪師曰。夫以念爲念。以生爲生者。常見之所
<lb ed="X" n="0375a15"/><lb ed="R108" n="0126a09"/>失也。以無念爲無念。以無生爲無生者。邪見之所惑
<lb ed="X" n="0375a16"/><lb ed="R108" n="0126a10"/>也。念而無念。生而無生者。第一義諦也。是以實際理
<lb ed="X" n="0375a17"/><lb ed="R108" n="0126a11"/>地不受一塵。則無諸佛之可念。無淨土之可生。佛事
<lb ed="X" n="0375a18"/><lb ed="R108" n="0126a12"/>門中不捨一法。則總攝諸根。葢有念佛三昧。還源要
<lb ed="X" n="0375a19"/><lb ed="R108" n="0126a13"/>術。示開往生一門。所以終日念佛。而不乖於無念。熾
<lb ed="X" n="0375a20"/><lb ed="R108" n="0126a14"/>然往生。而不乖於無生。故能凡聖各住自位。而感應
<lb ed="X" n="0375a21"/><lb ed="R108" n="0126a15"/>道交。東西不相往來。而神超淨刹。此不可得而致詰
<lb ed="X" n="0375a22"/><lb ed="R108" n="0126a16"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0375a23"/><lb ed="R108" n="0126a17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">生卽無生</cb:mulu><head>生卽無生</head>
<lb ed="X" n="0375a24"/><lb ed="R108" n="0126a18"/><p xml:id="pX61p0375a2401">靈芝大智律師彌陀經疏。問云。達法本空。心淨土淨。
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0375b" n="0375b"/>
<lb ed="X" n="0375b01"/><lb ed="R108" n="0126b01"/>何須念佛求生淨土。答。若眞達理。語默皆如。不礙修
<lb ed="X" n="0375b02"/><lb ed="R108" n="0126b02"/>持。何妨念佛。若貶念佛。未是達人。何故然耶。旣達法
<lb ed="X" n="0375b03"/><lb ed="R108" n="0126b03"/>空。則不住於相。旣常念佛。則不滯於空。超越二邊。從
<lb ed="X" n="0375b04"/><lb ed="R108" n="0126b04"/>容中道。念念契合彌陀法身。聲聲流入薩婆若海。臨
<lb ed="X" n="0375b05"/><lb ed="R108" n="0126b05"/>終決定上品上生。豈非心淨佛土淨乎。故十疑論云。
<lb ed="X" n="0375b06"/><lb ed="R108" n="0126b06"/>智者熾然求生淨土。達生體不可得。是眞無生。非謂
<lb ed="X" n="0375b07"/><lb ed="R108" n="0126b07"/>生外別有無生也。淨名云。雖知諸佛國及與衆生空。
<lb ed="X" n="0375b08"/><lb ed="R108" n="0126b08"/>而常修淨土。敎化諸羣生。此之謂也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0375b09"/><lb ed="R108" n="0126b09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">淨土唯心</cb:mulu><head>淨土唯心</head>
<lb ed="X" n="0375b10"/><lb ed="R108" n="0126b10"/><p xml:id="pX61p0375b1001">欲達唯心淨土。先了諸法互融。世人不解。遂執方寸
<lb ed="X" n="0375b11"/><lb ed="R108" n="0126b11"/>之心爲淨土。以經中佛說國土莊嚴。悉是表顯。皆無
<lb ed="X" n="0375b12"/><lb ed="R108" n="0126b12"/>實法。自招謗法之咎。須知心外無法。故曰唯心。經云。
<lb ed="X" n="0375b13"/><lb ed="R108" n="0126b13"/>如百千燈光照一室。其光遍滿。無壞無雜。十方諸佛
<lb ed="X" n="0375b14"/><lb ed="R108" n="0126b14"/>九界衆生色心依正。至於一塵一毛。隨擧一法。皆百
<lb ed="X" n="0375b15"/><lb ed="R108" n="0126b15"/>千燈中之一燈也。行人一念。如在東一燈。<name role="" type="person">彌陀淨土</name>。
<lb ed="X" n="0375b16"/><lb ed="R108" n="0126b16"/>如在西一燈。以其光遍滿故。一卽一切。一切卽一。心
<lb ed="X" n="0375b17"/><lb ed="R108" n="0126b17"/>外無土。土外無心。此卽事之理。唯心淨土也。以無壞
<lb ed="X" n="0375b18"/><lb ed="R108" n="0126b18"/>無雜故。此燈彼燈不相混亂。心自是心。佛自是佛。淨
<lb ed="X" n="0375b19"/><lb ed="R108" n="0127a01"/>土自是淨土。卽此土衆生。念彼土之佛。而求往生。此
<lb ed="X" n="0375b20"/><lb ed="R108" n="0127a02"/>卽理之事。西方淨土也。雖分事理。實非兩途。若局於
<lb ed="X" n="0375b21"/><lb ed="R108" n="0127a03"/>西方。而不達唯心。則得事失理。雖未能稱理。佛神力
<lb ed="X" n="0375b22"/><lb ed="R108" n="0127a04"/>故。亦得往生。雖居下品。亦無退轉。若局自心而不求
<lb ed="X" n="0375b23"/><lb ed="R108" n="0127a05"/>西方。則事理俱失。以不求生故。不得往生。此失事也。
<lb ed="X" n="0375b24"/><lb ed="R108" n="0127a06"/>以不知心外無法故。定執方寸爲心。昧心法圓融之
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0375c" n="0375c"/>
<lb ed="X" n="0375c01"/><lb ed="R108" n="0127a07"/>旨。此失理也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0375c02"/><lb ed="R108" n="0127a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">水澄月現</cb:mulu><head>水澄月現</head>
<lb ed="X" n="0375c03"/><lb ed="R108" n="0127a09"/><p xml:id="pX61p0375c0301">無爲居士<name role="" type="person">楊次公</name>曰。大願聖人從淨土來。來實無來。
<lb ed="X" n="0375c04"/><lb ed="R108" n="0127a10"/>深心凡夫往淨土去。去實無去。彼不來此。此不往彼。
<lb ed="X" n="0375c05"/><lb ed="R108" n="0127a11"/>而其聖凡會遇兩得交際者何耶。彌陀光明。如淨滿
<lb ed="X" n="0375c06"/><lb ed="R108" n="0127a12"/>月。徧照十方。水淸而靜。則月現全體。月非取水而遽
<lb ed="X" n="0375c07"/><lb ed="R108" n="0127a13"/>來。水濁而動。則月無定光。月非舍水而遽去。在水則
<lb ed="X" n="0375c08"/><lb ed="R108" n="0127a14"/>有淸濁動靜。在月則無取舍去來。故華嚴解脫長者
<lb ed="X" n="0375c09"/><lb ed="R108" n="0127a15"/>云。知一切佛猶如影像。自心如水。彼諸如來不來至
<lb ed="X" n="0375c10"/><lb ed="R108" n="0127a16"/>此。我不往彼。我若欲見<name role="" type="person">安樂世界</name>阿彌陀如來。隨意
<lb ed="X" n="0375c11"/><lb ed="R108" n="0127a17"/>卽見。是知衆生注念。定見彌陀。彌陀來迎。極樂不遠。
<lb ed="X" n="0375c12"/><lb ed="R108" n="0127a18"/>乃稱性實言。非權敎也<note place="inline">决疑集序</note>○天衣懷禪師室中問
<lb ed="X" n="0375c13"/><lb ed="R108" n="0127b01"/>學者云。若言舍穢取淨。厭此欣彼。則是取舍之情。衆
<lb ed="X" n="0375c14"/><lb ed="R108" n="0127b02"/>生妄想。若言無淨土。則違佛語。修淨土者。當如何修。
<lb ed="X" n="0375c15"/><lb ed="R108" n="0127b03"/>衆無語。復自答云。生則決定生。去則實不去。又云。譬
<lb ed="X" n="0375c16"/><lb ed="R108" n="0127b04"/>如雁過長空。影沉寒水。雁絕遺踪之意。水無留影之
<lb ed="X" n="0375c17"/><lb ed="R108" n="0127b05"/>心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0375c18"/><lb ed="R108" n="0127b06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">譬如磨鏡</cb:mulu><head>譬如磨鏡</head>
<lb ed="X" n="0375c19"/><lb ed="R108" n="0127b07"/><p xml:id="pX61p0375c1901">經云。譬如磨鏡。垢盡明現。古鏡埋塵。雖光明本有。必
<lb ed="X" n="0375c20"/><lb ed="R108" n="0127b08"/>因磨而後顯。此修成義也。雖因磨顯。全是本有。不從
<lb ed="X" n="0375c21"/><lb ed="R108" n="0127b09"/>外來。此性德義也。若定執光明本有。不因磨得。則埋
<lb ed="X" n="0375c22"/><lb ed="R108" n="0127b10"/>塵古鏡。應能鑑物。執自然之過也。若定執因磨而得。
<lb ed="X" n="0375c23"/><lb ed="R108" n="0127b11"/>則磨磚亦應成鏡。執因緣之過也。經曰是心作佛者。
<lb ed="X" n="0375c24"/><lb ed="R108" n="0127b12"/>約修德而說。言衆生雖有本覺之體。必因始覺之功。
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0376a" n="0376a"/>
<lb ed="X" n="0376a01"/><lb ed="R108" n="0127b13"/>而後證得也。是心是佛者。約性德而說。言衆生佛性
<lb ed="X" n="0376a02"/><lb ed="R108" n="0127b14"/>雖由修證而顯。全是性德本有。不從他得也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0376a03"/><lb ed="R108" n="0127b15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">十種無礙</cb:mulu><head>十種無礙</head>
<lb ed="X" n="0376a04"/><lb ed="R108" n="0127b16"/><p xml:id="pX61p0376a0401">卽心觀佛。託境顯性。心心絕待。法法全眞。有不達者。
<lb ed="X" n="0376a05"/><lb ed="R108" n="0127b17"/>橫生疑謗。故有執內心是佛而不許外求者。執自<anchor xml:id="nkr_note_add_0376a0501" n="0376a0501"/><anchor xml:id="beg0376a0501" n="0376a0501"/>己<anchor xml:id="end0376a0501"/>
<lb ed="X" n="0376a06"/><lb ed="R108" n="0127b18"/>之佛而不須他佛者。執諸法皆空而不信有佛者。執
<lb ed="X" n="0376a07"/><lb ed="R108" n="0128a01"/>一切現成而不假修證者。但是不遵聖敎。不達理體。
<lb ed="X" n="0376a08"/><lb ed="R108" n="0128a02"/>隨有所執。皆成邪見。撥無因果。縱任妄情。認礫爲金。
<lb ed="X" n="0376a09"/><lb ed="R108" n="0128a03"/>蒸砂作飯。今以十種無礙。顯淨土之圓融。蕩滌執情。
<lb ed="X" n="0376a10"/><lb ed="R108" n="0128a04"/>發明正信。</p>
<lb ed="X" n="0376a11"/><lb ed="R108" n="0128a05"/><p xml:id="pX61p0376a1101">一心境一如。行人一念是能觀之心。<name role="" type="person">彌陀淨土</name>是所
<lb ed="X" n="0376a12"/><lb ed="R108" n="0128a06"/>觀之境。以心外無法故。諸佛淨土全是自心。以法外
<lb ed="X" n="0376a13"/><lb ed="R108" n="0128a07"/>無心故。此心全是諸佛法體。心境叵得。心境宛然。互
<lb ed="X" n="0376a14"/><lb ed="R108" n="0128a08"/>泯互存。絕思絕議。故經云。汝等心想佛時。是心卽是
<lb ed="X" n="0376a15"/><lb ed="R108" n="0128a09"/>三十二相八十隨形好○二修性不二。唯心淨土。是
<lb ed="X" n="0376a16"/><lb ed="R108" n="0128a10"/>本具之理。全修在性也。發願往生。是隨緣之事。全性
<lb ed="X" n="0376a17"/><lb ed="R108" n="0128a11"/>成修也。以修性不二故。諸佛淨土雖本來成現。必由
<lb ed="X" n="0376a18"/><lb ed="R108" n="0128a12"/>淨業成就乃可往生。故經云。是心作佛。是心是佛。諸
<lb ed="X" n="0376a19"/><lb ed="R108" n="0128a13"/>佛正遍知海從心想生○三因果理同。以衆生諸佛
<lb ed="X" n="0376a20"/><lb ed="R108" n="0128a14"/>同一體故。諸佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0376a2001" n="0376a2001"/><anchor xml:id="beg0376a2001" n="0376a2001"/>已<anchor xml:id="end0376a2001"/>悟。衆生在迷。迷悟雖殊。性常平等。
<lb ed="X" n="0376a21"/><lb ed="R108" n="0128a15"/>是故念佛者。卽是念一切衆生之本性。故經云。如心
<lb ed="X" n="0376a22"/><lb ed="R108" n="0128a16"/>佛亦爾。如佛衆生然。心佛及衆生。是三無差別○四
<lb ed="X" n="0376a23"/><lb ed="R108" n="0128a17"/>眞俗雙泯。諸法本空。纖塵叵得。隨緣建立。法法宛然。
<lb ed="X" n="0376a24"/><lb ed="R108" n="0128a18"/>以一切法空故。心佛叵得。以一切法假故。心佛宛然。
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0376b" n="0376b"/>
<lb ed="X" n="0376b01"/><lb ed="R108" n="0128b01"/>以一切法中故。心佛不二。非有非空。絕思絕議。故經
<lb ed="X" n="0376b02"/><lb ed="R108" n="0128b02"/>云。無量壽佛身量無邊。非是凡夫心力所及。然彼如
<lb ed="X" n="0376b03"/><lb ed="R108" n="0128b03"/>來宿願力故。有憶想者。必得成就。又經云。色身非是
<lb ed="X" n="0376b04"/><lb ed="R108" n="0128b04"/>佛。音聲亦復然。亦不離色聲。見佛神通力○五依正
<lb ed="X" n="0376b05"/><lb ed="R108" n="0128b05"/>互融。國土莊嚴依報也。佛及菩薩正報也。一心具一
<lb ed="X" n="0376b06"/><lb ed="R108" n="0128b06"/>切刹。一一微塵現一切佛及九界衆生。以體性本同
<lb ed="X" n="0376b07"/><lb ed="R108" n="0128b07"/>故。是故落日及氷國土莊嚴。唯心發現。水鳥樹林皆
<lb ed="X" n="0376b08"/><lb ed="R108" n="0128b08"/>演妙法○六勝劣同體。諸佛法身從眞起應。如鏡現
<lb ed="X" n="0376b09"/><lb ed="R108" n="0128b09"/>像。妍醜在機。如水起波。隨風大小。由機有利鈍故。應
<lb ed="X" n="0376b10"/><lb ed="R108" n="0128b10"/>有勝劣。而法身之體。本來不動。故經云。阿彌陀佛神
<lb ed="X" n="0376b11"/><lb ed="R108" n="0128b11"/>通如意。於十方國。變現自在。或現大身滿虗空中。或
<lb ed="X" n="0376b12"/><lb ed="R108" n="0128b12"/>現小身丈六八尺○七一多相卽。一卽多故。一心一
<lb ed="X" n="0376b13"/><lb ed="R108" n="0128b13"/>塵遍一切佛刹。多卽一故。一切佛刹全在一心一塵。
<lb ed="X" n="0376b14"/><lb ed="R108" n="0128b14"/>爲令心專一故。易成就故。故令專念一佛。而一佛卽
<lb ed="X" n="0376b15"/><lb ed="R108" n="0128b15"/>一切佛。故經云。見無量壽佛者。卽見十方一切諸佛
<lb ed="X" n="0376b16"/><lb ed="R108" n="0128b16"/>○八廣狹自在。以十方法界不離一微塵故。一塵至
<lb ed="X" n="0376b17"/><lb ed="R108" n="0128b17"/>微。量同法界。佛刹雖廣。不離一塵。十萬遐程。不逾方
<lb ed="X" n="0376b18"/><lb ed="R108" n="0128b18"/>寸。故經云。阿彌陀佛去此不遠。如於鏡中自見面像
<lb ed="X" n="0376b19"/><lb ed="R108" n="0129a01"/>○九古今無間。以三際不離一念故。前際不可得故。
<lb ed="X" n="0376b20"/><lb ed="R108" n="0129a02"/>無過去後際不可得故。無未來中際不可得故。無現
<lb ed="X" n="0376b21"/><lb ed="R108" n="0129a03"/>在以世相遷流本常住故。經云。觀彼久遠。猶若今日。
<lb ed="X" n="0376b22"/><lb ed="R108" n="0129a04"/>經須臾間。歷事諸佛。遍十方界○十寂用無礙。謂熾
<lb ed="X" n="0376b23"/><lb ed="R108" n="0129a05"/>然在用。不動本際。如水起波。波全是水。淨名云。不起
<lb ed="X" n="0376b24"/><lb ed="R108" n="0129a06"/>滅定。現諸威儀。易曰。寂然不動。感而遂通。卽寂而用。
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0376c" n="0376c"/>
<lb ed="X" n="0376c01"/><lb ed="R108" n="0129a07"/>故捨穢究盡。取淨窮源。用而常寂。故雖有取捨。而實
<lb ed="X" n="0376c02"/><lb ed="R108" n="0129a08"/>無取舍是。故熾然。念佛與無念等。熾然往生與無生
<lb ed="X" n="0376c03"/><lb ed="R108" n="0129a09"/>等。於無見處不礙見佛。於無生處任運往生。以圓頓
<lb ed="X" n="0376c04"/><lb ed="R108" n="0129a10"/>行人語默動靜一切時中皆如實際故。經云。莊嚴佛
<lb ed="X" n="0376c05"/><lb ed="R108" n="0129a11"/>土者。卽非莊嚴滅度。無量衆生。實無衆生得滅度者。
<lb ed="X" n="0376c06"/><lb ed="R108" n="0129a12"/>此之謂也○如上十種無礙法門。竝是聖敎明文。金
<lb ed="X" n="0376c07"/><lb ed="R108" n="0129a13"/>口所說。了達斯旨。於無礙法。猶尙不著。何況隨世妄
<lb ed="X" n="0376c08"/><lb ed="R108" n="0129a14"/>情而生執著耶。如斯念佛。無念而念。念而無念。念他
<lb ed="X" n="0376c09"/><lb ed="R108" n="0129a15"/>方佛卽是念自<anchor xml:id="nkr_note_add_0376c0901" n="0376c0901"/><anchor xml:id="beg0376c0901" n="0376c0901"/>己<anchor xml:id="end0376c0901"/>佛。念一佛卽是念一切佛。生一淨
<lb ed="X" n="0376c10"/><lb ed="R108" n="0129a16"/>土卽是普生一切諸佛淨土。而無所生也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0376c11"/><lb ed="R108" n="0129a17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">擧一全收</cb:mulu><head>擧一全收</head>
<lb ed="X" n="0376c12"/><lb ed="R108" n="0129a18"/><p xml:id="pX61p0376c1201">眞歇了禪師曰。或曰。唯心淨土。人人本具。何不直下
<lb ed="X" n="0376c13"/><lb ed="R108" n="0129b01"/>承當。反求之於十萬億刹之外耶。答曰。若會得唯心
<lb ed="X" n="0376c14"/><lb ed="R108" n="0129b02"/>淨土。豈但十萬億國微塵刹土亦未爲遠。豈不見普
<lb ed="X" n="0376c15"/><lb ed="R108" n="0129b03"/>賢菩薩於一毛孔中行一步過不可說佛刹微塵數
<lb ed="X" n="0376c16"/><lb ed="R108" n="0129b04"/>世界。李長者云。無邊刹海。自他不隔。於毛端。十世古
<lb ed="X" n="0376c17"/><lb ed="R108" n="0129b05"/>今始終不離。於當念故。彌陀世尊直示心中之一佛
<lb ed="X" n="0376c18"/><lb ed="R108" n="0129b06"/>耳。若指心之全體。不但唯心淨土地獄天宮唯心所
<lb ed="X" n="0376c19"/><lb ed="R108" n="0129b07"/>現。經曰。十方虗空。生汝心內。猶如片雲點太淸裡。又
<lb ed="X" n="0376c20"/><lb ed="R108" n="0129b08"/>曰。旣是圓融無礙。如何定指西方。答曰。只爲法界圓
<lb ed="X" n="0376c21"/><lb ed="R108" n="0129b09"/>融故。法法不離本位也。極樂遍在一切處。乃擧一全
<lb ed="X" n="0376c22"/><lb ed="R108" n="0129b10"/>收也。如帝釋殿千珠寶網。千珠光影咸入一珠。一珠
<lb ed="X" n="0376c23"/><lb ed="R108" n="0129b11"/>光影遍入千珠。雖珠珠互遍。而此珠不可爲彼。彼珠
<lb ed="X" n="0376c24"/><lb ed="R108" n="0129b12"/>不可爲此。參而不雜。離而不分。雖一一遍。亦無所在。
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0377a" n="0377a"/>
<lb ed="X" n="0377a01"/><lb ed="R108" n="0129b13"/><name role="" type="person">彌陀淨土</name>卽千珠之一。十方國土一一皆十珠之一。
<lb ed="X" n="0377a02"/><lb ed="R108" n="0129b14"/>三乘人天。地獄鬼畜。一一無非千珠之一。聖人善巧
<lb ed="X" n="0377a03"/><lb ed="R108" n="0129b15"/>方便專念阿彌陀佛。乃千珠直示一珠。見一佛卽見
<lb ed="X" n="0377a04"/><lb ed="R108" n="0129b16"/>十方諸佛。亦見九界衆生微塵刹海十世古今一印
<lb ed="X" n="0377a05"/><lb ed="R108" n="0129b17"/>頓圓無餘法矣。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0377a06"/><lb ed="R108" n="0129b18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">法相門第三</cb:mulu><head>○法相門第三</head></cb:div>
<lb ed="X" n="0377a07"/><lb ed="R108" n="0130a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">前文</cb:mulu><p xml:id="pX61p0377a0701">諸佛所證。唯一理而<anchor xml:id="nkr_note_add_0377a0701" n="0377a0701"/><anchor xml:id="beg0377a0701" n="0377a0701"/>已<anchor xml:id="end0377a0701"/>。究而言之。理尙叵得。而法
<lb ed="X" n="0377a08"/><lb ed="R108" n="0130a02"/>相何有焉。雖然亦一往之語耳。祖師曰。性雖是一。
<lb ed="X" n="0377a09"/><lb ed="R108" n="0130a03"/>而無定一之性。故使三千色心。相相宛爾。昧者不
<lb ed="X" n="0377a10"/><lb ed="R108" n="0130a04"/>達。執一理而破差別者有焉。是亦撥波而求水也。
<lb ed="X" n="0377a11"/><lb ed="R108" n="0130a05"/>若知差別卽一理。一理而不礙差別。如大福人執
<lb ed="X" n="0377a12"/><lb ed="R108" n="0130a06"/>石成寶。何所擇焉。經曰。一切賢聖皆以無爲法而
<lb ed="X" n="0377a13"/><lb ed="R108" n="0130a07"/>有差別。此之謂也。</p>
<lb ed="X" n="0377a14"/><lb ed="R108" n="0130a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">道有難易</cb:mulu><head>道有難易</head>
<lb ed="X" n="0377a15"/><lb ed="R108" n="0130a09"/><p xml:id="pX61p0377a1501">龍樹菩薩毗婆沙論云。佛法有無量門。如世間道有
<lb ed="X" n="0377a16"/><lb ed="R108" n="0130a10"/>難有易。陸道步行則苦。水道乘船則樂。菩薩道亦如
<lb ed="X" n="0377a17"/><lb ed="R108" n="0130a11"/>是。難行則久乃可得。是墮聲聞緣覺地者。或有勤行
<lb ed="X" n="0377a18"/><lb ed="R108" n="0130a12"/>精進。以信方便易行疾至。應當念佛。稱其名號。阿彌
<lb ed="X" n="0377a19"/><lb ed="R108" n="0130a13"/>陀佛本願如是。若人念我稱名自歸。卽必定得阿耨
<lb ed="X" n="0377a20"/><lb ed="R108" n="0130a14"/>菩提。是故常應憶念。偈曰。</p>
<lb ed="X" n="0377a21"/><lb ed="R108" n="0130a15"/><lg type="regular" xml:id="lgX61p0377a2101"><l>若人願作佛</l><l>心念阿彌陀</l><l>卽得爲現身</l>
<lb ed="X" n="0377a22"/><lb ed="R108" n="0130a16"/><l>故我皈命禮</l><l>若人欲疾至</l><l>不退轉地者</l>
<lb ed="X" n="0377a23"/><lb ed="R108" n="0130a17"/><l>應以恭敬心</l><l>執持稱名號</l><l>若人種善根</l>
<lb ed="X" n="0377a24"/><lb ed="R108" n="0130a18"/><l>疑則華不開</l><l>信心淸淨者</l><l>華開則見佛</l></lg>
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0377b" n="0377b"/>
<lb ed="X" n="0377b01"/><lb ed="R108" n="0130b01"/><p xml:id="pX61p0377b0101">十疑論云。難行道者。在五濁惡世。求阿毗<g ref="#CB02494">䟦</g>致。甚難
<lb ed="X" n="0377b02"/><lb ed="R108" n="0130b02"/>可得。略說有五。一外道相善亂菩薩法。二無賴惡人
<lb ed="X" n="0377b03"/><lb ed="R108" n="0130b03"/>破他勝德。三顚倒善果能壞梵行。四聲聞自利障於
<lb ed="X" n="0377b04"/><lb ed="R108" n="0130b04"/>大慈。五唯有自力。譬如跛人步行。一日不過數里。易
<lb ed="X" n="0377b05"/><lb ed="R108" n="0130b05"/>行道者。謂信佛敎念佛三昧。乘阿彌陀佛願力。攝持
<lb ed="X" n="0377b06"/><lb ed="R108" n="0130b06"/>決定往生。如人水路行船。須臾千里。亦如劣夫從轉
<lb ed="X" n="0377b07"/><lb ed="R108" n="0130b07"/>輪王。一日一夜周行四天下。非是自力輪王力也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0377b08"/><lb ed="R108" n="0130b08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">定散二業</cb:mulu><head>定散二業</head>
<lb ed="X" n="0377b09"/><lb ed="R108" n="0130b09"/><p xml:id="pX61p0377b0901">天台大師觀經疏云。根有利鈍。行有定散。觀佛三昧
<lb ed="X" n="0377b10"/><lb ed="R108" n="0130b10"/>名定。修餘善業。說以爲散。散善力微。不能滅除五逆。
<lb ed="X" n="0377b11"/><lb ed="R108" n="0130b11"/>大本就此。故云不生。此經明觀。故得往生。山堂彥倫
<lb ed="X" n="0377b12"/><lb ed="R108" n="0130b12"/>法師云。諸大乘經勸生淨土。因通二種。一定二散。定
<lb ed="X" n="0377b13"/><lb ed="R108" n="0130b13"/>謂卽心觀佛。想彼西方依正主伴。唯心本具。當處皆
<lb ed="X" n="0377b14"/><lb ed="R108" n="0130b14"/>空。全體卽假。二邊叵得。中道不存。三諦圓融。一心具
<lb ed="X" n="0377b15"/><lb ed="R108" n="0130b15"/>足。故經云。諸佛如來是法界身。乃至云。是心作佛。是
<lb ed="X" n="0377b16"/><lb ed="R108" n="0130b16"/>心是佛。此是如來親示。唯心三昧。圓常觀體。了彼淨
<lb ed="X" n="0377b17"/><lb ed="R108" n="0130b17"/>土。依正色心。悉我自心。性具功德。卽境爲觀。心外無
<lb ed="X" n="0377b18"/><lb ed="R108" n="0130b18"/>佛。性外無土。觀之不<anchor xml:id="nkr_note_add_0377b1801" n="0377b1801"/><anchor xml:id="beg0377b1801" n="0377b1801"/>已<anchor xml:id="end0377b1801"/>。證無生忍。二者散善。用純實
<lb ed="X" n="0377b19"/><lb ed="R108" n="0131a01"/>心。信有西方。一心不亂。繫念彌陀。一日七日聲聲不
<lb ed="X" n="0377b20"/><lb ed="R108" n="0131a02"/>絕。念念無間。經云。執持名號。一心不亂。臨命終時。佛
<lb ed="X" n="0377b21"/><lb ed="R108" n="0131a03"/>及聖衆現在其前。唯事想彼國。但無三觀。名散善耳。
<lb ed="X" n="0377b22"/><lb ed="R108" n="0131a04"/>故三種淨業回向願生。咸登極樂。若定若散。利根鈍
<lb ed="X" n="0377b23"/><lb ed="R108" n="0131a05"/>根。皆淨土因。咸趣無生。永無退轉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0377b24"/><lb ed="R108" n="0131a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">揀示西方</cb:mulu><head>揀示西方</head>
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0377c" n="0377c"/>
<lb ed="X" n="0377c01"/><lb ed="R108" n="0131a07"/><p xml:id="pX61p0377c0101">此方儒典。以佛爲西方大聖人。言釋迦出天竺國。而
<lb ed="X" n="0377c02"/><lb ed="R108" n="0131a08"/>敎流中夏也。在昔法顯<name role="" type="person">玄奘</name>往西天求法。皆指五天
<lb ed="X" n="0377c03"/><lb ed="R108" n="0131a09"/>竺國而言。或云乾篤印度。梵音賖切也。居閻浮之中
<lb ed="X" n="0377c04"/><lb ed="R108" n="0131a10"/>漢地在閻浮東。偏但相去數萬里耳。閻浮在須彌海
<lb ed="X" n="0377c05"/><lb ed="R108" n="0131a11"/>南。兼餘三洲。爲一四天下一世界也。如是千四天下
<lb ed="X" n="0377c06"/><lb ed="R108" n="0131a12"/>名小千世界。千小千世界名中千世界。千中千世界
<lb ed="X" n="0377c07"/><lb ed="R108" n="0131a13"/>名大千世界。總是娑婆化境。爲一佛土。若經典所言
<lb ed="X" n="0377c08"/><lb ed="R108" n="0131a14"/><name role="" type="person">極樂世界</name>。在<name role="" type="person">娑婆世界</name>之西。過十萬億佛土。一佛土
<lb ed="X" n="0377c09"/><lb ed="R108" n="0131a15"/>者大千世界也。彼<name role="" type="person">極樂國</name>。梵語須摩提。華言安養。或
<lb ed="X" n="0377c10"/><lb ed="R108" n="0131a16"/>云淸泰。彌陀在彼現在說法。修淨業人。發願往生。卽
<lb ed="X" n="0377c11"/><lb ed="R108" n="0131a17"/>此處也。雖遠在十萬億刹之外。而不離自心。佛神力
<lb ed="X" n="0377c12"/><lb ed="R108" n="0131a18"/>故。一念卽生。實不遠也。世之學佛者。不諳此說。皆言。
<lb ed="X" n="0377c13"/><lb ed="R108" n="0131b01"/>西方去此十萬餘里。但指天竺國耳。加以八千乃無
<lb ed="X" n="0377c14"/><lb ed="R108" n="0131b02"/>稽之言。唯<name role="" type="person">柳子厚</name><name role="" type="person">白樂天</name>記文。言之頗詳也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0377c15"/><lb ed="R108" n="0131b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">二土苦樂</cb:mulu><head>二土苦樂</head>
<lb ed="X" n="0377c16"/><lb ed="R108" n="0131b04"/><p xml:id="pX61p0377c1601">無爲居士曰。一切衆生未悟正覺。處大夢中。六道升
<lb ed="X" n="0377c17"/><lb ed="R108" n="0131b05"/>沉未甞休止。諸天雖樂。報盡相衰。修羅方瞋。戰爭互
<lb ed="X" n="0377c18"/><lb ed="R108" n="0131b06"/>勝。旁生飛走。噉食相殘。鬼神幽陰。飢渴困逼。地獄長
<lb ed="X" n="0377c19"/><lb ed="R108" n="0131b07"/>夜。痛楚號呼。得生人趣。固以爲幸。然而生老病死衆
<lb ed="X" n="0377c20"/><lb ed="R108" n="0131b08"/>苦嬰纏。唯是淨方更無諸苦。蓮苞託質。無生苦也。寒
<lb ed="X" n="0377c21"/><lb ed="R108" n="0131b09"/>暑不遷。無老苦也。身非分段。無病苦也。壽命無量。無
<lb ed="X" n="0377c22"/><lb ed="R108" n="0131b10"/>死苦也。無父母妻子。無愛別離也。上善人聚。無怨憎
<lb ed="X" n="0377c23"/><lb ed="R108" n="0131b11"/>會也。華裓香食珍寶受用。無求不得。無窮困也。觀照
<lb ed="X" n="0377c24"/><lb ed="R108" n="0131b12"/>空寂。無蘊苦也。悲濟有情。欲生則生。不住寂滅。非二
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0378a" n="0378a"/>
<lb ed="X" n="0378a01"/><lb ed="R108" n="0131b13"/>乘也。智照生死。得不退轉。非凡夫也。三界蕩然。譬如
<lb ed="X" n="0378a02"/><lb ed="R108" n="0131b14"/>四裔。丘陵坑坎。穢腐所積。谿壑阻絕。孰爲津梁。乃有
<lb ed="X" n="0378a03"/><lb ed="R108" n="0131b15"/>狂人。迷路於此。惡獸魑魅。惱害雜居。刀兵水火。或時
<lb ed="X" n="0378a04"/><lb ed="R108" n="0131b16"/>傷暴。風霜霹靂。淩厲摧懾。罔知城域可以庇覆。飮食
<lb ed="X" n="0378a05"/><lb ed="R108" n="0131b17"/>衣服未或充足。甘受是苦。不求安樂。有佛釋迦。是大
<lb ed="X" n="0378a06"/><lb ed="R108" n="0131b18"/>導師。指淸淨土。是安樂國。無量壽佛是淨土師。爾諸
<lb ed="X" n="0378a07"/><lb ed="R108" n="0132a01"/>衆生但發誠心。念彼佛號。卽得往生。若生彼土。則無
<lb ed="X" n="0378a08"/><lb ed="R108" n="0132a02"/>諸惱。不聞知者。固可哀憐。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0378a09"/><lb ed="R108" n="0132a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">娑婆十難</cb:mulu><head>娑婆十難</head>
<lb ed="X" n="0378a10"/><lb ed="R108" n="0132a04"/><p xml:id="pX61p0378a1001">慈雲云。五濁得道爲難。淨土修行則易。今以娑婆十
<lb ed="X" n="0378a11"/><lb ed="R108" n="0132a05"/>難淨土十易。而揀示之。十難者。一不常値佛。三界險
<lb ed="X" n="0378a12"/><lb ed="R108" n="0132a06"/>道。佛爲導師。衆生業重。生不値佛。釋迦<anchor xml:id="nkr_note_add_0378a1201" n="0378a1201"/><anchor xml:id="beg0378a1201" n="0378a1201"/>已<anchor xml:id="end0378a1201"/>滅。彌勒未
<lb ed="X" n="0378a13"/><lb ed="R108" n="0132a07"/>生。賢聖隱伏。邪法增熾故。二不聞說法。像季澆漓所
<lb ed="X" n="0378a14"/><lb ed="R108" n="0132a08"/>有言說。惟談外道邪惡之論。不聞正法故。三惡友牽
<lb ed="X" n="0378a15"/><lb ed="R108" n="0132a09"/>纏。邪惡伴侶。希求利養。扇惑行人。墮惡道故。四羣魔
<lb ed="X" n="0378a16"/><lb ed="R108" n="0132a10"/>惱亂。九十六種外道惡人壞亂正法。使修行者不成
<lb ed="X" n="0378a17"/><lb ed="R108" n="0132a11"/>就故。五輪迴不息。循環六趣。如汲井輪無休息故。六
<lb ed="X" n="0378a18"/><lb ed="R108" n="0132a12"/>難逃惡趣。往來三界。隨業受報。雖生天上。未免淪墜
<lb ed="X" n="0378a19"/><lb ed="R108" n="0132a13"/>故。七塵緣障道。汩沒塵勞。爲出世法之障礙故。八壽
<lb ed="X" n="0378a20"/><lb ed="R108" n="0132a14"/>命短促。人生百歲。夭橫者多。光陰迅速。菩薩大道難
<lb ed="X" n="0378a21"/><lb ed="R108" n="0132a15"/>成辦故。九修行退失。此土修行斷見思惑。方能不退。
<lb ed="X" n="0378a22"/><lb ed="R108" n="0132a16"/>初心行人未免退墮故。十塵劫難成。如大通佛世聞
<lb ed="X" n="0378a23"/><lb ed="R108" n="0132a17"/>法之徒。退大執小。經塵點劫。住聲聞地。雖涉長時。未
<lb ed="X" n="0378a24"/><lb ed="R108" n="0132a18"/>成大道故。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0378b" n="0378b"/>
<lb ed="X" n="0378b01"/><lb ed="R108" n="0132b01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">淨土十易</cb:mulu><head>淨土十易</head>
<lb ed="X" n="0378b02"/><lb ed="R108" n="0132b02"/><p xml:id="pX61p0378b0201">淨土十易者。一常得見佛。無量壽佛成道以來。經十
<lb ed="X" n="0378b03"/><lb ed="R108" n="0132b03"/>大劫。常住不滅故。二常聞法音。佛及菩薩樹林水鳥
<lb ed="X" n="0378b04"/><lb ed="R108" n="0132b04"/>常宣妙法故。三聖賢會集。觀音勢至爲其勝友。諸上
<lb ed="X" n="0378b05"/><lb ed="R108" n="0132b05"/>善人俱會一處故。四遠離魔事。雖有天魔。皆護佛法。
<lb ed="X" n="0378b06"/><lb ed="R108" n="0132b06"/>令修行人速成就故。五不受輪迴。蓮華化生。無復輪
<lb ed="X" n="0378b07"/><lb ed="R108" n="0132b07"/>轉生死苦趣故。六永離惡道。彼佛國土無三惡道。名
<lb ed="X" n="0378b08"/><lb ed="R108" n="0132b08"/>字尙不聞故。七勝緣助道。瓊樓玉殿。珍衣美饌。皆爲
<lb ed="X" n="0378b09"/><lb ed="R108" n="0132b09"/>助道之資具故。八壽命無量。衆生壽量。與佛齊等。人
<lb ed="X" n="0378b10"/><lb ed="R108" n="0132b10"/>天凡夫盡其智力。莫知其數故。九入正定聚。衆生生
<lb ed="X" n="0378b11"/><lb ed="R108" n="0132b11"/>者皆是阿<g ref="#CB16014">鞞</g><g ref="#CB02494">䟦</g>致。無退轉故。十一生行滿。常隨佛學。
<lb ed="X" n="0378b12"/><lb ed="R108" n="0132b12"/>一生常得無上菩提故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0378b13"/><lb ed="R108" n="0132b13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">皆正定聚</cb:mulu><head>皆正定聚</head>
<lb ed="X" n="0378b14"/><lb ed="R108" n="0132b14"/><p xml:id="pX61p0378b1401">妙宗云。此土博地凡夫。屬邪定聚。發心修行。未得不
<lb ed="X" n="0378b15"/><lb ed="R108" n="0132b15"/>退者。屬不定聚。<anchor xml:id="nkr_note_add_0378b1501" n="0378b1501"/><anchor xml:id="beg0378b1501" n="0378b1501"/>已<anchor xml:id="end0378b1501"/>得不退者。屬正定聚。若生安養。不
<lb ed="X" n="0378b16"/><lb ed="R108" n="0132b16"/>論高下五逆罪人。臨終十念。得往生者。亦得不退。故
<lb ed="X" n="0378b17"/><lb ed="R108" n="0132b17"/>云皆正定聚。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0378b18"/><lb ed="R108" n="0132b18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">橫豎二出</cb:mulu><head>橫豎二出</head>
<lb ed="X" n="0378b19"/><lb ed="R108" n="0133a01"/><p xml:id="pX61p0378b1901">桐江法師論橫豎二出。豎出者。謂三乘行人依四諦
<lb ed="X" n="0378b20"/><lb ed="R108" n="0133a02"/>十二因緣六度萬行。歷涉地位。如取科第。須有才學。
<lb ed="X" n="0378b21"/><lb ed="R108" n="0133a03"/>如歷任轉官。須有功効。橫出者。念佛求生淨土。如人
<lb ed="X" n="0378b22"/><lb ed="R108" n="0133a04"/>廕叙。功由祖父。他力不論學問有無。又如覃恩普轉。
<lb ed="X" n="0378b23"/><lb ed="R108" n="0133a05"/>功由國王。不論歷任。淺深於橫出中。有定散二善故。
<lb ed="X" n="0378b24"/><lb ed="R108" n="0133a06"/>善導立專雜二修雜修者。謂散漫修諸善業。回向莊
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0378c" n="0378c"/>
<lb ed="X" n="0378c01"/><lb ed="R108" n="0133a07"/>嚴也。專修者。身須專禮阿彌陀佛。不雜餘禮。口須專
<lb ed="X" n="0378c02"/><lb ed="R108" n="0133a08"/>稱阿彌陀佛。不稱餘號。意須專想阿彌陀佛。不修餘
<lb ed="X" n="0378c03"/><lb ed="R108" n="0133a09"/>觀。若專修者。十卽十生。百卽百生。若雜修者。千百人
<lb ed="X" n="0378c04"/><lb ed="R108" n="0133a10"/>中。不得一二。今見世人。有日禮彌陀三千拜者。日課
<lb ed="X" n="0378c05"/><lb ed="R108" n="0133a11"/>彌陀十萬聲者。有晝夜習坐專想彌陀者。竝有感應。
<lb ed="X" n="0378c06"/><lb ed="R108" n="0133a12"/>斯可驗矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0378c07"/><lb ed="R108" n="0133a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">顯密二修</cb:mulu><head>顯密二修</head>
<lb ed="X" n="0378c08"/><lb ed="R108" n="0133a14"/><p xml:id="pX61p0378c0801">諸佛法藏。有顯有密。顯謂十二部經三藏聖敎。密謂
<lb ed="X" n="0378c09"/><lb ed="R108" n="0133a15"/>壇場作法誦持祕呪。決取神効。如淨土法中往生神
<lb ed="X" n="0378c10"/><lb ed="R108" n="0133a16"/>呪等是也。大藏衡字函。有無量壽觀行儀軌一卷。金
<lb ed="X" n="0378c11"/><lb ed="R108" n="0133a17"/>剛手菩薩說無量壽陀羅尼。壇法依法修習者。往生
<lb ed="X" n="0378c12"/><lb ed="R108" n="0133a18"/>上品。證入初地。幷無量壽如來心呪根本呪拳印眞
<lb ed="X" n="0378c13"/><lb ed="R108" n="0133b01"/>言等。洎諸部祕密。大悲尊勝等呪。功德甚多。如經所
<lb ed="X" n="0378c14"/><lb ed="R108" n="0133b02"/>說。修淨業人。依法誦持。皆生樂土。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0378c15"/><lb ed="R108" n="0133b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">乘戒緩急</cb:mulu><head>乘戒緩急</head>
<lb ed="X" n="0378c16"/><lb ed="R108" n="0133b04"/><p xml:id="pX61p0378c1601">大涅槃經云。於戒緩者。不名爲緩。於乘緩者。乃名爲
<lb ed="X" n="0378c17"/><lb ed="R108" n="0133b05"/>緩。戒謂止惡行善。乘謂解第一義。緩者怠墯。不精進
<lb ed="X" n="0378c18"/><lb ed="R108" n="0133b06"/>也。祖師於此立四料簡。一戒急乘緩。以戒急故。生人
<lb ed="X" n="0378c19"/><lb ed="R108" n="0133b07"/>天中。如箭射空。力盡還墜。以乘緩故。雖聞大法。如聾
<lb ed="X" n="0378c20"/><lb ed="R108" n="0133b08"/>若啞。二乘急戒緩。以戒緩故。生惡趣中。以乘急故。常
<lb ed="X" n="0378c21"/><lb ed="R108" n="0133b09"/>聞大法。如華嚴會上八部鬼神是也。經云。寧受地獄
<lb ed="X" n="0378c22"/><lb ed="R108" n="0133b10"/>苦。得聞諸佛名。不受無量樂。而不聞佛名。三乘戒俱
<lb ed="X" n="0378c23"/><lb ed="R108" n="0133b11"/>急。則生人天中。而常聞大法。四乘戒俱緩。則墮三惡
<lb ed="X" n="0378c24"/><lb ed="R108" n="0133b12"/>道。而永不聞法。觀二部大乘之意。則知以聞法得旨
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0379a" n="0379a"/>
<lb ed="X" n="0379a01"/><lb ed="R108" n="0133b13"/>爲難。戒善特助道耳。故曰。寧可學提婆達多常處地
<lb ed="X" n="0379a02"/><lb ed="R108" n="0133b14"/>獄。不願如<g ref="#CB15106">鬱</g>頭藍弗暫得生天。學大乘者可不審乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0379a03"/><lb ed="R108" n="0133b15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">魔佛眞僞</cb:mulu><head>魔佛眞僞</head>
<lb ed="X" n="0379a04"/><lb ed="R108" n="0133b16"/><p xml:id="pX61p0379a0401">樝菴法師引大集經云。斷集諦是降煩惱魔。知苦諦
<lb ed="X" n="0379a05"/><lb ed="R108" n="0133b17"/>是降陰魔。修道諦是降天魔。證滅諦是降死魔。涅槃
<lb ed="X" n="0379a06"/><lb ed="R108" n="0133b18"/>經云。佛去世後。五百歲中。魔道漸興。壞亂佛法。然火
<lb ed="X" n="0379a07"/><lb ed="R108" n="0134a01"/>就燥。水就濕。邪不干正。一生之中。以淳淨心。堅固諦
<lb ed="X" n="0379a08"/><lb ed="R108" n="0134a02"/>信。至誠禮誦。悔過發願。吾知此人。若身若心。則與彌
<lb ed="X" n="0379a09"/><lb ed="R108" n="0134a03"/>陀氣類交接。智論云。如風吹樹。勢向西傾。及其倒時。
<lb ed="X" n="0379a10"/><lb ed="R108" n="0134a04"/>必從西偃。設使願力微薄。罪業深重。臨終相現。稱佛
<lb ed="X" n="0379a11"/><lb ed="R108" n="0134a05"/>求救。以佛力故。魔無能爲。若彼行人多雜魔業。倚恃
<lb ed="X" n="0379a12"/><lb ed="R108" n="0134a06"/>佛法。邀名射利。外現淸白。內唯臭腐。詐僞欺罔。吾我
<lb ed="X" n="0379a13"/><lb ed="R108" n="0134a07"/>自高。截他人千尺之長爲半分。揚自<anchor xml:id="nkr_note_add_0379a1301" n="0379a1301"/><anchor xml:id="beg0379a1301" n="0379a1301"/>己<anchor xml:id="end0379a1301"/>一勺之水爲
<lb ed="X" n="0379a14"/><lb ed="R108" n="0134a08"/>萬斛。此人氣分。與魔交接。命終之日。不墮惡道。得生
<lb ed="X" n="0379a15"/><lb ed="R108" n="0134a09"/>魔宮。斯亦幸矣。當知萬法唯心。心淨佛迎。心垢魔接。
<lb ed="X" n="0379a16"/><lb ed="R108" n="0134a10"/>於理易曉。何須致疑辨魔。佛之眞僞。唯敎眼明白者
<lb ed="X" n="0379a17"/><lb ed="R108" n="0134a11"/>識之。悠悠之徒。命終之時。風刀解體精神霍亂。怕怖
<lb ed="X" n="0379a18"/><lb ed="R108" n="0134a12"/>慞惶。又何暇辨魔佛之眞僞哉。世有貪慢溢腹。是非
<lb ed="X" n="0379a19"/><lb ed="R108" n="0134a13"/>塡膺。平居之時。四魔之中。三不能識。臨終之際。恐落
<lb ed="X" n="0379a20"/><lb ed="R108" n="0134a14"/>魔宮。口言降天魔。而心存坐脫之法。願於豪貴家。托
<lb ed="X" n="0379a21"/><lb ed="R108" n="0134a15"/>生爲人。一何可笑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0379a22"/><lb ed="R108" n="0134a16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">兜率勝劣</cb:mulu><head>兜率勝劣</head>
<lb ed="X" n="0379a23"/><lb ed="R108" n="0134a17"/><p xml:id="pX61p0379a2301">彌勒菩薩一生補處。當來成佛。現居兜率內苑。說法
<lb ed="X" n="0379a24"/><lb ed="R108" n="0134a18"/>度人。上生經說。行衆三昧。深入正定。乃可得生。更無
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0379b" n="0379b"/>
<lb ed="X" n="0379b01"/><lb ed="R108" n="0134b01"/>方便接引之義。兜率是欲天。諸天綵女愛著五欲。耽
<lb ed="X" n="0379b02"/><lb ed="R108" n="0134b02"/>玩不捨。此娑婆界釋迦在日。<name role="" type="person">舍衛城</name>中。三億人家。不
<lb ed="X" n="0379b03"/><lb ed="R108" n="0134b03"/>見不聞。況餘國耶。彌勒下生亦復如是。不如彌陀淨
<lb ed="X" n="0379b04"/><lb ed="R108" n="0134b04"/>土無惡道女人。常聞法音。速登不退。十疑論說。西域
<lb ed="X" n="0379b05"/><lb ed="R108" n="0134b05"/>有三菩薩。一名無著。二名<name role="" type="person">世親</name>。三名師子覺。結願同
<lb ed="X" n="0379b06"/><lb ed="R108" n="0134b06"/>生兜率。願見彌勒。若先到者。誓來相報。後師子覺一
<lb ed="X" n="0379b07"/><lb ed="R108" n="0134b07"/>去。數年不來。<name role="" type="person">世親</name>去後。三年始來。無著問云。何以久
<lb ed="X" n="0379b08"/><lb ed="R108" n="0134b08"/>如。<name role="" type="person">世親</name>云。到彼天宮。聞彌勒一座說法。旋繞卽來。以
<lb ed="X" n="0379b09"/><lb ed="R108" n="0134b09"/>彼天日長故。<anchor xml:id="nkr_note_add_0379b0901" n="0379b0901"/><anchor xml:id="beg0379b0901" n="0379b0901"/>已<anchor xml:id="end0379b0901"/>經三載。又云。師子覺受天快樂。在彼
<lb ed="X" n="0379b10"/><lb ed="R108" n="0134b10"/>外苑。不見彌勒。彼菩薩人欲生兜率。尙爾艱難。況下
<lb ed="X" n="0379b11"/><lb ed="R108" n="0134b11"/>劣凡夫耶○慈恩法師彌陀經通贊言。安養十勝。天
<lb ed="X" n="0379b12"/><lb ed="R108" n="0134b12"/>宮十劣。言十勝者。一化主所居勝。二所化命長勝。三
<lb ed="X" n="0379b13"/><lb ed="R108" n="0134b13"/>國非界繫勝。四淨方無欲勝。五女人不居勝。六修行
<lb ed="X" n="0379b14"/><lb ed="R108" n="0134b14"/>不退勝。七淨方非穢勝。八國土莊嚴勝。九念佛攝情
<lb ed="X" n="0379b15"/><lb ed="R108" n="0134b15"/>勝。十十念往生勝。天宮不爾。故十皆劣也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0379b16"/><lb ed="R108" n="0134b16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">永明料揀</cb:mulu><head>永明料揀</head>
<lb ed="X" n="0379b17"/><lb ed="R108" n="0134b17"/><p xml:id="pX61p0379b1701">永明智覺禪師。從天台韶國師。得單傳之旨。專修淨
<lb ed="X" n="0379b18"/><lb ed="R108" n="0134b18"/>土之行。延三宗學者。會同諸說。爲宗鏡錄一百卷。又
<lb ed="X" n="0379b19"/><lb ed="R108" n="0135a01"/>慮學者執空見爲理性。撰萬善同歸集言。大乘菩薩
<lb ed="X" n="0379b20"/><lb ed="R108" n="0135a02"/>六度萬行恒沙法門。皆當稱性修之。其示參禪念佛
<lb ed="X" n="0379b21"/><lb ed="R108" n="0135a03"/>四料揀偈。一曰。有禪無淨土。十人九蹉路。陰境若現
<lb ed="X" n="0379b22"/><lb ed="R108" n="0135a04"/>前。瞥爾隨他去。謂單明理性。不願往生。流轉娑婆。則
<lb ed="X" n="0379b23"/><lb ed="R108" n="0135a05"/>有退墮之患。陰境者。於禪定中。陰魔發現也。如楞嚴
<lb ed="X" n="0379b24"/><lb ed="R108" n="0135a06"/>所明。於五陰境。起五十種魔事。其人初不覺知魔著。
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0379c" n="0379c"/>
<lb ed="X" n="0379c01"/><lb ed="R108" n="0135a07"/>亦言自得無上涅槃。迷惑無知。墮無間獄者。是也。二
<lb ed="X" n="0379c02"/><lb ed="R108" n="0135a08"/>曰。無禪有淨土。萬修萬人去。但得見彌陀。何愁不開
<lb ed="X" n="0379c03"/><lb ed="R108" n="0135a09"/>悟。謂未明理性。<anchor xml:id="nkr_note_add_0379c0301" n="0379c0301"/><anchor xml:id="beg0379c0301" n="0379c0301"/>但<anchor xml:id="end0379c0301"/>願往生。乘佛力故。速登不退。三曰。
<lb ed="X" n="0379c04"/><lb ed="R108" n="0135a10"/>有禪有淨土。猶如戴角虎。現世爲人師。來生作佛祖。
<lb ed="X" n="0379c05"/><lb ed="R108" n="0135a11"/>旣深達佛法。故可爲人天師。又發願往生。速登不退。
<lb ed="X" n="0379c06"/><lb ed="R108" n="0135a12"/>腰纏十萬貫。騎鶴上揚州。四曰。無禪無淨土。鐵床幷
<lb ed="X" n="0379c07"/><lb ed="R108" n="0135a13"/>銅柱。萬劫與千生。沒個人依怙。旣不明佛理。又不願
<lb ed="X" n="0379c08"/><lb ed="R108" n="0135a14"/>往生。永劫沉淪。何由出離。欲超生死。速登不退者。當
<lb ed="X" n="0379c09"/><lb ed="R108" n="0135a15"/>於此四種擇善行之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0379c10"/><lb ed="R108" n="0135a16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">法離四執</cb:mulu><head>法離四執</head>
<lb ed="X" n="0379c11"/><lb ed="R108" n="0135a17"/><p xml:id="pX61p0379c1101">淨慈法眞禪師曰。淨土之說。經論尙矣。諸師訓辨亦
<lb ed="X" n="0379c12"/><lb ed="R108" n="0135a18"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0379c1201" n="0379c1201"/><anchor xml:id="beg0379c1201" n="0379c1201"/>已<anchor xml:id="end0379c1201"/>詳矣。報應間發。不吾欺也。世或有疑者。葢以無明
<lb ed="X" n="0379c13"/><lb ed="R108" n="0135b01"/>自障。理事不融。法華云。若人散亂心入於塔廟中。一
<lb ed="X" n="0379c14"/><lb ed="R108" n="0135b02"/>稱南無佛。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0379c1401" n="0379c1401"/><anchor xml:id="beg0379c1401" n="0379c1401"/>已<anchor xml:id="end0379c1401"/>成佛道。況復一心不亂。於此求生。何
<lb ed="X" n="0379c15"/><lb ed="R108" n="0135b03"/>獨不然哉。且見善不明。用心不一。雖世間萬法。何往
<lb ed="X" n="0379c16"/><lb ed="R108" n="0135b04"/>而不疑。豈特佛法哉。要之唯當信受而<anchor xml:id="nkr_note_add_0379c1601" n="0379c1601"/><anchor xml:id="beg0379c1601" n="0379c1601"/>已<anchor xml:id="end0379c1601"/>。不應疑其
<lb ed="X" n="0379c17"/><lb ed="R108" n="0135b05"/>有無也。然則淨土果有乎。曰非也。果無乎。曰非也。亦
<lb ed="X" n="0379c18"/><lb ed="R108" n="0135b06"/>有亦無乎。曰非也。非有非無乎。曰非也。是則淨土果
<lb ed="X" n="0379c19"/><lb ed="R108" n="0135b07"/>烏乎在。離此諸見。卽名淨土。卽見如來。若聞是說。不
<lb ed="X" n="0379c20"/><lb ed="R108" n="0135b08"/>驚不怖。當知是人決定往生。而無所生。以非莊嚴而
<lb ed="X" n="0379c21"/><lb ed="R108" n="0135b09"/>爲莊嚴。信心淸淨。一念華開。全體見前。衆相具足。是
<lb ed="X" n="0379c22"/><lb ed="R108" n="0135b10"/>心卽佛。補處何疑。<anchor xml:id="nkr_note_add_0379c2201" n="0379c2201"/><anchor xml:id="beg0379c2201" n="0379c2201"/>已<anchor xml:id="end0379c2201"/>度生滅。得無量壽。其或於此未
<lb ed="X" n="0379c23"/><lb ed="R108" n="0135b11"/>能信解。餘方便中。九品具在。隨力修之。亦不唐捐矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0379c24"/><lb ed="R108" n="0135b12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">理觀相應</cb:mulu><head>理觀相應</head>
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0380a" n="0380a"/>
<lb ed="X" n="0380a01"/><lb ed="R108" n="0135b13"/><p xml:id="pX61p0380a0101">永嘉集云。心與空相應。則譏毀讚譽。何憂何喜。身與
<lb ed="X" n="0380a02"/><lb ed="R108" n="0135b14"/>空相應。則刀割香塗。何苦何樂。依報與空相應。則施
<lb ed="X" n="0380a03"/><lb ed="R108" n="0135b15"/>與劫奪。何得何失。又復心與不空相應。則見愛俱亡。
<lb ed="X" n="0380a04"/><lb ed="R108" n="0135b16"/>慈悲普救。身與不空相應。則內同土木。外現威儀。依
<lb ed="X" n="0380a05"/><lb ed="R108" n="0135b17"/>報與不空相應。則永絕貪求。資財給濟。又復心與非
<lb ed="X" n="0380a06"/><lb ed="R108" n="0135b18"/>空非不空相應。則實相初明。開佛知見。身與非空非
<lb ed="X" n="0380a07"/><lb ed="R108" n="0136a01"/>不空相應。則一塵入正受諸塵三昧起。依報與非空
<lb ed="X" n="0380a08"/><lb ed="R108" n="0136a02"/>非不空相應。則香臺寶閣嚴土化生。永嘉此說。驗修
<lb ed="X" n="0380a09"/><lb ed="R108" n="0136a03"/>證工夫之成否也。若三義前後而修成次第三觀。若
<lb ed="X" n="0380a10"/><lb ed="R108" n="0136a04"/>圓融而修。卽一心三觀以與空相應故。讚毀平等。圓
<lb ed="X" n="0380a11"/><lb ed="R108" n="0136a05"/>覺所謂。觀彼冤家。如<anchor xml:id="nkr_note_add_0380a1101" n="0380a1101"/><anchor xml:id="beg0380a1101" n="0380a1101"/>己<anchor xml:id="end0380a1101"/>父母。心無有二也。今之人自
<lb ed="X" n="0380a12"/><lb ed="R108" n="0136a06"/>謂悟空者。譏一言則終身讐隙。讚一語則喜不自勝。
<lb ed="X" n="0380a13"/><lb ed="R108" n="0136a07"/>而欲刀割香塗。無苦樂相。施與劫奪。無得失相者。不
<lb ed="X" n="0380a14"/><lb ed="R108" n="0136a08"/>可得也。旣皆謂實而妄說法。空則成大妄語矣。況能
<lb ed="X" n="0380a15"/><lb ed="R108" n="0136a09"/>與不空中道相應耶。實相初明開佛知見。是中道現
<lb ed="X" n="0380a16"/><lb ed="R108" n="0136a10"/>前。一塵入正受諸塵三昧起。則不礙於舍此。生彼香
<lb ed="X" n="0380a17"/><lb ed="R108" n="0136a11"/>臺寶閣嚴土化生。是淨土境界。而初心學佛者。多鄙
<lb ed="X" n="0380a18"/><lb ed="R108" n="0136a12"/>薄之。何倒置之甚耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0380a19"/><lb ed="R108" n="0136a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">智能導行</cb:mulu><head>智能導行</head>
<lb ed="X" n="0380a20"/><lb ed="R108" n="0136a14"/><p xml:id="pX61p0380a2001">心正則行正。智邪故行邪。大乘菩薩所修之行。以般
<lb ed="X" n="0380a21"/><lb ed="R108" n="0136a15"/>若爲前導故。皆爲成佛之因。直趣薩婆若海。凡夫行
<lb ed="X" n="0380a22"/><lb ed="R108" n="0136a16"/>善。認爲實有。故報在人天。外道苦行。以邪見爲主。故
<lb ed="X" n="0380a23"/><lb ed="R108" n="0136a17"/>報在三塗。二乘所修。以志在偏空。故唯證小果。漸修
<lb ed="X" n="0380a24"/><lb ed="R108" n="0136a18"/>大士雖以理融事。猶存功用。未能一一稱眞。故落第
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0380b" n="0380b"/>
<lb ed="X" n="0380b01"/><lb ed="R108" n="0136b01"/>二。圓頓行人一毫之善。量同法界。契合眞如。不趣二
<lb ed="X" n="0380b02"/><lb ed="R108" n="0136b02"/>乘。不滯三有。了一切法皆不思議三諦之理。故皆爲
<lb ed="X" n="0380b03"/><lb ed="R108" n="0136b03"/>成佛之因也。以不思議觀修念佛三昧。是圓頓妙行。
<lb ed="X" n="0380b04"/><lb ed="R108" n="0136b04"/>豈可以凡夫外道取著妄情而測量之耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0380b05"/><lb ed="R108" n="0136b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">循業發現</cb:mulu><head>循業發現</head>
<lb ed="X" n="0380b06"/><lb ed="R108" n="0136b06"/><p xml:id="pX61p0380b0601">萬善同歸集云。夫善惡二輪。苦樂二報。皆三業所造。
<lb ed="X" n="0380b07"/><lb ed="R108" n="0136b07"/>四緣所生。六因所成。五果所攝。若一念心嗔恚邪婬
<lb ed="X" n="0380b08"/><lb ed="R108" n="0136b08"/>卽地獄業。慳貪不施卽餓鬼業。愚癡暗蔽卽畜生業。
<lb ed="X" n="0380b09"/><lb ed="R108" n="0136b09"/>我慢貢高卽修羅業。堅持五戒卽人業。精修十善卽
<lb ed="X" n="0380b10"/><lb ed="R108" n="0136b10"/>天業。證悟人空卽聲聞業。知緣性離卽緣覺業。六度
<lb ed="X" n="0380b11"/><lb ed="R108" n="0136b11"/>齊修卽菩薩業。眞慈平等卽佛業。若心淨卽香臺寶
<lb ed="X" n="0380b12"/><lb ed="R108" n="0136b12"/>樹淨刹化生。心垢則丘陵坑坎穢土稟質。皆是等倫
<lb ed="X" n="0380b13"/><lb ed="R108" n="0136b13"/>之果。能感增上之緣。離自心源。更無別體。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0380b14"/><lb ed="R108" n="0136b14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">善根多少</cb:mulu><head>善根多少</head>
<lb ed="X" n="0380b15"/><lb ed="R108" n="0136b15"/><p xml:id="pX61p0380b1501">經云。不可以少善根福德因緣。得生彼國。大智律師
<lb ed="X" n="0380b16"/><lb ed="R108" n="0136b16"/>疏云。凡布施持戒禪誦苦行等一切福業。若無正信
<lb ed="X" n="0380b17"/><lb ed="R108" n="0136b17"/>回向發願。非往生因。皆名少善。若依此經。執持名號。
<lb ed="X" n="0380b18"/><lb ed="R108" n="0136b18"/>則決定往生。故知稱名是多善根也。昔作此解。人或
<lb ed="X" n="0380b19"/><lb ed="R108" n="0137a01"/>未然。近得襄陽石刻經本。於一心不亂下。有云專稱
<lb ed="X" n="0380b20"/><lb ed="R108" n="0137a02"/>名號以稱名故諸罪消滅卽是多善根福德因緣。彼
<lb ed="X" n="0380b21"/><lb ed="R108" n="0137a03"/>石經本。梁陳人書。與今釋義。文理冥符。則知南方經
<lb ed="X" n="0380b22"/><lb ed="R108" n="0137a04"/>本相傳訛脫也。當知佛身非相。果德高深。不立嘉名。
<lb ed="X" n="0380b23"/><lb ed="R108" n="0137a05"/>莫彰妙體。十方諸佛皆有異名。況我彌陀以名接物。
<lb ed="X" n="0380b24"/><lb ed="R108" n="0137a06"/>是以耳聞口誦。無邊聖德。攬入識心。永爲佛種。頓除
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0380c" n="0380c"/>
<lb ed="X" n="0380c01"/><lb ed="R108" n="0137a07"/>億劫重罪。獲證無上菩提。信知非少善根。是多功德
<lb ed="X" n="0380c02"/><lb ed="R108" n="0137a08"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0380c03"/><lb ed="R108" n="0137a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">六卽揀濫</cb:mulu><head>六卽揀濫</head>
<lb ed="X" n="0380c04"/><lb ed="R108" n="0137a10"/><p xml:id="pX61p0380c0401">天台大師凡釋佛字。皆明六卽。謂衆生佛性全體在
<lb ed="X" n="0380c05"/><lb ed="R108" n="0137a11"/>迷曰理卽。聞說生解曰名字卽。如理進修曰觀行卽。
<lb ed="X" n="0380c06"/><lb ed="R108" n="0137a12"/>大賢亞聖曰相似卽。同佛所證曰分眞卽。至極無上
<lb ed="X" n="0380c07"/><lb ed="R108" n="0137a13"/>曰究竟卽。六故凡聖不濫。免增上慢。卽故初後皆是。
<lb ed="X" n="0380c08"/><lb ed="R108" n="0137a14"/>免生退屈。六處常卽。卽不妨六。此六卽義。起自一家。
<lb ed="X" n="0380c09"/><lb ed="R108" n="0137a15"/>深符佛旨。人多謬執。生死垢心。五濁苦境。爲心淨土
<lb ed="X" n="0380c10"/><lb ed="R108" n="0137a16"/>淨。此凡夫四倒中不淨爲淨也。圓論諸法。皆須六卽。
<lb ed="X" n="0380c11"/><lb ed="R108" n="0137a17"/>辨其初後。今擬此說。以談淨土。庶無差謬。若言一切
<lb ed="X" n="0380c12"/><lb ed="R108" n="0137a18"/>衆生本來是佛。雖處五濁雜染界中。受諸苦報。而性
<lb ed="X" n="0380c13"/><lb ed="R108" n="0137b01"/>本淸淨。此理卽。佛本覺淸淨也。若聞性本淸淨。深生
<lb ed="X" n="0380c14"/><lb ed="R108" n="0137b02"/>信解。名字淨也。以不思議三觀。稱性修行。觀行淨也。
<lb ed="X" n="0380c15"/><lb ed="R108" n="0137b03"/>斷枝末無明。獲六根淸淨。相似淨也。分破根本無明。
<lb ed="X" n="0380c16"/><lb ed="R108" n="0137b04"/>分證三德祕藏。分眞淨也。三惑究盡。二死永亡。始覺
<lb ed="X" n="0380c17"/><lb ed="R108" n="0137b05"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0380c1701" n="0380c1701"/><anchor xml:id="beg0380c1701" n="0380c1701"/>已<anchor xml:id="end0380c1701"/>圓。本覺究顯。成淸淨法身。居<name role="" type="person">常寂光土</name>。究竟淨也。
<lb ed="X" n="0380c18"/><lb ed="R108" n="0137b06"/>又復九界衆生本覺雖淨。未聞圓頓大法。皆爲心垢
<lb ed="X" n="0380c19"/><lb ed="R108" n="0137b07"/>土垢。若衆生以淨信心。發願往生。心專注故。不離當
<lb ed="X" n="0380c20"/><lb ed="R108" n="0137b08"/>念。得見樂<g ref="#CB15131">邦</g>華池寶樹淸淨境界。此名字觀行位人。
<lb ed="X" n="0380c21"/><lb ed="R108" n="0137b09"/>心淨土淨故。經曰。聞我說壽命長遠。深心信解。則爲
<lb ed="X" n="0380c22"/><lb ed="R108" n="0137b10"/>見佛。常在<name role="" type="person">耆闍崛山</name>。共大菩薩諸聲聞衆。圍繞說法。
<lb ed="X" n="0380c23"/><lb ed="R108" n="0137b11"/>方便土淨也。若破根本無明。登十住位。證無生法忍。
<lb ed="X" n="0380c24"/><lb ed="R108" n="0137b12"/>此分眞位人。心淨土淨。經云。又見此<name role="" type="person">娑婆世界</name>。其地
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0381a" n="0381a"/>
<lb ed="X" n="0381a01"/><lb ed="R108" n="0137b13"/>琉璃坦然平正。諸菩薩衆咸處其中。實報土淨也。若
<lb ed="X" n="0381a02"/><lb ed="R108" n="0137b14"/>位登妙覺。智斷圓滿。此極果聖人。心淨土淨。經曰。唯
<lb ed="X" n="0381a03"/><lb ed="R108" n="0137b15"/>佛與佛乃能究盡諸法實相。釋迦牟尼名毗盧遮那。
<lb ed="X" n="0381a04"/><lb ed="R108" n="0137b16"/>遍一切處。其佛所住。名常寂光。常樂我淨。三德涅槃。
<lb ed="X" n="0381a05"/><lb ed="R108" n="0137b17"/>諸佛如來所遊居處。方名究竟。心淨土淨也。愚俗無
<lb ed="X" n="0381a06"/><lb ed="R108" n="0137b18"/>知。以博地凡夫。不加修證。同佛淸淨。譬如庶民妄號
<lb ed="X" n="0381a07"/><lb ed="R108" n="0138a01"/>帝王。自取誅滅。謗法之罪孰大於是哉。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0381a08"/><lb ed="R108" n="0138a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">觀慧門第四</cb:mulu><head>○觀慧門第四</head></cb:div>
<lb ed="X" n="0381a09"/><lb ed="R108" n="0138a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">前文</cb:mulu><p xml:id="pX61p0381a0901">衆生本性具一切法。故稱性而觀。則一切諸法唯
<lb ed="X" n="0381a10"/><lb ed="R108" n="0138a04"/>心發現。十萬億刹不行而至。八萬相好覿體現前。
<lb ed="X" n="0381a11"/><lb ed="R108" n="0138a05"/>大哉修心妙觀之宗。其起死回生之妙術乎。衆生
<lb ed="X" n="0381a12"/><lb ed="R108" n="0138a06"/>曠劫淪溺苦海。幾喪乎法身慧命。今獲稟圓乘。知
<lb ed="X" n="0381a13"/><lb ed="R108" n="0138a07"/>心作佛。知心是佛。猶執炬而入冥室焉。以觀佛身
<lb ed="X" n="0381a14"/><lb ed="R108" n="0138a08"/>故卽見佛心。見一佛故卽見十方一切諸佛。故能
<lb ed="X" n="0381a15"/><lb ed="R108" n="0138a09"/>於須臾頃。承事諸佛。徧十方界。普聞衆聲純說甚
<lb ed="X" n="0381a16"/><lb ed="R108" n="0138a10"/>深第一義諦。則無所往而非佛法矣。妙觀之功可
<lb ed="X" n="0381a17"/><lb ed="R108" n="0138a11"/>思議哉。</p>
<lb ed="X" n="0381a18"/><lb ed="R108" n="0138a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">一心三觀</cb:mulu><head>一心三觀</head>
<lb ed="X" n="0381a19"/><lb ed="R108" n="0138a13"/><p xml:id="pX61p0381a1901"><name role="" type="person">四明尊者</name>云。三觀者一念卽空卽假卽中也。<g ref="#CB15210">恢</g>揚肇
<lb ed="X" n="0381a20"/><lb ed="R108" n="0138a14"/>自於如來妙悟。近推於智者。全由性發。實匪修成。故
<lb ed="X" n="0381a21"/><lb ed="R108" n="0138a15"/>於一心。宛有三用。所謂空者。一切皆空。三觀悉彰蕩
<lb ed="X" n="0381a22"/><lb ed="R108" n="0138a16"/>相之用也。假者一切皆假。三觀悉明立法之功也。中
<lb ed="X" n="0381a23"/><lb ed="R108" n="0138a17"/>者。一切皆中。三觀悉是絕待之體也。是則終日蕩相
<lb ed="X" n="0381a24"/><lb ed="R108" n="0138a18"/>而諸法皆成。終日立法而纖塵必盡終日絕待而二
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0381b" n="0381b"/>
<lb ed="X" n="0381b01"/><lb ed="R108" n="0138b01"/>諦熾然。故般若談空。八十法門得顯。維摩立法。三界
<lb ed="X" n="0381b02"/><lb ed="R108" n="0138b02"/>見愛皆忘。法華一乘。世間之相常住。皆由三觀相卽。
<lb ed="X" n="0381b03"/><lb ed="R108" n="0138b03"/>致令諸法無遺故。三卽非三。一卽非一。非次第而入。
<lb ed="X" n="0381b04"/><lb ed="R108" n="0138b04"/>非竝別而觀。不可以有無求。不可以中邊取。故云不
<lb ed="X" n="0381b05"/><lb ed="R108" n="0138b05"/>竝不別。非縱非橫。三一圓融。修性冥泯。豈識心之所
<lb ed="X" n="0381b06"/><lb ed="R108" n="0138b06"/>測。何言說之能詮。故強示云。不可思議之妙觀也。說
<lb ed="X" n="0381b07"/><lb ed="R108" n="0138b07"/>卽非說。無說而說。能知此<anchor xml:id="nkr_note_add_0381b0701" n="0381b0701"/><anchor xml:id="beg0381b0701" n="0381b0701"/>已<anchor xml:id="end0381b0701"/>。對一切境。以此觀照了
<lb ed="X" n="0381b08"/><lb ed="R108" n="0138b08"/>之。立一切行。以此觀導達之。辨一切事。以此觀成就
<lb ed="X" n="0381b09"/><lb ed="R108" n="0138b09"/>之。設一切敎。以此觀敷暢之。修比觀者。能所必忘。取
<lb ed="X" n="0381b10"/><lb ed="R108" n="0138b10"/>捨斯泯。故眞如無念。向則心絕。終日說示不異無言。
<lb ed="X" n="0381b11"/><lb ed="R108" n="0138b11"/>捨此則必同衆魔。離此則未超諸外。故龍樹云。除諸
<lb ed="X" n="0381b12"/><lb ed="R108" n="0138b12"/>法實相。餘皆魔事。迦葉云。未聞大涅槃前。皆是邪見。
<lb ed="X" n="0381b13"/><lb ed="R108" n="0138b13"/>大矣哉。一心三觀之妙宗也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0381b14"/><lb ed="R108" n="0138b14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">十六妙觀</cb:mulu><head>十六妙觀</head>
<lb ed="X" n="0381b15"/><lb ed="R108" n="0138b15"/><p xml:id="pX61p0381b1501">觀無量壽佛經云。如來今者。敎韋提希。及未來世一
<lb ed="X" n="0381b16"/><lb ed="R108" n="0138b16"/>切衆生。觀於<name role="" type="person">西方極樂世界</name>。以佛力故。當得見彼淸
<lb ed="X" n="0381b17"/><lb ed="R108" n="0138b17"/>淨國土。如執明鏡自見面像。見彼國土。極妙樂事。心
<lb ed="X" n="0381b18"/><lb ed="R108" n="0138b18"/>歡喜故。應時卽得無生法忍<note place="inline">云云</note>。妙宗曰。若但讀文。
<lb ed="X" n="0381b19"/><lb ed="R108" n="0139a01"/>不名修觀。必須覽經。所詮之相。入一念心。用空假中
<lb ed="X" n="0381b20"/><lb ed="R108" n="0139a02"/>微妙之觀。照於心性。本具淨土。如法進修。是心作佛。
<lb ed="X" n="0381b21"/><lb ed="R108" n="0139a03"/>是心是佛。文出像觀。義遍初後。乃不思議三觀。十六
<lb ed="X" n="0381b22"/><lb ed="R108" n="0139a04"/>觀之總體。一經之妙宗也。圓頓行人。依此修學。速證
<lb ed="X" n="0381b23"/><lb ed="R108" n="0139a05"/>無生。</p>
<lb ed="X" n="0381b24"/><lb ed="R108" n="0139a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX61p0381b2401">初六觀觀依報
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0381c" n="0381c"/>
<lb ed="X" n="0381c01"/><lb ed="R108" n="0139a07"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX61p0381c0101">初日觀</item><item xml:id="itemX61p0381c0104">二水觀</item><item xml:id="itemX61p0381c0107">三地觀</item><item xml:id="itemX61p0381c0110">四樹觀</item><item xml:id="itemX61p0381c0113">五池觀</item>
<lb ed="X" n="0381c02"/><lb ed="R108" n="0139a08"/><item xml:id="itemX61p0381c0201">六總觀</item></list></item>
<lb ed="X" n="0381c03"/><lb ed="R108" n="0139a09"/><item xml:id="itemX61p0381c0301">二七觀觀正報
<lb ed="X" n="0381c04"/><lb ed="R108" n="0139a10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX61p0381c0401">七華座觀</item><item xml:id="itemX61p0381c0405">八像觀</item><item xml:id="itemX61p0381c0408">九佛身觀</item><item xml:id="itemX61p0381c0412">十觀音觀</item>
<lb ed="X" n="0381c05"/><lb ed="R108" n="0139a11"/><item xml:id="itemX61p0381c0501">十一勢至觀</item><item xml:id="itemX61p0381c0506">十二普觀</item><item xml:id="itemX61p0381c0510">十三雜觀</item></list></item>
<lb ed="X" n="0381c06"/><lb ed="R108" n="0139a12"/><item xml:id="itemX61p0381c0601">三三觀觀九品
<lb ed="X" n="0381c07"/><lb ed="R108" n="0139a13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX61p0381c0701">十四上品觀</item><item xml:id="itemX61p0381c0706">十五中品觀</item><item xml:id="itemX61p0381c0711">十六下品觀</item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0381c08"/><lb ed="R108" n="0139a14"/><p xml:id="pX61p0381c0801">初觀落日。狀如懸鼓。令心堅住。專想不移。此有二意。
<lb ed="X" n="0381c09"/><lb ed="R108" n="0139a15"/>一令觀日心不馳散。二令心想正向西方。次觀淸水。
<lb ed="X" n="0381c10"/><lb ed="R108" n="0139a16"/>復想成氷。良以彼土琉璃爲地。此地難想。且令想氷。
<lb ed="X" n="0381c11"/><lb ed="R108" n="0139a17"/>氷想若成。寶地可見。且寄此土。落日及氷以爲方便。
<lb ed="X" n="0381c12"/><lb ed="R108" n="0139a18"/>次觀彼國。地樹池樓。至樓觀成。寶土皆現。故名總觀。
<lb ed="X" n="0381c13"/><lb ed="R108" n="0139b01"/><note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0381c1301" n="0381c1301"/><anchor xml:id="beg0381c1301" n="0381c1301"/>已<anchor xml:id="end0381c1301"/>上觀依報竟。次觀正報</note>旣欲觀佛。佛必坐座。故先觀華座。又眞
<lb ed="X" n="0381c14"/><lb ed="R108" n="0139b02"/>佛難觀。要須觀像。像觀若成。眞佛可見。八萬相好但
<lb ed="X" n="0381c15"/><lb ed="R108" n="0139b03"/>觀毫相。如五須彌。此想若成。八萬皆現。次觀觀音勢
<lb ed="X" n="0381c16"/><lb ed="R108" n="0139b04"/>至眞實色身。次修普觀。先想<anchor xml:id="nkr_note_add_0381c1601" n="0381c1601"/><anchor xml:id="beg0381c1601" n="0381c1601"/>己<anchor xml:id="end0381c1601"/>身。生於彼土。次觀三
<lb ed="X" n="0381c17"/><lb ed="R108" n="0139b05"/>聖。來入我心。次修雜觀。觀彼佛身。勝劣化用。能大能
<lb ed="X" n="0381c18"/><lb ed="R108" n="0139b06"/>小。皆全法界<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0381c1801" n="0381c1801"/><anchor xml:id="beg0381c1801" n="0381c1801"/>已<anchor xml:id="end0381c1801"/>上七觀觀正報。次觀三輩徃生</note>次觀三輩九品行人。
<lb ed="X" n="0381c19"/><lb ed="R108" n="0139b07"/>修因感果。令捨中下。修習上品。諸觀皆用。經所示相。
<lb ed="X" n="0381c20"/><lb ed="R108" n="0139b08"/>憶持在心。爲所觀境。仍了自心。本具此法。託境想成。
<lb ed="X" n="0381c21"/><lb ed="R108" n="0139b09"/>令性具法。發明心目。觀與經合。稱性而觀。名爲正觀。
<lb ed="X" n="0381c22"/><lb ed="R108" n="0139b10"/>見相乖經。是發魔事。故名邪觀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0381c23"/><lb ed="R108" n="0139b11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">諦觀落日</cb:mulu><head>諦觀落日</head>
<lb ed="X" n="0381c24"/><lb ed="R108" n="0139b12"/><p xml:id="pX61p0381c2401">觀經云。佛吿韋提希。汝及衆生。應當專心繫念一處。
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0382a" n="0382a"/>
<lb ed="X" n="0382a01"/><lb ed="R108" n="0139b13"/>想於西方。云何作想。凡作想者。一切衆生自非生盲。
<lb ed="X" n="0382a02"/><lb ed="R108" n="0139b14"/>有目之徒。皆見日沒。當起想念。正坐西向。諦觀於日。
<lb ed="X" n="0382a03"/><lb ed="R108" n="0139b15"/>令心堅住。專想不移。見日欲沒。狀如懸鼓。旣見日<anchor xml:id="nkr_note_add_0382a0301" n="0382a0301"/><anchor xml:id="beg0382a0301" n="0382a0301"/>已<anchor xml:id="end0382a0301"/>。
<lb ed="X" n="0382a04"/><lb ed="R108" n="0139b16"/>閉目開目。皆令明了。是爲日想。名曰初觀○妙宗曰。
<lb ed="X" n="0382a05"/><lb ed="R108" n="0139b17"/>先作日觀。意令繫心。凡心暗昧。何能明見淨土妙境。
<lb ed="X" n="0382a06"/><lb ed="R108" n="0139b18"/>故令專想落日之形。一事繫心。想之不<anchor xml:id="nkr_note_add_0382a0601" n="0382a0601"/><anchor xml:id="beg0382a0601" n="0382a0601"/>已<anchor xml:id="end0382a0601"/>。其心則定。
<lb ed="X" n="0382a07"/><lb ed="R108" n="0140a01"/>心若靜細。種種觀法。皆可造修。繫心之法。須落日者。
<lb ed="X" n="0382a08"/><lb ed="R108" n="0140a02"/>欲令定想。趣於西方。是向彌陀所居處故。初心行人。
<lb ed="X" n="0382a09"/><lb ed="R108" n="0140a03"/>雖了根塵。皆是法界。而心想羸劣。勝相難觀。是故如
<lb ed="X" n="0382a10"/><lb ed="R108" n="0140a04"/>來設異方便。卽以初見落日爲境。想之令起。觀中之
<lb ed="X" n="0382a11"/><lb ed="R108" n="0140a05"/>日。圓人妙解。知能想心。本具一切依正之法。今以具
<lb ed="X" n="0382a12"/><lb ed="R108" n="0140a06"/>日之心。緣於卽心之日。令本性日顯現其前。斯乃以
<lb ed="X" n="0382a13"/><lb ed="R108" n="0140a07"/>法界心。緣法界境。起法界日。旣皆法界。豈不卽空假
<lb ed="X" n="0382a14"/><lb ed="R108" n="0140a08"/>中。此猶總示。若別論三觀成日功者。以根境空寂故
<lb ed="X" n="0382a15"/><lb ed="R108" n="0140a09"/>心日無礙。以緣起假立故。累想日生。以其心日皆法
<lb ed="X" n="0382a16"/><lb ed="R108" n="0140a10"/>界故。當體顯現。此之三觀。同在一心。非一非三。而三
<lb ed="X" n="0382a17"/><lb ed="R108" n="0140a11"/>而一。不可思議。若不爾者。非是圓人所修觀也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0382a18"/><lb ed="R108" n="0140a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">約心觀佛</cb:mulu><head>約心觀佛</head>
<lb ed="X" n="0382a19"/><lb ed="R108" n="0140a13"/><p xml:id="pX61p0382a1901">觀無量壽佛經第八像觀云。諸佛如來是法界身。入
<lb ed="X" n="0382a20"/><lb ed="R108" n="0140a14"/>一切衆生心想中。是故汝等心想佛時。是心卽是三
<lb ed="X" n="0382a21"/><lb ed="R108" n="0140a15"/>十二相。八十隨形好。是心作佛。是心是佛。諸佛正遍
<lb ed="X" n="0382a22"/><lb ed="R108" n="0140a16"/>知海。從心想生。是故應當一心繫念。諦觀彼佛○妙
<lb ed="X" n="0382a23"/><lb ed="R108" n="0140a17"/>宗釋曰。欲想佛身。須知觀體。體是本覺。起成能觀。依
<lb ed="X" n="0382a24"/><lb ed="R108" n="0140a18"/>體立宗。斯之謂也。須知本覺。乃是諸佛法界之身。以
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0382b" n="0382b"/>
<lb ed="X" n="0382b01"/><lb ed="R108" n="0140b01"/>諸如來無別所證。全證衆生本性故也。若始覺有功。
<lb ed="X" n="0382b02"/><lb ed="R108" n="0140b02"/>本覺乃顯。故云法身從心想生。又復彌陀與一切佛。
<lb ed="X" n="0382b03"/><lb ed="R108" n="0140b03"/>一身一智。應用亦然。彌陀身顯卽諸佛身。諸佛相明
<lb ed="X" n="0382b04"/><lb ed="R108" n="0140b04"/>卽彌陀體。若論作是。卽不思議三觀也。以若破若立。
<lb ed="X" n="0382b05"/><lb ed="R108" n="0140b05"/>名作空假二觀也。不破不立。名是中道觀也。全是而
<lb ed="X" n="0382b06"/><lb ed="R108" n="0140b06"/>作。則三諦俱破俱立。全作而是。則三諦俱非破立。卽
<lb ed="X" n="0382b07"/><lb ed="R108" n="0140b07"/>中之空假。名作。能破三惑能立三法。故感他佛三身
<lb ed="X" n="0382b08"/><lb ed="R108" n="0140b08"/>圓應。能成我心。三身當果卽空假之中。名是。則全惑
<lb ed="X" n="0382b09"/><lb ed="R108" n="0140b09"/>卽智。全障卽德。故心是應佛。心是果佛。故知作是一
<lb ed="X" n="0382b10"/><lb ed="R108" n="0140b10"/>心修此三觀。乃十六觀之總體。一經之妙宗。文出此
<lb ed="X" n="0382b11"/><lb ed="R108" n="0140b11"/>中。義徧初後。是故行者當用此意。修淨土因。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0382b12"/><lb ed="R108" n="0140b12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">尊特相好</cb:mulu><head>尊特相好</head>
<lb ed="X" n="0382b13"/><lb ed="R108" n="0140b13"/><p xml:id="pX61p0382b1301">觀無量壽佛經第九佛身觀云。無量壽佛身。如百千
<lb ed="X" n="0382b14"/><lb ed="R108" n="0140b14"/>萬億<name role="" type="person">夜摩天</name>。閻浮檀金色佛身高六十萬億那由他
<lb ed="X" n="0382b15"/><lb ed="R108" n="0140b15"/>恒河沙由旬。眉間白毫右旋宛轉。如五<name role="" type="person">須彌山</name>。佛眼
<lb ed="X" n="0382b16"/><lb ed="R108" n="0140b16"/>如四大海水。靑白分明。身諸毛孔。演出光明。如須彌
<lb ed="X" n="0382b17"/><lb ed="R108" n="0140b17"/>山。彼佛圓光。如百億三千大千世界。於圓光中。有百
<lb ed="X" n="0382b18"/><lb ed="R108" n="0140b18"/>萬億那由他恒河沙化佛。一一化佛亦有衆多無數
<lb ed="X" n="0382b19"/><lb ed="R108" n="0141a01"/>化菩薩。以爲侍者。無量壽佛有八萬四千相。一一相
<lb ed="X" n="0382b20"/><lb ed="R108" n="0141a02"/>各有八萬四千隨形好。一一好復有八萬四千光明。
<lb ed="X" n="0382b21"/><lb ed="R108" n="0141a03"/>一一光明徧照十方世界。念佛衆生攝取不捨。其光
<lb ed="X" n="0382b22"/><lb ed="R108" n="0141a04"/>相好及與化佛。不可具說。但當憶想。令心眼見。見此
<lb ed="X" n="0382b23"/><lb ed="R108" n="0141a05"/>事者。卽見十方一切諸佛。以見諸佛故。名念佛三昧。
<lb ed="X" n="0382b24"/><lb ed="R108" n="0141a06"/>作是觀者。名觀一切佛身。以觀佛身故。亦見佛心。佛
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0382c" n="0382c"/>
<lb ed="X" n="0382c01"/><lb ed="R108" n="0141a07"/>心者。大慈悲是。以無緣慈。攝諸衆生。作此觀者。捨身
<lb ed="X" n="0382c02"/><lb ed="R108" n="0141a08"/>他世。生諸佛前。得無生忍。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0382c03"/><lb ed="R108" n="0141a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">諦觀白毫</cb:mulu><head>諦觀白毫</head>
<lb ed="X" n="0382c04"/><lb ed="R108" n="0141a10"/><p xml:id="pX61p0382c0401">觀經云。觀無量壽佛者。從一相好入。但觀眉間白毫。
<lb ed="X" n="0382c05"/><lb ed="R108" n="0141a11"/>極令明了。見眉間白毫者。八萬四千相好自然當現。
<lb ed="X" n="0382c06"/><lb ed="R108" n="0141a12"/>見無量壽佛者。卽見十方無量諸佛。得見無量諸佛
<lb ed="X" n="0382c07"/><lb ed="R108" n="0141a13"/>故。諸佛現前授記○十六妙觀。以觀佛爲要。八萬相
<lb ed="X" n="0382c08"/><lb ed="R108" n="0141a14"/>好。都想難成。故令但觀眉間毫相。如五須彌。此想若
<lb ed="X" n="0382c09"/><lb ed="R108" n="0141a15"/>成。八萬皆現。此爲要門也。若修前諸觀。心得流利。觀
<lb ed="X" n="0382c10"/><lb ed="R108" n="0141a16"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0382c1001" n="0382c1001"/><anchor xml:id="beg0382c1001" n="0382c1001"/>已<anchor xml:id="end0382c1001"/>宏深。則可稱彼毫量而觀。使八萬相自然皆現。疏
<lb ed="X" n="0382c11"/><lb ed="R108" n="0141a17"/>中令觀劣應毫相。乃爲未修前諸觀者。及爲雖修觀
<lb ed="X" n="0382c12"/><lb ed="R108" n="0141a18"/>未成者。故於佛身。別示初心可觀之相。爲三昧門也。
<lb ed="X" n="0382c13"/><lb ed="R108" n="0141b01"/>所託之境有勝有劣。若能觀觀。皆須頓照。卽空假中。
<lb ed="X" n="0382c14"/><lb ed="R108" n="0141b02"/>以勝劣相皆心作故。皆心是故。觀佛相海經云。若人
<lb ed="X" n="0382c15"/><lb ed="R108" n="0141b03"/>至心繫念端坐。觀佛色身。當知是人心如佛心。與佛
<lb ed="X" n="0382c16"/><lb ed="R108" n="0141b04"/>無異。雖在塵勞。不爲諸塵之所覆蔽。作是觀者。是眞
<lb ed="X" n="0382c17"/><lb ed="R108" n="0141b05"/>念佛。比餘散心事善。百千萬分。不及其一。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0382c18"/><lb ed="R108" n="0141b06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">觀麤見妙</cb:mulu><head>觀麤見妙</head>
<lb ed="X" n="0382c19"/><lb ed="R108" n="0141b07"/><p xml:id="pX61p0382c1901">黃文獻公曰。娑婆敎主稱讚樂<g ref="#CB15131">邦</g>。務引衆生。出離五
<lb ed="X" n="0382c20"/><lb ed="R108" n="0141b08"/>濁。敎以觀彼六十萬億那由他由旬之法身。而先之
<lb ed="X" n="0382c21"/><lb ed="R108" n="0141b09"/>以華上寶像者。開示方便。使觀麤見妙也。繼之丈六
<lb ed="X" n="0382c22"/><lb ed="R108" n="0141b10"/>八尺之像者。隨順下凡。使觀小見大也。葢麤妙異想。
<lb ed="X" n="0382c23"/><lb ed="R108" n="0141b11"/>悉從性而起修。小大殊形。咸自本而垂迹。能觀之性。
<lb ed="X" n="0382c24"/><lb ed="R108" n="0141b12"/>初無差別。所觀之本。寧可度量。是故圓頓之談。一音
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0383a" n="0383a"/>
<lb ed="X" n="0383a01"/><lb ed="R108" n="0141b13"/>普被。開示其次第而非漸。隨順其根器而非偏。竝起
<lb ed="X" n="0383a02"/><lb ed="R108" n="0141b14"/>觀門。全彰實相。像敎之源。不在茲乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0383a03"/><lb ed="R108" n="0141b15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">普觀坐禪</cb:mulu><head>普觀坐禪</head>
<lb ed="X" n="0383a04"/><lb ed="R108" n="0141b16"/><p xml:id="pX61p0383a0401">慈雲懺願儀云。修淨業人。當於一處。敷置禪牀。向西
<lb ed="X" n="0383a05"/><lb ed="R108" n="0141b17"/>正坐。易觀想故。表正向故。加趺端坐。項脊相對。不昂
<lb ed="X" n="0383a06"/><lb ed="R108" n="0141b18"/>不傴。調和氣息。定住其心。然所修觀門。經論甚多。初
<lb ed="X" n="0383a07"/><lb ed="R108" n="0142a01"/>心凡夫那能徧習。今從易想。略示二種。一者扶普觀
<lb ed="X" n="0383a08"/><lb ed="R108" n="0142a02"/>意。自想所修淨業。功成往生<name role="" type="person">極樂世界</name>。於蓮華中。結
<lb ed="X" n="0383a09"/><lb ed="R108" n="0142a03"/>加趺坐。蓮華卽合。時至乃開。五百色光。來照我身。眼
<lb ed="X" n="0383a10"/><lb ed="R108" n="0142a04"/>目開明。見佛菩薩及國土莊嚴。普聞衆聲。皆說妙法。
<lb ed="X" n="0383a11"/><lb ed="R108" n="0142a05"/>與十二部經合。心想明了。如眼所見。了知諸法唯心
<lb ed="X" n="0383a12"/><lb ed="R108" n="0142a06"/>所作。全心卽是。非有非空。絕思絕議。二觀白毫。如別
<lb ed="X" n="0383a13"/><lb ed="R108" n="0142a07"/>所明。其餘觀想熟者。任便行之。<anchor xml:id="nkr_note_add_0383a1301" n="0383a1301"/><anchor xml:id="beg0383a1301" n="0383a1301"/>但<anchor xml:id="end0383a1301"/>得不離淨土法門。
<lb ed="X" n="0383a14"/><lb ed="R108" n="0142a08"/>皆應修習。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0383a15"/><lb ed="R108" n="0142a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">五方便門</cb:mulu><head>五方便門</head>
<lb ed="X" n="0383a16"/><lb ed="R108" n="0142a10"/><p xml:id="pX61p0383a1601">天台大師示人念佛五方便門。不可不修。謂行者觀
<lb ed="X" n="0383a17"/><lb ed="R108" n="0142a11"/>佛。住心一境。名凝心禪。諦觀如來玉毫金相。凝然寂
<lb ed="X" n="0383a18"/><lb ed="R108" n="0142a12"/>靜。了亮洞微故也。復次前雖凝心。所習未慣。不覺馳
<lb ed="X" n="0383a19"/><lb ed="R108" n="0142a13"/>散。今制之令還。諦觀金相。名制心禪。復次制心得定。
<lb ed="X" n="0383a20"/><lb ed="R108" n="0142a14"/>旣非理觀。皆屬事修。今體之本空。誰凝誰制。無佛無
<lb ed="X" n="0383a21"/><lb ed="R108" n="0142a15"/>念。名體眞禪。復次前雖體眞。猶滯空寂。無量名相。昧
<lb ed="X" n="0383a22"/><lb ed="R108" n="0142a16"/>然不知。今以無所得而爲方便。從空入假。萬法洞明。
<lb ed="X" n="0383a23"/><lb ed="R108" n="0142a17"/>不爲空塵之所惑亂。名方便禪。復次前雖體眞。及以
<lb ed="X" n="0383a24"/><lb ed="R108" n="0142a18"/>方便。各據空有。不離二邊。今諦觀靜亂。本無相貌。名
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0383b" n="0383b"/>
<lb ed="X" n="0383b01"/><lb ed="R108" n="0142b01"/>言路絕。想念都忘。名息二邊分別禪。如是五門。從淺
<lb ed="X" n="0383b02"/><lb ed="R108" n="0142b02"/>至深。若夫圓覺體性。本無淺深。而淺深宛然。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0383b03"/><lb ed="R108" n="0142b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">四敎離念</cb:mulu><head>四敎離念</head>
<lb ed="X" n="0383b04"/><lb ed="R108" n="0142b04"/><p xml:id="pX61p0383b0401">如上雖用五方便門觀佛眞體。又須明於四敎離念。
<lb ed="X" n="0383b05"/><lb ed="R108" n="0142b05"/>以示揀偏取圓之意。夫心不孤生。必託緣起。行者念
<lb ed="X" n="0383b06"/><lb ed="R108" n="0142b06"/>佛之時。意根爲因。如來毫相爲緣。所起之念卽所生
<lb ed="X" n="0383b07"/><lb ed="R108" n="0142b07"/>法。觀此三相遷動。念念不住。分析方空。卽藏敎小乘
<lb ed="X" n="0383b08"/><lb ed="R108" n="0142b08"/>念佛也。卽觀念佛心起。能生所生無不卽空。妄謂心
<lb ed="X" n="0383b09"/><lb ed="R108" n="0142b09"/>起。體之卽空。所觀佛相。如鏡中像。無佛無念。卽通敎
<lb ed="X" n="0383b10"/><lb ed="R108" n="0142b10"/>大乘念佛也。卽觀念佛心起。卽是假名。假名之心。洞
<lb ed="X" n="0383b11"/><lb ed="R108" n="0142b11"/>鑑無量名相。了知此心有如來藏。歷劫斷證。離邊顯
<lb ed="X" n="0383b12"/><lb ed="R108" n="0142b12"/>中。無佛無念。卽別敎大乘念佛也。卽觀念佛心起。卽
<lb ed="X" n="0383b13"/><lb ed="R108" n="0142b13"/>空卽假卽中。若根若塵。竝是法界。塵刹諸佛。一念照
<lb ed="X" n="0383b14"/><lb ed="R108" n="0142b14"/>明。六道衆生。刹那普應。初心卽是。今始覺知。如大福
<lb ed="X" n="0383b15"/><lb ed="R108" n="0142b15"/>人執石成寶。必無捨念。別求離念。卽邊而中。無佛無
<lb ed="X" n="0383b16"/><lb ed="R108" n="0142b16"/>念。此大乘圓敎念佛。瓔珞經明頓悟如來。卽此法也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0383b17"/><lb ed="R108" n="0142b17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">般舟三昧</cb:mulu><head>般舟三昧</head>
<lb ed="X" n="0383b18"/><lb ed="R108" n="0142b18"/><p xml:id="pX61p0383b1801">摩訶止觀正修章中。四種三昧。第二常行三昧也。梵
<lb ed="X" n="0383b19"/><lb ed="R108" n="0143a01"/>語般舟。此云佛立。此三昧成。見十方佛在空中立。如
<lb ed="X" n="0383b20"/><lb ed="R108" n="0143a02"/>淸夜觀星。以九十日爲一期。嚴飾道場。不受別請。灌
<lb ed="X" n="0383b21"/><lb ed="R108" n="0143a03"/>沐其身。著淨衣服。唯除飮食大小便利外。晝夜此身
<lb ed="X" n="0383b22"/><lb ed="R108" n="0143a04"/>常行不息。發大誓願。使我筋骨枯朽。三昧未成。終不
<lb ed="X" n="0383b23"/><lb ed="R108" n="0143a05"/>休息。口常稱阿彌陀佛名號。心常憶佛。無有休息。以
<lb ed="X" n="0383b24"/><lb ed="R108" n="0143a06"/>彌陀爲法門主。功成卽與十方諸佛等。從足下千輻
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0383c" n="0383c"/>
<lb ed="X" n="0383c01"/><lb ed="R108" n="0143a07"/>輪相。一一逆緣。乃至無見頂相。復從頂相觀。至千輻
<lb ed="X" n="0383c02"/><lb ed="R108" n="0143a08"/>輪相。了知能念之心。所念之佛。卽空卽假卽中不可
<lb ed="X" n="0383c03"/><lb ed="R108" n="0143a09"/>思議。若人欲得智慧如大海。不運神通。悉見諸佛者。
<lb ed="X" n="0383c04"/><lb ed="R108" n="0143a10"/>當修是三昧。於諸功德。最爲第一。是諸佛父母。一切
<lb ed="X" n="0383c05"/><lb ed="R108" n="0143a11"/>如來從是法生。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0383c06"/><lb ed="R108" n="0143a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">行法門第五</cb:mulu><head>○行法門第五</head></cb:div>
<lb ed="X" n="0383c07"/><lb ed="R108" n="0143a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">前文</cb:mulu><p xml:id="pX61p0383c0701">知淨<g ref="#CB15131">邦</g>之勝。而發願往生。若織紝之有經也。而加
<lb ed="X" n="0383c08"/><lb ed="R108" n="0143a14"/>功進行。猶緯焉。非緯則經爲徒設。非經則緯何所
<lb ed="X" n="0383c09"/><lb ed="R108" n="0143a15"/>施。兩者相須。則縑素有成矣。願以導行。行以塡願。
<lb ed="X" n="0383c10"/><lb ed="R108" n="0143a16"/>二者相成。則淨<g ref="#CB15131">邦</g>可至矣。自執持名號。下而至於
<lb ed="X" n="0383c11"/><lb ed="R108" n="0143a17"/>十念一念。皆淨因也。由淨因而克淨果。其應如響。
<lb ed="X" n="0383c12"/><lb ed="R108" n="0143a18"/>亦猶耕稼之有刈穫也。希淨報者。可不勉哉。</p>
<lb ed="X" n="0383c13"/><lb ed="R108" n="0143b01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">執持聖號</cb:mulu><head>執持聖號</head>
<lb ed="X" n="0383c14"/><lb ed="R108" n="0143b02"/><p xml:id="pX61p0383c1401">阿彌陀經云。若人聞說阿彌陀佛執持名號。若一日
<lb ed="X" n="0383c15"/><lb ed="R108" n="0143b03"/>至七日。一心不亂。其人臨命終時。阿彌陀佛。與諸聖
<lb ed="X" n="0383c16"/><lb ed="R108" n="0143b04"/>衆現在其前。心不顚倒。卽得往生<name role="" type="person">極樂國</name>土○淨覺
<lb ed="X" n="0383c17"/><lb ed="R108" n="0143b05"/>疏云。福德雖多。大略如觀經三種淨業可也。天台判
<lb ed="X" n="0383c18"/><lb ed="R108" n="0143b06"/>三種淨業爲散心。十六妙觀方名正受。以彼例此。福
<lb ed="X" n="0383c19"/><lb ed="R108" n="0143b07"/>德因緣卽散心。一心不亂名正受。孤山判此經爲散
<lb ed="X" n="0383c20"/><lb ed="R108" n="0143b08"/>善。觀經屬定善。予不韙彼說。且普門品疏。釋一心稱
<lb ed="X" n="0383c21"/><lb ed="R108" n="0143b09"/>名。有事有理。若用心存念不間。名事一心。若達此心。
<lb ed="X" n="0383c22"/><lb ed="R108" n="0143b10"/>四性不生。與空慧相應。是理一心。用彼驗此。一心亦
<lb ed="X" n="0383c23"/><lb ed="R108" n="0143b11"/>然。普門品中。無不亂二字。智者尙作空慧釋之。今云
<lb ed="X" n="0383c24"/><lb ed="R108" n="0143b12"/>一心不亂。何得貶爲散善。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0384a" n="0384a"/>
<lb ed="X" n="0384a01"/><lb ed="R108" n="0143b13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">四種行願</cb:mulu><head>四種行願</head>
<lb ed="X" n="0384a02"/><lb ed="R108" n="0143b14"/><p xml:id="pX61p0384a0201">慈雲懺主。爲杭州知府馬侍郞亮。作決疑行願二門。
<lb ed="X" n="0384a03"/><lb ed="R108" n="0143b15"/>其行願有四門。第一禮懺門。禮佛懺悔。淨除業障。使
<lb ed="X" n="0384a04"/><lb ed="R108" n="0143b16"/>身心皎潔。如淨良田。第二十念門。執持聖號。定心成
<lb ed="X" n="0384a05"/><lb ed="R108" n="0143b17"/>行。立願要期。植往生正因。如下種子。第三繫緣門。愛
<lb ed="X" n="0384a06"/><lb ed="R108" n="0143b18"/>護長養。滋發芽莖。如注以膏雨。第四衆福門。助成繁
<lb ed="X" n="0384a07"/><lb ed="R108" n="0144a01"/>茂。使速成華果。如灌以肥膩。相由雖爾。若或少暇。隨
<lb ed="X" n="0384a08"/><lb ed="R108" n="0144a02"/>修一門。皆得往生。以四門中各有行願。皆是正因故
<lb ed="X" n="0384a09"/><lb ed="R108" n="0144a03"/>也。亦可於六齋日。修禮懺法。每日修十念法。其餘二
<lb ed="X" n="0384a10"/><lb ed="R108" n="0144a04"/>門隨力行之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0384a11"/><lb ed="R108" n="0144a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">禮佛懺悔</cb:mulu><head>禮佛懺悔</head>
<lb ed="X" n="0384a12"/><lb ed="R108" n="0144a06"/><p xml:id="pX61p0384a1201">行人淸旦冠帶服飾。端莊謹肅。於佛像前。手自燒香。
<lb ed="X" n="0384a13"/><lb ed="R108" n="0144a07"/>合掌定心。作是唱言。</p>
<lb ed="X" n="0384a14"/><lb ed="R108" n="0144a08"/><p xml:id="pX61p0384a1401">一切恭敬一心頂禮常住三寶<note place="inline">一禮胡跪然香唱云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0384a15"/><lb ed="R108" n="0144a09"/><p xml:id="pX61p0384a1501">願此香烟雲。徧滿十方界。無邊佛土中。無量香莊嚴。
<lb ed="X" n="0384a16"/><lb ed="R108" n="0144a10"/>具足菩薩道。成就如來香<note place="inline">冥心少頃。運想香雲。供養三寶。普熏衆生。咸生淨土。
<lb ed="X" n="0384a17"/><lb ed="R108" n="0144a11"/>禮<anchor xml:id="nkr_note_add_0384a1701" n="0384a1701"/><anchor xml:id="beg0384a1701" n="0384a1701"/>已<anchor xml:id="end0384a1701"/>贊云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0384a18"/><lb ed="R108" n="0144a12"/><lg type="regular" xml:id="lgX61p0384a1801"><l>如來妙色身</l><l>世間無與等</l><l>無比不思議</l>
<lb ed="X" n="0384a19"/><lb ed="R108" n="0144a13"/><l>是故今頂禮</l><l>如來色無盡</l><l>智慧亦復然</l>
<lb ed="X" n="0384a20"/><lb ed="R108" n="0144a14"/><l>一切法常住</l><l>是故我歸依</l><l>大智大願力</l>
<lb ed="X" n="0384a21"/><lb ed="R108" n="0144a15"/><l>普度於羣生</l><l>令捨熱惱身</l><l>生彼淸凉國</l>
<lb ed="X" n="0384a22"/><lb ed="R108" n="0144a16"/><l>我今淨三業</l><l>歸依及禮讚</l><l>願共諸衆生</l>
<lb ed="X" n="0384a23"/><lb ed="R108" n="0144a17"/><l>同生安樂刹</l></lg>
<lb ed="X" n="0384a24"/><lb ed="R108" n="0144a18"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX61p0384a2401">一心頂禮常寂光淨土阿彌陀如來淸淨妙法身徧
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0384b" n="0384b"/>
<lb ed="X" n="0384b01"/><lb ed="R108" n="0144b01"/>法界諸佛</item>
<lb ed="X" n="0384b02"/><lb ed="R108" n="0144b02"/><item xml:id="itemX61p0384b0201">一心頂禮實報莊嚴土阿彌陀如來微塵相海身徧
<lb ed="X" n="0384b03"/><lb ed="R108" n="0144b03"/>法界諸佛</item>
<lb ed="X" n="0384b04"/><lb ed="R108" n="0144b04"/><item xml:id="itemX61p0384b0401">一心頂禮方便聖居土阿彌陀如來解脫相嚴身徧
<lb ed="X" n="0384b05"/><lb ed="R108" n="0144b05"/>法界諸佛</item>
<lb ed="X" n="0384b06"/><lb ed="R108" n="0144b06"/><item xml:id="itemX61p0384b0601">一心頂禮西方安樂土阿彌陀如來大乘根界身徧
<lb ed="X" n="0384b07"/><lb ed="R108" n="0144b07"/>法界諸佛</item>
<lb ed="X" n="0384b08"/><lb ed="R108" n="0144b08"/><item xml:id="itemX61p0384b0801">一心頂禮西方安樂土阿彌陀如來十方化往身徧
<lb ed="X" n="0384b09"/><lb ed="R108" n="0144b09"/>法界諸佛</item>
<lb ed="X" n="0384b10"/><lb ed="R108" n="0144b10"/><item xml:id="itemX61p0384b1001">一心頂禮西方安樂土觀世音菩薩萬億紫金身徧
<lb ed="X" n="0384b11"/><lb ed="R108" n="0144b11"/>法界菩薩摩訶薩</item>
<lb ed="X" n="0384b12"/><lb ed="R108" n="0144b12"/><item xml:id="itemX61p0384b1201">一心頂禮西方安樂土大勢至菩薩無邊光智身徧
<lb ed="X" n="0384b13"/><lb ed="R108" n="0144b13"/>法界菩薩摩訶薩</item>
<lb ed="X" n="0384b14"/><lb ed="R108" n="0144b14"/><item xml:id="itemX61p0384b1401">一心頂禮西方安樂土淸淨大海衆滿分二嚴身徧
<lb ed="X" n="0384b15"/><lb ed="R108" n="0144b15"/>法界聖衆</item></list><p xml:id="pX61p0384b1505" cb:place="inline"><note place="inline">禮<anchor xml:id="nkr_note_add_0384b1501" n="0384b1501"/><anchor xml:id="beg0384b1501" n="0384b1501"/>已<anchor xml:id="end0384b1501"/>。胡跪。然香。一心作是唱言</note>。</p>
<lb ed="X" n="0384b16"/><lb ed="R108" n="0144b16"/><p xml:id="pX61p0384b1601">我今普爲四恩三有法界衆生。悉願斷除三障。歸命
<lb ed="X" n="0384b17"/><lb ed="R108" n="0144b17"/>懺悔○至心懺悔。我弟子某。及法界衆生。從無始世
<lb ed="X" n="0384b18"/><lb ed="R108" n="0144b18"/>來。無明所覆。顚倒迷惑。而由六根三業。習不善法。廣
<lb ed="X" n="0384b19"/><lb ed="R108" n="0145a01"/>造十惡及五無間一切衆罪。無量無邊。說不可盡。十
<lb ed="X" n="0384b20"/><lb ed="R108" n="0145a02"/>方諸佛常在世間。法音不絕。妙香充塞。法味盈空。放
<lb ed="X" n="0384b21"/><lb ed="R108" n="0145a03"/>淨光明。照觸一切。常住妙理。遍滿虗空。我無始來。六
<lb ed="X" n="0384b22"/><lb ed="R108" n="0145a04"/>根內盲。三業昏闇。不見不聞。不覺不知。以是因緣。長
<lb ed="X" n="0384b23"/><lb ed="R108" n="0145a05"/>流生死。經歷惡道。百千萬劫。永無出期。經云。毗盧遮
<lb ed="X" n="0384b24"/><lb ed="R108" n="0145a06"/>那遍一切處。其佛住處。名常寂光。是故當知一切諸
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0384c" n="0384c"/>
<lb ed="X" n="0384c01"/><lb ed="R108" n="0145a07"/>法。無非佛法。而我不了。隨無明流。是則於菩提中。見
<lb ed="X" n="0384c02"/><lb ed="R108" n="0145a08"/>不淸淨。於解脫中。而起纏縛。今始覺悟。今始改悔。奉
<lb ed="X" n="0384c03"/><lb ed="R108" n="0145a09"/>對諸佛彌陀世尊。發露懺悔。當令我與法界衆生。三
<lb ed="X" n="0384c04"/><lb ed="R108" n="0145a10"/>業六根無始所作。現作當作。自作敎他。見聞隨喜。若
<lb ed="X" n="0384c05"/><lb ed="R108" n="0145a11"/>憶不憶。若識不識。若疑不疑。若覆若露。一切重罪畢
<lb ed="X" n="0384c06"/><lb ed="R108" n="0145a12"/>竟淸淨。我懺悔<anchor xml:id="nkr_note_add_0384c0601" n="0384c0601"/><anchor xml:id="beg0384c0601" n="0384c0601"/>已<anchor xml:id="end0384c0601"/>。六根三業淨無瑕累。所修善根悉
<lb ed="X" n="0384c07"/><lb ed="R108" n="0145a13"/>亦淸淨。皆悉迴向莊嚴淨土。普與衆生。同生安養。願
<lb ed="X" n="0384c08"/><lb ed="R108" n="0145a14"/>阿彌陀佛常來護持。令我善根現前增進。不失淨因。
<lb ed="X" n="0384c09"/><lb ed="R108" n="0145a15"/>臨命終時。身心正念。視聽分明。面奉彌陀。與諸聖衆
<lb ed="X" n="0384c10"/><lb ed="R108" n="0145a16"/>手執華臺。接引於我。一刹那頃。生在佛前。具菩薩道。
<lb ed="X" n="0384c11"/><lb ed="R108" n="0145a17"/>廣度衆生。同成種智。懺悔發願<anchor xml:id="nkr_note_add_0384c1101" n="0384c1101"/><anchor xml:id="beg0384c1101" n="0384c1101"/>已<anchor xml:id="end0384c1101"/>。皈命禮阿彌陀佛
<lb ed="X" n="0384c12"/><lb ed="R108" n="0145a18"/>及一切三寶<note place="inline">一禮<anchor xml:id="nkr_note_add_0384c1201" n="0384c1201"/><anchor xml:id="beg0384c1201" n="0384c1201"/>已<anchor xml:id="end0384c1201"/>。旋繞。稱佛菩薩名號</note>。</p>
<lb ed="X" n="0384c13"/><lb ed="R108" n="0145b01"/><p xml:id="pX61p0384c1301">南無阿彌陀佛　南無觀世音菩薩　南無大勢至
<lb ed="X" n="0384c14"/><lb ed="R108" n="0145b02"/>菩薩　南無淸淨大海衆菩薩<note place="inline">或三或七。次向佛前。三自皈命</note>。</p>
<lb ed="X" n="0384c15"/><lb ed="R108" n="0145b03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX61p0384c1501">自皈依佛。當願衆生。體解大道。發無上心。</item>
<lb ed="X" n="0384c16"/><lb ed="R108" n="0145b04"/><item xml:id="itemX61p0384c1601">自皈依法。當願衆生。深入經藏。智慧如海。</item>
<lb ed="X" n="0384c17"/><lb ed="R108" n="0145b05"/><item xml:id="itemX61p0384c1701">自皈依僧。當願衆生。統理大衆。一切無礙。</item><item xml:id="itemX61p0384c1717">和南聖衆</item></list>
<lb ed="X" n="0384c18"/><lb ed="R108" n="0145b06"/><p xml:id="pX61p0384c1801"><note place="inline">次至別座。誦經念佛。隨意多少。或更回向。結撮亦得</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0384c19"/><lb ed="R108" n="0145b07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">晨朝十念</cb:mulu><head>晨朝十念</head>
<lb ed="X" n="0384c20"/><lb ed="R108" n="0145b08"/><p xml:id="pX61p0384c2001">每日淸晨。服飾<anchor xml:id="nkr_note_add_0384c2001" n="0384c2001"/><anchor xml:id="beg0384c2001" n="0384c2001"/>已<anchor xml:id="end0384c2001"/>後。面西正立。合掌連聲。稱南無阿
<lb ed="X" n="0384c21"/><lb ed="R108" n="0145b09"/>彌陀佛。盡一氣爲一念。隨氣長短。不限佛數。不高不
<lb ed="X" n="0384c22"/><lb ed="R108" n="0145b10"/>低。不緩不急。如是十氣。連屬不斷。藉氣束心。令心不
<lb ed="X" n="0384c23"/><lb ed="R108" n="0145b11"/>散。專精爲功。作是念<anchor xml:id="nkr_note_add_0384c2301" n="0384c2301"/><anchor xml:id="beg0384c2301" n="0384c2301"/>已<anchor xml:id="end0384c2301"/>。回向發願云。</p>
<lb ed="X" n="0384c24"/><lb ed="R108" n="0145b12"/><p xml:id="pX61p0384c2401">我弟子<note place="inline">某</note>一心皈命<name role="" type="person">極樂世界</name>阿彌陀佛。願以淨光
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0385a" n="0385a"/>
<lb ed="X" n="0385a01"/><lb ed="R108" n="0145b13"/>照我。慈誓攝我。我今正念。稱如來名。經十念頃。爲菩
<lb ed="X" n="0385a02"/><lb ed="R108" n="0145b14"/>提道。求生淨土。佛昔本誓。若有衆生。欲生我國。志心
<lb ed="X" n="0385a03"/><lb ed="R108" n="0145b15"/>信樂。乃至十念。若不生者。不取正覺。唯除五逆誹謗
<lb ed="X" n="0385a04"/><lb ed="R108" n="0145b16"/>正法。我今自憶。此生<anchor xml:id="nkr_note_add_0385a0401" n="0385a0401"/><anchor xml:id="beg0385a0401" n="0385a0401"/>已<anchor xml:id="end0385a0401"/>來。不造逆罪。不謗大乘。願此
<lb ed="X" n="0385a05"/><lb ed="R108" n="0145b17"/>十念。得入如來大誓海中。承佛慈力。衆罪消滅。淨因
<lb ed="X" n="0385a06"/><lb ed="R108" n="0145b18"/>增長。若臨欲命終。自知時至。身不病苦。心無貪戀。心
<lb ed="X" n="0385a07"/><lb ed="R108" n="0146a01"/>不倒散。如入禪定。佛及衆聖手持金臺。來迎接我。如
<lb ed="X" n="0385a08"/><lb ed="R108" n="0146a02"/>一念頃。生<name role="" type="person">極樂國</name>。華開見佛。卽聞佛乘。頓開佛慧。廣
<lb ed="X" n="0385a09"/><lb ed="R108" n="0146a03"/>度衆生。滿菩提願。</p>
<lb ed="X" n="0385a10"/><lb ed="R108" n="0146a04"/><p xml:id="pX61p0385a1001"><note place="inline">盡此一生。不得一日暫廢。唯將不廢。自要其心。得生彼國</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0385a11"/><lb ed="R108" n="0146a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">發願回向</cb:mulu><head>發願回向</head>
<lb ed="X" n="0385a12"/><lb ed="R108" n="0146a06"/><lg type="regular" xml:id="lgX61p0385a1201"><l>我今稱念阿彌陀</l><l>眞實功德佛名號</l>
<lb ed="X" n="0385a13"/><lb ed="R108" n="0146a07"/><l>唯願慈悲垂攝受</l><l>證知懺悔及所願</l>
<lb ed="X" n="0385a14"/><lb ed="R108" n="0146a08"/><l>我昔所造諸惡業</l><l>皆由無始貪嗔癡</l>
<lb ed="X" n="0385a15"/><lb ed="R108" n="0146a09"/><l>從身語意之所生</l><l>一切我今皆懺悔</l>
<lb ed="X" n="0385a16"/><lb ed="R108" n="0146a10"/><l>願我臨欲命終時</l><l>盡除一切諸障礙</l>
<lb ed="X" n="0385a17"/><lb ed="R108" n="0146a11"/><l>面見彼佛阿彌陀</l><l>卽得往生安樂刹</l>
<lb ed="X" n="0385a18"/><lb ed="R108" n="0146a12"/><l>彼佛衆會咸淸淨</l><l>我時於勝蓮華生</l>
<lb ed="X" n="0385a19"/><lb ed="R108" n="0146a13"/><l>親覩如來無量光</l><l>現前授我菩提記</l>
<lb ed="X" n="0385a20"/><lb ed="R108" n="0146a14"/><l>蒙彼如來授記<anchor xml:id="nkr_note_add_0385a2001" n="0385a2001"/><anchor xml:id="beg0385a2001" n="0385a2001"/>已<anchor xml:id="end0385a2001"/></l><l>化身無數百俱胝</l>
<lb ed="X" n="0385a21"/><lb ed="R108" n="0146a15"/><l>智力廣大遍十方</l><l>普利一切衆生界</l></lg>
<lb ed="X" n="0385a22"/><lb ed="R108" n="0146a16"/><p xml:id="pX61p0385a2201"><note place="inline">慈<anchor xml:id="nkr_note_orig_0385001" n="0385001"/>〔云〕懺主依華嚴經所立</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0385a23"/><lb ed="R108" n="0146a17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">往生神呪</cb:mulu><head>往生神呪</head>
<lb ed="X" n="0385a24"/><lb ed="R108" n="0146a18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">無量壽佛說拔一切業障根本得生淨土神呪</cb:mulu><head>無量壽佛說拔一切業障根本得生淨土神呪</head>
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0385b" n="0385b"/>
<lb ed="X" n="0385b01"/><lb ed="R108" n="0146b01"/><p cb:type="dharani" xml:id="pX61p0385b0101">南無阿彌多婆夜　哆他伽跢夜　哆地伽他　阿
<lb ed="X" n="0385b02"/><lb ed="R108" n="0146b02"/>彌利都婆毗　阿彌利哆　悉耽婆毗　阿彌利哆
<lb ed="X" n="0385b03"/><lb ed="R108" n="0146b03"/>　毗迦蘭帝　阿彌利哆　毗迦蘭哆　伽彌膩
<lb ed="X" n="0385b04"/><lb ed="R108" n="0146b04"/>　伽伽那　枳多迦利　莎婆訶</p>
<lb ed="X" n="0385b05"/><lb ed="R108" n="0146b05"/><p xml:id="pX61p0385b0501">此呪宋元嘉中天竺三藏求那<g ref="#CB15072">㧞</g>陀羅譯。出大藏養
<lb ed="X" n="0385b06"/><lb ed="R108" n="0146b06"/>字函。不思議神力傳具載。流傳神驗。誦持之法。嚼楊
<lb ed="X" n="0385b07"/><lb ed="R108" n="0146b07"/>枝澡豆漱口。然香於佛像前。日夜六時。各誦三七遍。
<lb ed="X" n="0385b08"/><lb ed="R108" n="0146b08"/>滅五逆謗法等罪。誦滿三十萬遍。卽見阿彌陀佛。雖
<lb ed="X" n="0385b09"/><lb ed="R108" n="0146b09"/>神呪祕密不翻。而呪前稱名求願詞句。顯然可解。其
<lb ed="X" n="0385b10"/><lb ed="R108" n="0146b10"/>曰南無阿彌哆婆夜。此云皈命無量壽。哆他伽跢夜。
<lb ed="X" n="0385b11"/><lb ed="R108" n="0146b11"/>卽多他阿伽度。此云如來。哆地夜他。新譯云打的也
<lb ed="X" n="0385b12"/><lb ed="R108" n="0146b12"/>撻。此云卽說呪曰。舊云<anchor xml:id="nkr_note_orig_0385002" n="0385002"/>恒絰他。絰音迭。卽地夜二合
<lb ed="X" n="0385b13"/><lb ed="R108" n="0146b13"/>也。此句後方是密語。由當時書經之人節句舛誤。後
<lb ed="X" n="0385b14"/><lb ed="R108" n="0146b14"/>之讀者。踵其訛謬。不能以楞嚴等呪比對相同。而反
<lb ed="X" n="0385b15"/><lb ed="R108" n="0146b15"/>執悞者爲正。往往破句讀之。甚爲可笑。哆字雖音多
<lb ed="X" n="0385b16"/><lb ed="R108" n="0146b16"/>曷切。不可作入聲重呼。但可與帶字同音方得其正。
<lb ed="X" n="0385b17"/><lb ed="R108" n="0146b17"/>近代三藏沙羅巴重譯此呪。名無量壽如來根本眞
<lb ed="X" n="0385b18"/><lb ed="R108" n="0146b18"/>言。呪語具足。梵音眞的。今倂錄於此。修淨業人。依法
<lb ed="X" n="0385b19"/><lb ed="R108" n="0147a01"/>誦持。任意所求。無不果遂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0385b20"/><lb ed="R108" n="0147a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">無量壽如來根本眞言</cb:mulu><head>無量壽如來根本眞言</head>
<lb ed="X" n="0385b21"/><lb ed="R108" n="0147a03"/><p cb:type="dharani" xml:id="pX61p0385b2101">柰麻辢怛納　特囉耶也　柰麻阿哩也　阿彌打
<lb ed="X" n="0385b22"/><lb ed="R108" n="0147a04"/><g ref="#CB02494">䟦</g>也　怛撻哿怛也　阿囉喝帝　三迷三不達也
<lb ed="X" n="0385b23"/><lb ed="R108" n="0147a05"/>　怛的也撻　唵　阿彌哩帝　阿彌哩打　嗢巴
<lb ed="X" n="0385b24"/><lb ed="R108" n="0147a06"/>偉　阿彌哩打　三巴偉　阿彌哩打　葛哩比
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0385c" n="0385c"/>
<lb ed="X" n="0385c01"/><lb ed="R108" n="0147a07"/>　阿彌哩打　薛帝　阿彌哩打　帝際　阿彌哩打
<lb ed="X" n="0385c02"/><lb ed="R108" n="0147a08"/>　韋羯蘭帝　阿彌哩打　韋羯蘭帶　哿彌你
<lb ed="X" n="0385c03"/><lb ed="R108" n="0147a09"/>　阿彌哩打　哿哿柰　羯哩帝　葛哩　阿彌哩打
<lb ed="X" n="0385c04"/><lb ed="R108" n="0147a10"/>　頓都比　蘇哇哩　薩哩哇　阿勒撻　薩怛你
<lb ed="X" n="0385c05"/><lb ed="R108" n="0147a11"/>　薩哩哇　哿哩麻　吉哩舍　吉舍也　葛哩
<lb ed="X" n="0385c06"/><lb ed="R108" n="0147a12"/>　莎喝</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0385c07"/><lb ed="R108" n="0147a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">阿彌陀佛心呪</cb:mulu><head>阿彌陀佛心呪</head>
<lb ed="X" n="0385c08"/><lb ed="R108" n="0147a14"/><p cb:type="dharani" xml:id="pX61p0385c0801">唵　阿彌打巴　<g ref="#CB03314">𠶹</g>哩　莎喝</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0385c09"/><lb ed="R108" n="0147a15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">道場儀式</cb:mulu><head>道場儀式</head>
<lb ed="X" n="0385c10"/><lb ed="R108" n="0147a16"/><p xml:id="pX61p0385c1001">慈雲懺主依大本無量壽經稱讚淨土經。集往生淨
<lb ed="X" n="0385c11"/><lb ed="R108" n="0147a17"/>土懺願儀。行法周備。四輩弟子修淨業者。不可不遵。
<lb ed="X" n="0385c12"/><lb ed="R108" n="0147a18"/>其間十科。一嚴淨道場。二方便法。三正修意。四燒香
<lb ed="X" n="0385c13"/><lb ed="R108" n="0147b01"/>散華。五禮請法。六讚歎法。七禮佛法。八懺願法。九旋
<lb ed="X" n="0385c14"/><lb ed="R108" n="0147b02"/>繞法。十坐禪法。第一嚴淨道場。當於閒靜堂室。香泥
<lb ed="X" n="0385c15"/><lb ed="R108" n="0147b03"/>塗地。懸諸旛華。安佛像向東。觀音侍左。勢至侍右。及
<lb ed="X" n="0385c16"/><lb ed="R108" n="0147b04"/>安九品化生像。敷設薦席。行者十人<anchor xml:id="nkr_note_add_0385c1601" n="0385c1601"/><anchor xml:id="beg0385c1601" n="0385c1601"/>已<anchor xml:id="end0385c1601"/>還。著新淨衣。
<lb ed="X" n="0385c17"/><lb ed="R108" n="0147b05"/>竭盡所有種種供養。方有感降。宜於六齋日建首。其
<lb ed="X" n="0385c18"/><lb ed="R108" n="0147b06"/>餘九法。如行儀具載。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0385c19"/><lb ed="R108" n="0147b07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">尅期修證</cb:mulu><head>尅期修證</head>
<lb ed="X" n="0385c20"/><lb ed="R108" n="0147b08"/><p xml:id="pX61p0385c2001">慈雲懺願儀云。行人欲入道場。身心散亂。須預行方
<lb ed="X" n="0385c21"/><lb ed="R108" n="0147b09"/>便。調習案試。治生雜務。卽時屛息。但念不久。定生淨
<lb ed="X" n="0385c22"/><lb ed="R108" n="0147b10"/>土。訶去愛欲。勤息恚癡。行人各有無始惡習。速求捨
<lb ed="X" n="0385c23"/><lb ed="R108" n="0147b11"/>離。不爲障礙。自當觀察。何習偏重。訶棄調停。取令平
<lb ed="X" n="0385c24"/><lb ed="R108" n="0147b12"/>復。勿使行法唐喪其功。大集經明七七月。鼓音王經
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0386a" n="0386a"/>
<lb ed="X" n="0386a01"/><lb ed="R108" n="0147b13"/>及大彌陀經明十日十夜。十六觀經及小彌陀經七
<lb ed="X" n="0386a02"/><lb ed="R108" n="0147b14"/>日七夜。取此三等爲期。晝夜六時禮十方佛。披陳過
<lb ed="X" n="0386a03"/><lb ed="R108" n="0147b15"/>罪。不得一彈指頃念世五欲。及接外人。語笑戲論。亦
<lb ed="X" n="0386a04"/><lb ed="R108" n="0147b16"/>不得託事延緩放逸睡眠。專心致志。不惜身命。定取
<lb ed="X" n="0386a05"/><lb ed="R108" n="0147b17"/>淨業。卽時成就。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0386a06"/><lb ed="R108" n="0147b18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">欣厭二行</cb:mulu><head>欣厭二行</head>
<lb ed="X" n="0386a07"/><lb ed="R108" n="0148a01"/><p xml:id="pX61p0386a0701">天台智者大師十疑論第十疑言。欲決定生西方者。
<lb ed="X" n="0386a08"/><lb ed="R108" n="0148a02"/>具二種行。定得往生。一者厭離行。二者欣願行。言厭
<lb ed="X" n="0386a09"/><lb ed="R108" n="0148a03"/>離行者。凡夫無始以來。五欲纏縛。輪迴五道。不生厭
<lb ed="X" n="0386a10"/><lb ed="R108" n="0148a04"/>離。無有出期。爲此常觀此身。膿血屎尿。不淨臭穢。上
<lb ed="X" n="0386a11"/><lb ed="R108" n="0148a05"/>至諸天。亦復如是。行住坐臥。常觀此身。唯苦無樂。深
<lb ed="X" n="0386a12"/><lb ed="R108" n="0148a06"/>生厭離。作七不淨觀。一觀此身從貪愛婬欲生。是種
<lb ed="X" n="0386a13"/><lb ed="R108" n="0148a07"/>子不淨。二父母交會。赤白和合。是受生不淨。三在母
<lb ed="X" n="0386a14"/><lb ed="R108" n="0148a08"/>胎中。居生藏下熟藏上。是住處不淨。四在母胎時。唯
<lb ed="X" n="0386a15"/><lb ed="R108" n="0148a09"/>食母血。是食噉不淨。五日月滿足。從產門出。臭穢狼
<lb ed="X" n="0386a16"/><lb ed="R108" n="0148a10"/>藉。是初生不淨。六薄皮覆上。膿血遍滿。是擧體不淨。
<lb ed="X" n="0386a17"/><lb ed="R108" n="0148a11"/>七死後壞爛。骨肉縱橫。狐狼食噉。是究竟不淨。自身
<lb ed="X" n="0386a18"/><lb ed="R108" n="0148a12"/>旣爾。他身亦然。於所愛境界。深生厭離。名厭離行。二
<lb ed="X" n="0386a19"/><lb ed="R108" n="0148a13"/>欣願行者。求生淨土。爲拔一切衆生苦故。若在惡世。
<lb ed="X" n="0386a20"/><lb ed="R108" n="0148a14"/>煩惱境強。自爲業縛。何時能得救苦衆生。爲此求生
<lb ed="X" n="0386a21"/><lb ed="R108" n="0148a15"/>淨土。親近諸佛。證無生忍。方能於惡世中。救苦衆生。
<lb ed="X" n="0386a22"/><lb ed="R108" n="0148a16"/>緣想阿彌陀佛法身報身。八萬四千相好光明。遍照
<lb ed="X" n="0386a23"/><lb ed="R108" n="0148a17"/>法界。攝取念佛衆生。又觀彼淨土七寶莊嚴妙樂。及
<lb ed="X" n="0386a24"/><lb ed="R108" n="0148a18"/>施戒修等一切善行。回施一切衆生。同生彼國。此謂
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0386b" n="0386b"/>
<lb ed="X" n="0386b01"/><lb ed="R108" n="0148b01"/>欣願門也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0386b02"/><lb ed="R108" n="0148b02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">上品三心</cb:mulu><head>上品三心</head>
<lb ed="X" n="0386b03"/><lb ed="R108" n="0148b03"/><p xml:id="pX61p0386b0301">觀無量壽佛經上品上生觀云。若有衆生。願生彼國
<lb ed="X" n="0386b04"/><lb ed="R108" n="0148b04"/>者。發三種心。卽便往生。何等爲三。一者至誠心。二者
<lb ed="X" n="0386b05"/><lb ed="R108" n="0148b05"/>深心。三者回向發願心。具三心者。必生彼國○善導
<lb ed="X" n="0386b06"/><lb ed="R108" n="0148b06"/>和尙曰。身禮拜彼佛。口稱念彼佛。意觀察彼佛。三業
<lb ed="X" n="0386b07"/><lb ed="R108" n="0148b07"/>眞實。名至誠心。以眞實信心。信知自身具足煩惱。流
<lb ed="X" n="0386b08"/><lb ed="R108" n="0148b08"/>轉三界。信知彌陀本願。下至十念得生。無有一念疑
<lb ed="X" n="0386b09"/><lb ed="R108" n="0148b09"/>心。故名深心。凡所作爲一切善業。悉皆回向往生。故
<lb ed="X" n="0386b10"/><lb ed="R108" n="0148b10"/>名回向發願心。具此三心。必得往生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0386b11"/><lb ed="R108" n="0148b11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">日用繫緣</cb:mulu><head>日用繫緣</head>
<lb ed="X" n="0386b12"/><lb ed="R108" n="0148b12"/><p xml:id="pX61p0386b1201">慈雲云。凡歷涉緣務。而內心不忘於佛。及憶淨土。譬
<lb ed="X" n="0386b13"/><lb ed="R108" n="0148b13"/>如世人切事繫心。雖經歷語言。去來坐臥。種種作務。
<lb ed="X" n="0386b14"/><lb ed="R108" n="0148b14"/>而不妨密憶。前事宛然。念佛之心。亦應如是。或若失
<lb ed="X" n="0386b15"/><lb ed="R108" n="0148b15"/>念。數數攝還。久久成性。任運常憶。又復覺心微起惡
<lb ed="X" n="0386b16"/><lb ed="R108" n="0148b16"/>念。卽便憶佛。以佛力故。惡念自息。若見他人受苦。以
<lb ed="X" n="0386b17"/><lb ed="R108" n="0148b17"/>念佛心憐愍於彼。願其離苦。普賢行願云。欲行惡法。
<lb ed="X" n="0386b18"/><lb ed="R108" n="0148b18"/>皆悉不成。所修善業皆速成就。如是相續。念佛繫心。
<lb ed="X" n="0386b19"/><lb ed="R108" n="0149a01"/>能辦一切淨因功德○龍舒云。凡聞惡聲。則念阿彌
<lb ed="X" n="0386b20"/><lb ed="R108" n="0149a02"/>陀佛。以消禳之。願一切人不爲惡行。凡見善事。則念
<lb ed="X" n="0386b21"/><lb ed="R108" n="0149a03"/>阿彌陀佛。以贊助之。願一切人皆爲善行。無事則默
<lb ed="X" n="0386b22"/><lb ed="R108" n="0149a04"/>念阿彌陀佛。常在目前。使念念不忘。能如此者。其於
<lb ed="X" n="0386b23"/><lb ed="R108" n="0149a05"/>淨土。決定往生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0386b24"/><lb ed="R108" n="0149a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">睡時入觀</cb:mulu><head>睡時入觀</head>
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0386c" n="0386c"/>
<lb ed="X" n="0386c01"/><lb ed="R108" n="0149a07"/><p xml:id="pX61p0386c0101">大藏集諸經禮懺儀云。修淨土者。凡入觀與睡時。應
<lb ed="X" n="0386c02"/><lb ed="R108" n="0149a08"/>先起立合掌。一心向西。十稱阿彌陀佛。觀音勢至淸
<lb ed="X" n="0386c03"/><lb ed="R108" n="0149a09"/>淨海衆畢。卽發願言。弟子現是凡夫。罪業深重。輪迴
<lb ed="X" n="0386c04"/><lb ed="R108" n="0149a10"/>六道。不能出離。今遇善知識。得聞彌陀功德名號。一
<lb ed="X" n="0386c05"/><lb ed="R108" n="0149a11"/>心稱念。願生淨土。願佛哀憫垂手接引。弟子不識彌
<lb ed="X" n="0386c06"/><lb ed="R108" n="0149a12"/>陀世尊身相光明。願佛菩薩示現身相。及國土莊嚴
<lb ed="X" n="0386c07"/><lb ed="R108" n="0149a13"/>等事。說是語<anchor xml:id="nkr_note_add_0386c0701" n="0386c0701"/><anchor xml:id="beg0386c0701" n="0386c0701"/>已<anchor xml:id="end0386c0701"/>。一心正念。卽便入觀及睡。或於正發
<lb ed="X" n="0386c08"/><lb ed="R108" n="0149a14"/>願時。見諸瑞相。或於觀中得見。或於睡夢得見。此法
<lb ed="X" n="0386c09"/><lb ed="R108" n="0149a15"/>近來大有靈驗。不能具述。精進行之。方信不虗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0386c10"/><lb ed="R108" n="0149a16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">臨終正念</cb:mulu><head>臨終正念</head>
<lb ed="X" n="0386c11"/><lb ed="R108" n="0149a17"/><p xml:id="pX61p0386c1101">善導和尙臨終正念訣云。知歸子致問於淨業和尙
<lb ed="X" n="0386c12"/><lb ed="R108" n="0149a18"/>曰。世之大者。莫越生死。一息不來。乃屬後世。一念若
<lb ed="X" n="0386c13"/><lb ed="R108" n="0149b01"/>錯。便墮輪迴。小子累蒙開誨念佛往生之法。其理雖
<lb ed="X" n="0386c14"/><lb ed="R108" n="0149b02"/>明。又恐病來死至之時。心識散亂。仍慮家人惑動正
<lb ed="X" n="0386c15"/><lb ed="R108" n="0149b03"/>念。忘失淨因。伏望重示歸徑之方。俾脫沉淪之苦。師
<lb ed="X" n="0386c16"/><lb ed="R108" n="0149b04"/>曰。奇哉斯問之要也。凡人臨命終時。欲得往生淨土
<lb ed="X" n="0386c17"/><lb ed="R108" n="0149b05"/>者。須先準備。不得怕死貪生。常自思念。我現在之身。
<lb ed="X" n="0386c18"/><lb ed="R108" n="0149b06"/>多有衆苦。不淨惡業種種交纏。若得捨此穢身。卽得
<lb ed="X" n="0386c19"/><lb ed="R108" n="0149b07"/>往生淨土。受無量快樂。見佛聞法。離苦解脫。乃是稱
<lb ed="X" n="0386c20"/><lb ed="R108" n="0149b08"/>意之事。如脫臭獘之衣。得著珍御之服。放下身心。莫
<lb ed="X" n="0386c21"/><lb ed="R108" n="0149b09"/>生貪著。纔有病患。莫論輕重。便念無常。一心待死。須
<lb ed="X" n="0386c22"/><lb ed="R108" n="0149b10"/>囑家人看病人往來揖問人。凡來我前。但爲我念佛。
<lb ed="X" n="0386c23"/><lb ed="R108" n="0149b11"/>不得說眼前閑雜之事。家緣長短之事。亦不須輭語
<lb ed="X" n="0386c24"/><lb ed="R108" n="0149b12"/>安慰呪願安樂之詞。此是虗華不實殃及之語。及至
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0387a" n="0387a"/>
<lb ed="X" n="0387a01"/><lb ed="R108" n="0149b13"/>病重命將不久之時。家人親屬不得來前垂淚哭泣。
<lb ed="X" n="0387a02"/><lb ed="R108" n="0149b14"/>發嗟嘆懊惱之聲。惑亂心神。失其正念。但敎記取阿
<lb ed="X" n="0387a03"/><lb ed="R108" n="0149b15"/>彌陀佛。一時高聲。爲我念佛。守令氣絕。待氣盡了。方
<lb ed="X" n="0387a04"/><lb ed="R108" n="0149b16"/>可哀哭。或有明解淨土之人。頻來筞勵。其理最佳。若
<lb ed="X" n="0387a05"/><lb ed="R108" n="0149b17"/>如此者。千萬往生。必無疑也。此是端的要急之旨。當
<lb ed="X" n="0387a06"/><lb ed="R108" n="0149b18"/>信而行之。問。求醫服藥。應不用耶。答。此但論用心耳。
<lb ed="X" n="0387a07"/><lb ed="R108" n="0150a01"/>服藥醫療不妨自求。然藥只能醫病。豈能醫命耶。命
<lb ed="X" n="0387a08"/><lb ed="R108" n="0150a02"/>若垂盡。藥豈柰何。問。神祇禍福求禱如何。答。人命長
<lb ed="X" n="0387a09"/><lb ed="R108" n="0150a03"/>短。生下<anchor xml:id="nkr_note_add_0387a0901" n="0387a0901"/><anchor xml:id="beg0387a0901" n="0387a0901"/>已<anchor xml:id="end0387a0901"/>定。何假鬼神延之耶。世人迷惑。反更求邪。
<lb ed="X" n="0387a10"/><lb ed="R108" n="0150a04"/>殺害衆生。祭祀神鬼。但增罪業。倍結冤讐。反損壽矣。
<lb ed="X" n="0387a11"/><lb ed="R108" n="0150a05"/>大命若盡。小鬼奈何。空自慞惶。必無所濟。切宜謹之。
<lb ed="X" n="0387a12"/><lb ed="R108" n="0150a06"/>當以此文。帖安堂前飮食之處。及來往要路之間。令
<lb ed="X" n="0387a13"/><lb ed="R108" n="0150a07"/>時時見之。常記於心。免見臨危忘失。問。平生不曾念
<lb ed="X" n="0387a14"/><lb ed="R108" n="0150a08"/>佛者。還用得否。答。此法僧人俗人不念佛人。用之皆
<lb ed="X" n="0387a15"/><lb ed="R108" n="0150a09"/>得往生。決無疑矣。余多見世人。於平時念佛禮拜。發
<lb ed="X" n="0387a16"/><lb ed="R108" n="0150a10"/>願往生。及到病患臨終。但只怕死。都不見言此事。直
<lb ed="X" n="0387a17"/><lb ed="R108" n="0150a11"/>待形消氣絕識投冥界。方始十念譬如賊去關門。濟
<lb ed="X" n="0387a18"/><lb ed="R108" n="0150a12"/>何事耶。而況死門事大。須自著便宜。一念蹉跎。歷劫
<lb ed="X" n="0387a19"/><lb ed="R108" n="0150a13"/>受苦。誰人相代。思之思之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0387a20"/><lb ed="R108" n="0150a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">三種淨業</cb:mulu><head>三種淨業</head>
<lb ed="X" n="0387a21"/><lb ed="R108" n="0150a15"/><p xml:id="pX61p0387a2101">觀無量壽佛經云。欲生彼國者。當修三福。一者孝養
<lb ed="X" n="0387a22"/><lb ed="R108" n="0150a16"/>父母。奉事師長。慈心不殺。修十善業。二者受持三歸。
<lb ed="X" n="0387a23"/><lb ed="R108" n="0150a17"/>具足衆戒。不犯威儀。三者發菩提心。深信因果。讀誦
<lb ed="X" n="0387a24"/><lb ed="R108" n="0150a18"/>大乘。勸進行者。此三種業。三世諸佛淨業正因○天
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0387b" n="0387b"/>
<lb ed="X" n="0387b01"/><lb ed="R108" n="0150b01"/>台疏云。初名共凡夫業。次名共二乘業。三名大乘不
<lb ed="X" n="0387b02"/><lb ed="R108" n="0150b02"/>共之業。</p>
<lb ed="X" n="0387b03"/><lb ed="R108" n="0150b03"/><p xml:id="pX61p0387b0301">妙宗云。此經正被頓修之機。雖修佛行。父母師長豈
<lb ed="X" n="0387b04"/><lb ed="R108" n="0150b04"/>不孝事。輪王十善豈不止行。三歸衆戒威儀等事豈
<lb ed="X" n="0387b05"/><lb ed="R108" n="0150b05"/>不具修。但能修之心。一一稱性。何妨所修。共於凡夫
<lb ed="X" n="0387b06"/><lb ed="R108" n="0150b06"/>二乘。依無作境。起無緣誓。名發菩提心。實相不二而
<lb ed="X" n="0387b07"/><lb ed="R108" n="0150b07"/>二。立因果殊。二而不二。始終理一。信此因果。方名爲
<lb ed="X" n="0387b08"/><lb ed="R108" n="0150b08"/>深。修三智解。運圓乘行。以此解行。敎其行者。名爲勸
<lb ed="X" n="0387b09"/><lb ed="R108" n="0150b09"/>進。此三種福。是圓助道。與正觀合。皆如來行。故云三
<lb ed="X" n="0387b10"/><lb ed="R108" n="0150b10"/>世諸佛淨業正因。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0387b11"/><lb ed="R108" n="0150b11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">孝養父母</cb:mulu><head>孝養父母</head>
<lb ed="X" n="0387b12"/><lb ed="R108" n="0150b12"/><p xml:id="pX61p0387b1201">長蘆賾禪師作勸孝文一百二十篇。前百篇言。孝養
<lb ed="X" n="0387b13"/><lb ed="R108" n="0150b13"/>甘旨。爲世間之孝。後二十篇。勸父母修淨土。爲出世
<lb ed="X" n="0387b14"/><lb ed="R108" n="0150b14"/>之孝。世間之孝。一世而止。出世之孝。無時而盡。能使
<lb ed="X" n="0387b15"/><lb ed="R108" n="0150b15"/>父母生淨土。莫大之孝也。父母現在。而不以此勸勉。
<lb ed="X" n="0387b16"/><lb ed="R108" n="0150b16"/>他日徒爾傷心。徒爲厚禮。亦何益哉。觀經前後兩說。
<lb ed="X" n="0387b17"/><lb ed="R108" n="0150b17"/>孝養父母爲淨業。卽此意也。又曰。父母信知念佛。蓮
<lb ed="X" n="0387b18"/><lb ed="R108" n="0150b18"/>華種植時也。一心念佛。蓮華出水時也。念佛功成。華
<lb ed="X" n="0387b19"/><lb ed="R108" n="0151a01"/>開見佛時也。孝子察其往生時至。預以父母平生衆
<lb ed="X" n="0387b20"/><lb ed="R108" n="0151a02"/>善。聚爲一疏。時時讀之。令生歡喜。又請父母。坐臥向
<lb ed="X" n="0387b21"/><lb ed="R108" n="0151a03"/>西。而不忘淨土。設彌陀像。然香鳴磬。念佛不絕。捨報
<lb ed="X" n="0387b22"/><lb ed="R108" n="0151a04"/>之時。更須用意。無以哀哭失其正念。父母得生淨土。
<lb ed="X" n="0387b23"/><lb ed="R108" n="0151a05"/>受諸快樂。豈不嘉哉。平生孝養。正在此時。寄語孝子
<lb ed="X" n="0387b24"/><lb ed="R108" n="0151a06"/>順孫。無忘此事。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0387c" n="0387c"/>
<lb ed="X" n="0387c01"/><lb ed="R108" n="0151a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">修十善業</cb:mulu><head>修十善業</head>
<lb ed="X" n="0387c02"/><lb ed="R108" n="0151a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX61p0387c0201">身三善業<list rend="no-marker"><item xml:id="itemX61p0387c0205">不殺生</item><item xml:id="itemX61p0387c0208">不偷盜</item><item xml:id="itemX61p0387c0211">不邪淫</item></list></item>
<lb ed="X" n="0387c03"/><lb ed="R108" n="0151a09"/><item xml:id="itemX61p0387c0301">口四善業<list rend="no-marker"><item xml:id="itemX61p0387c0305">不妄語</item><item xml:id="itemX61p0387c0308">不綺語</item><item xml:id="itemX61p0387c0311">不兩舌</item><item xml:id="itemX61p0387c0314">不惡口</item></list></item>
<lb ed="X" n="0387c04"/><lb ed="R108" n="0151a10"/><item xml:id="itemX61p0387c0401">意三善業<list rend="no-marker"><item xml:id="itemX61p0387c0405">不貪欲</item><item xml:id="itemX61p0387c0408">不瞋恚</item><item xml:id="itemX61p0387c0411">不邪見</item></list></item></list>
<lb ed="X" n="0387c05"/><lb ed="R108" n="0151a11"/><p xml:id="pX61p0387c0501">華嚴十地品云。十不善業道。是地獄畜生餓鬼受生
<lb ed="X" n="0387c06"/><lb ed="R108" n="0151a12"/>因。十善業道。是人天乃至有頂處受生因。又上品十
<lb ed="X" n="0387c07"/><lb ed="R108" n="0151a13"/>善智慧修習。心狹劣故。缺大悲故。從他聞聲而解了
<lb ed="X" n="0387c08"/><lb ed="R108" n="0151a14"/>故。成聲聞乘。又上品十善修治淸淨。不從他敎。悟解
<lb ed="X" n="0387c09"/><lb ed="R108" n="0151a15"/>甚深因緣法故。成獨覺乘。又上品十善修治淸淨。心
<lb ed="X" n="0387c10"/><lb ed="R108" n="0151a16"/>廣無量。具足悲憫。發生大願。不捨衆生。希求諸佛大
<lb ed="X" n="0387c11"/><lb ed="R108" n="0151a17"/>智。故成菩薩廣大行。又此上上十善業道。一切種智
<lb ed="X" n="0387c12"/><lb ed="R108" n="0151a18"/>淸淨故。乃至證十力四無所畏故。一切佛法皆得成
<lb ed="X" n="0387c13"/><lb ed="R108" n="0151b01"/>就。十善是一。發心智解有異。故不同耳。觀經修十善
<lb ed="X" n="0387c14"/><lb ed="R108" n="0151b02"/>業。是圓頓行。乃出世間上上十善。感諸上善人俱會
<lb ed="X" n="0387c15"/><lb ed="R108" n="0151b03"/>一處成佛之因也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0387c16"/><lb ed="R108" n="0151b04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">具足衆戒</cb:mulu><head>具足衆戒</head>
<lb ed="X" n="0387c17"/><lb ed="R108" n="0151b05"/><p xml:id="pX61p0387c1701">欲修淨業。必先持戒。尸羅淸淨。三昧現前。觀經三種
<lb ed="X" n="0387c18"/><lb ed="R108" n="0151b06"/>淨業。及上品上生。具諸戒行。謂在家之人。受持三皈
<lb ed="X" n="0387c19"/><lb ed="R108" n="0151b07"/>五戒八關齋戒。出家沙彌十戒。比丘二百五十戒。大
<lb ed="X" n="0387c20"/><lb ed="R108" n="0151b08"/>乘菩薩十重四十八輕戒。依師稟受。精進奉持。止惡
<lb ed="X" n="0387c21"/><lb ed="R108" n="0151b09"/>防非。助成淨業。佛爲法王。戒是佛勑。三藏聖敎。經通
<lb ed="X" n="0387c22"/><lb ed="R108" n="0151b10"/>餘人共說。律唯金口親宣。等覺<anchor xml:id="nkr_note_add_0387c2201" n="0387c2201"/><anchor xml:id="beg0387c2201" n="0387c2201"/>已<anchor xml:id="end0387c2201"/>下但可祇承。如國
<lb ed="X" n="0387c23"/><lb ed="R108" n="0151b11"/>家賞罰號令。必從王出。臣下僭越。庶人失信。亡敗無
<lb ed="X" n="0387c24"/><lb ed="R108" n="0151b12"/>日。佛法亦爾。若容他說。羣生不奉。法不久住。末俗無
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0388a" n="0388a"/>
<lb ed="X" n="0388a01"/><lb ed="R108" n="0151b13"/>知。輒於佛戒。妄行增損。雖入佛門。濫同魔外。甚爲可
<lb ed="X" n="0388a02"/><lb ed="R108" n="0151b14"/>憫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0388a03"/><lb ed="R108" n="0151b15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">發菩提心</cb:mulu><head>發菩提心</head>
<lb ed="X" n="0388a04"/><lb ed="R108" n="0151b16"/><p xml:id="pX61p0388a0401">梵語阿耨多羅三藐三菩提。此云無上正等正覺。是
<lb ed="X" n="0388a05"/><lb ed="R108" n="0151b17"/>諸佛所證。究竟果德。是衆生所迷。本源佛性。學大乘
<lb ed="X" n="0388a06"/><lb ed="R108" n="0151b18"/>者。依圓頓無作四諦。發四弘誓。初依苦諦境。發一願
<lb ed="X" n="0388a07"/><lb ed="R108" n="0152a01"/>云。未度者令度。卽衆生無邊誓願度。次依集諦境。發
<lb ed="X" n="0388a08"/><lb ed="R108" n="0152a02"/>一願云。未解者令解。卽煩惱無數誓願斷。三依道諦
<lb ed="X" n="0388a09"/><lb ed="R108" n="0152a03"/>境。發一願云。未安者令安。卽法門無量誓願學。四依
<lb ed="X" n="0388a10"/><lb ed="R108" n="0152a04"/>滅諦境。發一願云。未得涅槃者令得涅槃。卽佛道無
<lb ed="X" n="0388a11"/><lb ed="R108" n="0152a05"/>上誓願成。願不依諦。悉名狂願。了知陰入皆如。無苦
<lb ed="X" n="0388a12"/><lb ed="R108" n="0152a06"/>可捨。塵勞本淨。無集可斷。邊邪皆中正。無道可修。生
<lb ed="X" n="0388a13"/><lb ed="R108" n="0152a07"/>死卽涅槃。無滅可證。如是了達。發心立行。所有功德。
<lb ed="X" n="0388a14"/><lb ed="R108" n="0152a08"/>唯佛能知。若不然者。雖能發心。滯於偏小。不與菩提
<lb ed="X" n="0388a15"/><lb ed="R108" n="0152a09"/>心相應。雖勤行精進。如蒸砂作飯。譬如畊田。不下種
<lb ed="X" n="0388a16"/><lb ed="R108" n="0152a10"/>子。旣無其芽。何處求實。可不審哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0388a17"/><lb ed="R108" n="0152a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">讀誦大乘</cb:mulu><head>讀誦大乘</head>
<lb ed="X" n="0388a18"/><lb ed="R108" n="0152a12"/><p xml:id="pX61p0388a1801">大乘經典。諸佛所師。佛果菩提皆從中出。觀經三種
<lb ed="X" n="0388a19"/><lb ed="R108" n="0152a13"/>淨業。幷上品上生。皆言讀誦大乘。爲往生之行。卽法
<lb ed="X" n="0388a20"/><lb ed="R108" n="0152a14"/>華華嚴般若涅槃等諸大乘經。幷觀無量壽佛經等。
<lb ed="X" n="0388a21"/><lb ed="R108" n="0152a15"/>專談淨土諸大乘經。修淨業人當受持讀誦。仗大乘
<lb ed="X" n="0388a22"/><lb ed="R108" n="0152a16"/>法力。決取往生。昔鐂遺民因誦法華經。得生淨土。臨
<lb ed="X" n="0388a23"/><lb ed="R108" n="0152a17"/>終然香供養妙法華經。面西端坐而化。修淨業人。當
<lb ed="X" n="0388a24"/><lb ed="R108" n="0152a18"/>以此爲軌。則天台智者大師云。誦經之法。當使文句
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0388b" n="0388b"/>
<lb ed="X" n="0388b01"/><lb ed="R108" n="0152b01"/>分明。音聲辨了。不緩不急。繫緣經中文句。如對文不
<lb ed="X" n="0388b02"/><lb ed="R108" n="0152b02"/>異。不得謬悞。了音聲性如空谷響。而心歷歷。照諸句
<lb ed="X" n="0388b03"/><lb ed="R108" n="0152b03"/>義。運此法音。充滿法界。供養三寶。普熏衆生。令入大
<lb ed="X" n="0388b04"/><lb ed="R108" n="0152b04"/>乘一實境界。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0388b05"/><lb ed="R108" n="0152b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">親近善友</cb:mulu><head>親近善友</head>
<lb ed="X" n="0388b06"/><lb ed="R108" n="0152b06"/><p xml:id="pX61p0388b0601">圓覺經云。末世衆生將發大心。求善知識。欲修行者。
<lb ed="X" n="0388b07"/><lb ed="R108" n="0152b07"/>當求一切正知見人。心不住相。不著聲聞緣覺境界。
<lb ed="X" n="0388b08"/><lb ed="R108" n="0152b08"/>雖現塵勞。心常淸淨。示有諸過。讚歎梵行。不令衆生
<lb ed="X" n="0388b09"/><lb ed="R108" n="0152b09"/>入不律儀。求如是人。卽得成就無上菩提。又智度論
<lb ed="X" n="0388b10"/><lb ed="R108" n="0152b10"/>云。於諸導師。生世尊想。若有能開釋深義。解散疑結。
<lb ed="X" n="0388b11"/><lb ed="R108" n="0152b11"/>於我有益。則盡心恭敬。不念餘惡。如敝囊盛寶。不以
<lb ed="X" n="0388b12"/><lb ed="R108" n="0152b12"/>囊惡故。不取其寶。又如夜行險道。敝人執炬。不以人
<lb ed="X" n="0388b13"/><lb ed="R108" n="0152b13"/>惡故。不取其照。華嚴經云。應於自身生病苦想。於善
<lb ed="X" n="0388b14"/><lb ed="R108" n="0152b14"/>知識生醫王想。於所說法生良藥想。於所修行生除
<lb ed="X" n="0388b15"/><lb ed="R108" n="0152b15"/>病想。若聞一句未曾有法。勝得三千大千世界滿中
<lb ed="X" n="0388b16"/><lb ed="R108" n="0152b16"/>七寶及釋梵轉輪王位。起信論云。如木中火性。是火
<lb ed="X" n="0388b17"/><lb ed="R108" n="0152b17"/>正因。若無人知。不假方便。能自燒木者。無有是處。衆
<lb ed="X" n="0388b18"/><lb ed="R108" n="0152b18"/>生亦爾。雖有正因熏習之力。若不遇諸佛菩薩善知
<lb ed="X" n="0388b19"/><lb ed="R108" n="0153a01"/>識等。以之爲緣。能自斷煩惱。入涅槃者。無有是處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0388b20"/><lb ed="R108" n="0153a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">聽聞正法</cb:mulu><head>聽聞正法</head>
<lb ed="X" n="0388b21"/><lb ed="R108" n="0153a03"/><p xml:id="pX61p0388b2101">修淨業人。期生淨土。雖由煉行而得。若不遇正知見
<lb ed="X" n="0388b22"/><lb ed="R108" n="0153a04"/>人說法開導。則不得其要旨。而或墮於邪倒。錯路修
<lb ed="X" n="0388b23"/><lb ed="R108" n="0153a05"/>行。不可不謹。譬如畊稼。農夫加功。扶疎益寡。時澤一
<lb ed="X" n="0388b24"/><lb ed="R108" n="0153a06"/>降。華果敷榮。輪翼雙運。目足更資。則無盲跛之失。而
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0388c" n="0388c"/>
<lb ed="X" n="0388c01"/><lb ed="R108" n="0153a07"/>凉池可到。故十六觀經。九品生因。皆須善友說法開
<lb ed="X" n="0388c02"/><lb ed="R108" n="0153a08"/>示。中品下生。遇善知識。爲說阿<name role="" type="person">彌陀佛國</name>土樂事。亦
<lb ed="X" n="0388c03"/><lb ed="R108" n="0153a09"/>說法藏比丘四十八願。乃至下品下生。遇善知識。種
<lb ed="X" n="0388c04"/><lb ed="R108" n="0153a10"/>種安慰。爲說妙法。敎令念佛。旣獲往生。遇二大士。以
<lb ed="X" n="0388c05"/><lb ed="R108" n="0153a11"/>大悲音聲。爲其廣說諸法實相。除滅罪法。發菩提心。
<lb ed="X" n="0388c06"/><lb ed="R108" n="0153a12"/>聖敎明文。豈可不信。道俗念佛多不明理。或被執空
<lb ed="X" n="0388c07"/><lb ed="R108" n="0153a13"/>之人。橫生譏謗。則心生疑惑。遂致退失。由不聞法故
<lb ed="X" n="0388c08"/><lb ed="R108" n="0153a14"/>也。學道之人。可不以此爲急務者哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0388c09"/><lb ed="R108" n="0153a15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">十種信心</cb:mulu><head>十種信心</head>
<lb ed="X" n="0388c10"/><lb ed="R108" n="0153a16"/><p xml:id="pX61p0388c1001">欲了生死。修行淨業。當發十種信心。念念不忘。決生
<lb ed="X" n="0388c11"/><lb ed="R108" n="0153a17"/>淨土。得不退轉。一信佛所說法金口誠言眞實不虗。
<lb ed="X" n="0388c12"/><lb ed="R108" n="0153a18"/>二信凡夫在迷識神不滅六趣循環不息。三信此土
<lb ed="X" n="0388c13"/><lb ed="R108" n="0153b01"/>修行未得道果不免輪迴。四信未出輪迴雖生天上
<lb ed="X" n="0388c14"/><lb ed="R108" n="0153b02"/>不免墮落。五信<name role="" type="person">極樂世界</name>衆生生者永無退轉。六信
<lb ed="X" n="0388c15"/><lb ed="R108" n="0153b03"/>衆生發願願生淨土決定往生。七信一稱佛名能滅
<lb ed="X" n="0388c16"/><lb ed="R108" n="0153b04"/>八十億劫生死重罪。八信念佛之人阿彌陀佛神通
<lb ed="X" n="0388c17"/><lb ed="R108" n="0153b05"/>光明攝取不捨。九信念佛之人十方世界恒沙諸佛
<lb ed="X" n="0388c18"/><lb ed="R108" n="0153b06"/>同以神力時常護念。十信旣生淨土壽命無量一生
<lb ed="X" n="0388c19"/><lb ed="R108" n="0153b07"/>當得無上菩提。於此十種。不能深信。生疑惑者。雖念
<lb ed="X" n="0388c20"/><lb ed="R108" n="0153b08"/>佛而不得往生矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0388c21"/><lb ed="R108" n="0153b09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">一心不亂</cb:mulu><head>一心不亂</head>
<lb ed="X" n="0388c22"/><lb ed="R108" n="0153b10"/><p xml:id="pX61p0388c2201">眞歇云。念佛法門。徑路修行。接上上根器。旁引中下
<lb ed="X" n="0388c23"/><lb ed="R108" n="0153b11"/>之機。故一心不亂之說。兼含二意。曰理一心。曰事一
<lb ed="X" n="0388c24"/><lb ed="R108" n="0153b12"/>心。若事一心人。皆可以行之。只一憶念。如龍得水。似
<pb ed="X" xml:id="X61.1154.0389a" n="0389a"/>
<lb ed="X" n="0389a01"/><lb ed="R108" n="0153b13"/>虎靠山。卽楞嚴經憶佛念佛。現前當來。必定見佛。不
<lb ed="X" n="0389a02"/><lb ed="R108" n="0153b14"/>假方便。自得心開。若理一心。亦非他法。直將阿彌陀
<lb ed="X" n="0389a03"/><lb ed="R108" n="0153b15"/>佛四字。做箇話頭。二六時中。自晨朝十念之頃。直下
<lb ed="X" n="0389a04"/><lb ed="R108" n="0153b16"/>提撕。不以有心念。不以無心念。不以亦有亦無心念。
<lb ed="X" n="0389a05"/><lb ed="R108" n="0153b17"/>不以非有非無心念。前後際斷。一念不生。不涉階梯。
<lb ed="X" n="0389a06"/><lb ed="R108" n="0153b18"/>頓超佛地。得非淨土之見佛簡易於宗門乎。信知乃
<lb ed="X" n="0389a07"/><lb ed="R108" n="0154a01"/>佛乃祖。在敎在禪。皆修淨業。同歸一願。入得此門。無
<lb ed="X" n="0389a08"/><lb ed="R108" n="0154a02"/>量法門。悉皆能入。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0389a09"/><lb ed="R108" n="0154a03"/>
<lb ed="X" n="0389a10"/><lb ed="R108" n="0154a04"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>淨土指歸集卷上</cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0370c1201" to="#end0370c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0370c1401" to="#end0370c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0370c1601" to="#end0370c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0371c0201" to="#end0371c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0372b2101" to="#end0372b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0372c0101" to="#end0372c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0374b0601" to="#end0374b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0376a0501" to="#end0376a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0376a2001" to="#end0376a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0376c0901" to="#end0376c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0377a0701" to="#end0377a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0377b1801" to="#end0377b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0378a1201" to="#end0378a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0378b1501" to="#end0378b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0379a1301" to="#end0379a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0379b0901" to="#end0379b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0379c0301" to="#end0379c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0379c1201" to="#end0379c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0379c1401" to="#end0379c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0379c1601" to="#end0379c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0379c2201" to="#end0379c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0380a1101" to="#end0380a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0380c1701" to="#end0380c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0381b0701" to="#end0381b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0381c1301" to="#end0381c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0381c1601" to="#end0381c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0381c1801" to="#end0381c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0382a0301" to="#end0382a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0382a0601" to="#end0382a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0382c1001" to="#end0382c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0383a1301" to="#end0383a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0384a1701" to="#end0384a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0384b1501" to="#end0384b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0384c0601" to="#end0384c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0384c1101" to="#end0384c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0384c1201" to="#end0384c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0384c2001" to="#end0384c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0384c2301" to="#end0384c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0385a0401" to="#end0385a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0385a2001" to="#end0385a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0385c1601" to="#end0385c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0386c0701" to="#end0386c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0387a0901" to="#end0387a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0387c2201" to="#end0387c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0385001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0385001">云與雲通</note>
<note n="0385002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0385002">恒疑怛</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0370c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0370c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0370c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0370c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0370c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0370c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0371c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0371c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0372b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0372b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0372c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0372c0101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0374b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0374b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0376a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0376a0501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0376a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0376a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0376c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0376c0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0377a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0377a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0377b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0377b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0378a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0378a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0378b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0378b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0379a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0379a1301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0379b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0379b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0379c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0379c0301">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0379c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0379c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0379c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0379c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0379c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0379c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0379c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0379c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0380a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0380a1101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0380c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0380c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0381b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0381b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0381c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0381c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0381c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0381c1601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0381c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0381c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0382a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0382a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0382a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0382a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0382c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0382c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0383a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0383a1301">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0384a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0384a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0384b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0384b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0384c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0384c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0384c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0384c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0384c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0384c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0384c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0384c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0384c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0384c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0385a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0385a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0385a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0385a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0385c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0385c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0386c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0386c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0387a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0387a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0387c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0387c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>